Έναν μήνα μετά την καπνοαπαγόρευση, το ντουμάνι καλά κρατεί

Δύο ταχυτήτων αποδεικνύονται τα αντικαπνιστικά μέτρα: έναν μήνα μετά την έναρξη εφαρμογής τους, κάποιοι καταστηματάρχες- κυρίως εστιατορίων, κομμωτηρίων- δίνουν το καλό παράδειγμα, ενώ άλλοι ιδιοκτήτες μπαρ και νυχτερινών κέντρων επιστρατεύουν παράθυρα του νόμου και διάφορα κόλπα για να μη χάσουν από πελάτες τούς θεριακλήδες.
«Τα μέτρα είναι προς το παρόν χαλαρά. Το πρόβλημα θα προκύψει τον χειμώνα, όταν δεν θα υπάρχουν τραπεζάκια στα πεζοδρόμια και τις πλατείες» αναφέρει ο Μπάμπης Νανακούδης, θαμώνας σε καφετέρια της Θεσσαλονίκης και μη καπνιστής. Ένα βήμα πιο μπροστά προχωρά ο Μάριος Κολατάκος, καπνιστής από τη Μυτιλήνη, καθώς θεωρεί πως σταδιακά θα ατονήσουν τα μέτρα. «Τον χειμώνα θα φανεί κατά πόσον η καπνοαπαγόρευση ισχύει και πόσο όχι. Εγώ πιστεύω ότι τίποτα δεν θα εφαρμοστεί στην πράξη. Ο κόσμος καπνίζει έξω τώρα επειδή είναι καλοκαίρι, τον χειμώνα όλοι θα καπνίζουν μέσα» λέει.

Το καλοκαίρι «σώζει» προς το παρόν τους καπνιστές και όλοι- επιχειρηματίες και πελάτες- εύχονται να… μην έρθει ο χειμώνας, οπότε δεν θα υπάρχουν τραπεζάκια έξω, ενώ θα λήξει και η περίοδος χάριτος που έχει δώσει το υπουργείο Υγείας. Δηλαδή δεν θα γίνονται απλές συστάσεις αλλά θα αρχίσει η επιβολή προστίμων.

«Η πίεση θα αρχίσει από τις αρχές του φθινοπώρου γιατί πολλά μαγαζιά ανοίγουν τέλη Σεπτεμβρίου – αρχές Οκτωβρίου, ενώ τώρα αρκετά έχουν έξω τραπεζοκαθίσματα» υποστηρίζει και ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Αθηναίων, Ανδρέας Παπαδάκης. Ενδεικτικά αναφέρει πως ενώ έχουν υποβληθεί 2.000 αιτήσεις από καταστήματα κάτω των 70 τ.μ., δεν έχει δοθεί καμία άδεια ώστε να χαρακτηριστούν καπνιζόντων, καθώς οι ιδιοκτήτες δεν προσκόμισαν ακόμη υπεύθυνη δήλωση από μηχανικό σχετικά με τις προδιαγραφές των συστημάτων εξαερισμού, όπως ορίζει η υπουργική απόφαση.

«Κόβουν» τετραγωνικά.
Στο μεταξύ, σε διάφορα τρικ καταφεύγουν αρκετοί ιδιοκτήτες καταστημάτων, που είναι μεγαλύτερα από 70 τ.μ. Έτσι, «κόβουν» μερικά τετραγωνικά με γυψοσανίδες ή άλλα μέσα ώστε να βγάλουν νέα άδεια, με στόχο να φτάσουν το όριο που θα τους επιτρέψει να χαρακτηρίσουν το μαγαζί ως καπνιζόντων.

Κανένα χαρτί δεν έχει εξάλλου κατατεθεί και από τα μεγαλύτερα νυχτερινά κέντρα, ώστε να πάρουν έγκριση για τον διαχωρισμό του χώρου σε καπνιζόντων και μη. Ωστόσο, ακόμη δεν έχει σταλεί στους δήμους ούτε και η ερμηνευτική εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας για τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν στις περιπτώσεις αυτές.

«Με το διαχωριστικό πρέπει να εκδώσουμε άδεια από την αρχή, σαν να είναι δύο μαγαζιά. Το ερώτημα είναι πώς θα το κάνουμε, δηλαδή θα το στέλνουμε και στο Υγειονομικό ή θα αρκεστούμε μόνο στα χαρτιά Πολεοδομίας και Πυροσβεστικής» διερωτάται ο κ. Παπαδάκης.

Πουλάνε… σήματα! Το αλαλούμ που εξακολουθεί να επικρατεί ως προς την εφαρμογή ορισμένων ρυθμίσεων του νόμου δίνει πάτημα και σε επιτήδειους. «Τον τελευταίο καιρό δέχομαι τηλέφωνα από αγνώστους που με ενημερώνουν ότι είναι από το υπουργείο Υγείας και θέλουν να μας αποστείλουν έναντι συγκεκριμένου αντιτίμου με τιμολόγιο ταμπέλα που να ενημερώνει για την απαγόρευση του καπνίσματος. Μου λένε μάλιστα ότι το πακέτο θα συνοδεύεται από την εγκύκλιο για την απαγόρευση του καπνίσματος» δηλώνει ο Φάνης Τενίδης, ιδιοκτήτης καφενείου στην Κομοτηνή. Και προσθέτει: «Θεωρώ ότι κάποιοι μπορεί να έχουν σπεύσει, εκμεταλλευόμενοι την ασάφεια που επικρατεί και την άγνοια τη δική μας, για να πουλήσουν ταμπέλες».

Τον κίνδυνο να μειωθεί η κίνηση εκφράζει την ίδια ώρα ο συνάδελφός του Γιάννης Δοαναλάκης. «Είναι ακόμα καλοκαίρι και δεν έχουν φανεί οι επιπτώσεις του μέτρου. Θα δηλώσω το κατάστημά μου ως καπνιζόντων γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα χάσω τη μισή μου πελατεία» υπογραμμίζει.

Καμπάνια. Για συμφέροντα που ανακυκλώνουν αυτήν τη θεωρία κάνουν λόγο από το υπουργείο Υγείας, δίνοντας μάλιστα έμφαση στο ποσοστό του 29% των καταστημάτων που δεν έχουν αποφασίσει ακόμη εάν θα είναι καπνιζόντων ή μη. «Θα αρχίσουμε εκστρατεία ώστε να τους ενημερώσουμε πως δεν θα χάσουν πελατεία από την εφαρμογή του νόμου» δηλώνει ο Αλέξης Ζορμπάς, συντονιστής Μονάδας Στρατηγικής και Πολιτικών Υγείας του υπουργείου Υγείας.

«Αγκάθι» πάντως θεωρεί τα μεγάλα νυχτερινά κέντρα. «Υπάρχει οργανωμένη αντίδραση από καταστηματάρχες που δεν ήθελαν τον νόμο και συνεχίζουν να μην τον θέλουν» σχολιάζει ο κ. Ζορμπάς. Εκτός από τα πρόστιμα που, όπως λέει, θα επιβάλλονται κανονικά από τις αρχές Σεπτεμβρίου, θα αρχίσουν και οι έλεγχοι εγκυρότητας των αδειών προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα καταστήματα πληρούν πραγματικά τις τεχνικές προδιαγραφές που ορίζει η υπουργική απόφαση.


«Έχω συνηθίσει να καπνίζω στο πεζοδρόμιο»

Είμαι καπνίστρια, ωστόσο προς το παρόν δεν με απασχολούν καθόλου τα νέα μέτρα. Τα περισσότερα καταστήματα διασκέδασης έχουν εξωτερικά τραπεζάκια, επομένως δεν χρειάζεται να ψάχνω για καφέ ή μπαρ στο οποίο να επιτρέπεται το κάπνισμα. Οι καπνιστές, αλλά και οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων θα κληθούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα τον χειμώνα, όταν όλοι οι θαμώνες θα κάθονται μέσα.

Ωστόσο, εργάζομαι σε τράπεζα, στην οποία φυσικά απαγορεύεται το κάπνισμα και επιπλέον δεν διαθέτει ειδικό καπνιστήριο.

Αναγκάζομαι να βγαίνω στο πεζοδρόμιο για τσιγάρο, με αποτέλεσμα να καπνίζω μόλις τρία τσιγάρα την ημέρα.


«Μαγκιά» είναι να μην καπνίζεις

Επέλεξα εγώ και οι πελάτες μου το κατάστημα να είναι μη καπνιζόντων, παρ΄ ότι μπορούσε να χαρακτηριστεί και καπνιζόντων, αφού είναι κάτω από 70 τ.μ. Εδώ έρχονται πάρα πολλοί μαθητές, αλλά σε αντίθεση με το παρελθόν όπου η «μαγκιά» ήταν να καπνίζεις, να ακολουθείς τον «αρχηγό», τον πιο δημοφιλή, καπνίζοντας την ίδια μάρκα με τον ίδιο τρόπο, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Τώρα «μαγκιά» είναι να μην καπνίζεις. Βλέπω να έρχονται παρέες των 15 ατόμων και στη συνέχεια, όταν φεύγουν να μην υπάρχει ούτε ένα αποτσίγαρο στο τασάκι. Αν τώρα κάποιος ανάψει τσιγάρο, ευγενικά θα του ζητήσουμε να το καπνίσει εκτός του καφέ.


«Τώρα που είναι καλοκαίρι καθόμαστε έξω…»

Καπνίζω συστηματικά. Μετά την εφαρμογή του μέτρου την 1η Ιουλίου, βλέπω ότι υπάρχουν αλλαγές. Στα καταστήματα, καφέ και μπαρ που συχνάζουμε τώρα που είναι καλοκαίρι καθόμαστε έξω, επομένως έχουμε τη δυνατότητα να ανάψουμε τσιγάρο.

Όσες φορές χρειάστηκε να καθήσουμε μέσα, βλέπαμε ότι κάποια μέρη του καταστήματος ήταν σημειωμένα ως χώροι που επιτρεπόταν το κάπνισμα, χωρίς πάντως να υπάρχει κάποιο διαχωριστικό. Αυτό που είδα είναι ότι όσοι κάπνιζαν, κάπνιζαν εντός του καταστήματος. Τη χειμερινή περίοδο κατά την εφαρμογή του μέτρου, όπου όλοι θα θέλουν να καθήσουν μέσα στα καταστήματα, με προβληματίζει τι θα γίνεται, αλλά εγώ είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι το μέτρο βρίσκεται προς τη σωστή κατεύθυνση.


«Τον χειμώνα αρχίζουν τα δύσκολα…»

Oκόσμος συμμορφώθηκε πάρα πολύ εύκολα με τα μέτρα. Όσοι θέλουν να καπνίσουν κάθονται έξω, ενώ μέσα έχουν απομακρυνθεί τα σταχτοδοχεία και έχουν τοποθετηθεί πινακίδες απαγόρευσης του καπνίσματος. Ακόμη και τα βράδια ο κόσμος δεν διαμαρτύρεται, βγαίνει έξω για να καπνίσει και μπαίνει μέσα μετά. Τα δύσκολα θα αρχίσουν από τον χειμώνα, όταν δεν θα υπάρχουν τα τραπεζάκια έξω. Θα φτιάξουμε τα διαχωριστικά που προβλέπονται, όμως προς το παρόν δεν μας έχουν δοθεί οδηγίες από αρμόδιες υπηρεσίες.


ΤΡΙΚ ΤΩΝ ΚΑΠΝΙΣΤΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ

Στο όνομα του… Θεού!
Δηλώνουν μέλη του ποιμνίου τής «Μίας Αληθινής Παγκόσμιας Εκκλησίας Καπνιστών του Θεού», με τη διαφορά ότι… εκκλησιάζονται σε μπαρ της Ολλανδίας. Οι οπαδοί της ισχυρίζονται πως το δικαίωμά τους να καπνίζουν προστατεύεται ως θρησκευτική ελευθερία! «Πιστεύω στην ελευθερία που μας δίνει ο Θεός και αυτή περιλαμβάνει την ελευθερία του καπνίσματος. Έτσι καπνίζω στο όνομα του Θεού», λέει ιδιοκτήτης μπαρ, ενώ κάποιος από τους θαμώνες αναφέρει: «Εάν πρέπει να πιστέψω στον Θεό για να απολαμβάνω ένα τσιγάρο, τότε θα το κάνω».

Στον βωμό της επιστήμης
Τον αυστηρό αντικαπνιστικό νόμο της πλήρους απαγόρευσης κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα ιδιοκτήτρια μπαρ στη Μεγάλη Βρετανία: μετέτρεψε τον χώρο σε «ερευνητικό κέντρο για το κάπνισμα». Οι επίδοξοι καπνιστές χρειάζεται απλώς να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο για το πόσο καπνίζουν και εάν απολαμβάνουν μια ατμόσφαιρα γεμάτη καπνό, και μετά μπορούν να απολαύσουν με την ψυχή τους ένα τσιγάρο. «Έφερε σίγουρα μεγαλύτερη πελατεία και γίνεται στο όνομα της έρευνας, νόμιμα και τίμια» υποστηρίζει η ιδιοκτήτρια. Τα υπουργεία Εσωτερικών και Υγείας ακόμη δείχνουν το ένα το άλλο ως αρμόδια να επιληφθούν του θέματος!

Ο ρόλος απαιτεί τσιγάρο
Τα μέλη μιας θεατρικής παράστασης αποτελούν τη μοναδική εξαίρεση του αντικαπνιστικού νόμου που εφαρμόζεται στα μπαρ της Μινεσότας.

Έτσι, αρκεί μία καρφίτσα που κοστίζει 1 δολάριο και γράφει «Αct Νow» και οι πελάτες συχνά ξεδιπλώνουν το… υποκριτικό τους ταλέντο για να ανάψουν τσιγάρο. Ένα μπαρ οργάνωσε βραδιά θεάτρου με θέμα «Μardi Gras» (τις αντίστοιχες ελληνικές Απόκριες) και οι καπνιστές εμφανίστηκαν ως ηθοποιοί ντυμένοι πειρατές και κυρίες της βικτωριανής περιόδου. Σε άλλο μπαρ ανέβηκε το έργο «Μονόλογοι καπνού». Κάποιοι θεριακλήδες όμως είναι ακόμη πιο εφευρετικοί: «Υποδύονται τον εαυτό τους πριν από την 1η Οκτωβρίου του 2008» λέει ιδιοκτήτης μπαρ και διευκρινίζει: «Προτού δηλαδή εφαρμοστεί η απαγόρευση καπνίσματος».

Γίνε μέλος του κλαμπ!
Το κάπνισμα στα μπαρ απαγορεύεται στο μεγαλύτερο μέρος της Γερμανίας. Οι ιδιοκτήτες βρήκαν όμως «παράθυρο» βαφτίζοντας τα μαγαζιά τους ως ιδιωτικές λέσχες, στις οποίες τα μέλη είναι ελεύθερα να ανάψουν τσιγάρο. Το κόλπο έχει ξεσηκώσει τις αντικαπνιστικές ομάδες αλλά, όπως λέει ιδιοκτήτης μιας από τις «λέσχες», τα τσιγάρα είναι απαραίτητα στην επιχείρησή του. «Ήθελα να προσφέρω τρία πράγματα: κάπνισμα, ποτά και καλή μουσική.

Χωρίς το ένα από αυτά, δεν αποδίδει» υποστηρίζει.