Πίσω από τις ταραχές κρύβεται το πετρέλαιο

Νυκτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας επέβαλε χθες η κινεζική κυβέρνηση στο Ουρούμτσι, πρωτεύουσα της επαρχίας Σιντζιάνγκ, καθώς τα επεισόδια μεταξύ Ουιγούρων και Χαν συνεχίζονται. Η απομακρυσμένη κινεζική επαρχία είναι πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, βασικός λόγος για την καταπίεση που υφίστανται οι Ουιγούροι και την καταστολή που επιβάλλει το Πεκίνο.

Πέραν της στρατηγικής θέσης της- συνορεύει, μεταξύ των άλλων, με τη Μογγολία, τη Ρωσία, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν- η Σιντζιάνγκ διαθέτει σημαντικά αποθέματα πετρελαίου. Επίσης στην επαρχία έχει κατασκευαστεί μια σημαντική διακλάδωση αγωγού πετρελαίου, που διασχίζει το Καζαχστάν- όπου το Πεκίνο διαθέτει μερίδια σε πολυάριθμες εταιρείες παραγωγής πετρελαίου- και πρόσφατα επεκτάθηκε μέχρι την Κασπία. Στη Σιντζιάνγκ βρίσκονται και τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου της Κίνας: αγωγός αερίου μήκους 4.000

χιλιομέτρων τη συνδέει με τη Σαγκάη. Όπως σημειώνουν οι «Financial Τimes», αυτός ο ενεργειακός πλούτος αποτελεί πηγή αυξανόμενης έντασης ανάμεσα στον γηγενή πληθυσμό της Σιντζιάνγκ, τους Ουιγούρους, και τους Χαν που έχουν μεταναστεύσει εκεί από άλλες περιοχές της Κίνας και σήμερα αποτελούν την πλειονότητα στο Ουρούμτσι.

Πύργοι γεώτρησης
Προ μηνών ένας ανταποκριτής της εφημερίδας που είχε επισκεφθεί την επαρχία περιέγραψε πως στην έρημο γύρω από το Ουρούμτσι, «βλέπει κανείς κάθε ένα- δύο χιλιόμετρα πύργους γεώτρησης πετρελαίου ή φυσικού αερίου· στην κορυφή υπάρχει πάντα μια κινεζική σημαία, μια επιθετική δήλωση κυριαρχίας επί κάθε πόντου γης». Δεν είναι όμως μόνο η ενέργεια που αποκλείει τα αυτονομιστικά όνειρα των Ουιγούρων. Η Σιντζιάνγκ είναι επίσης η μεγαλύτερη παραγωγός βαμβακιού και ντομάτας στην Κίνα. Δικαιώματα εδαφικά, χρήσης νερού, κατανομή των θέσεων εργασίας, όλα αυτά προκαλούν τριβές μεταξύ Ουιγούρων και Χαν καθώς, κατά κοινή ομολογία, οι Χαν ωφελούνται οικονομικά πολύ περισσότερο, ενώ παράλληλα η Σιντζιάνγκ παραμένει από τις φτωχότερες περιοχές της Κίνας.

Εκρηκτικό μείγμα
Αν σε όλα αυτά προστεθεί η θρησκευτική και πολιτισμική καταπίεση που υφίστανται οι μουσουλμάνοι Ουιγούροι, προκύπτει εκρηκτικό μείγμα. Περισσότεροι από 156 άνθρωποι σκοτώθηκαν και τουλάχιστον 1.000

τραυματίστηκαν στις ταραχές που ξέσπασαν την Κυριακή, έπειτα από μια διαδήλωση διαμαρτυρίας Ουιγούρων. Κανείς δεν γνωρίζει πόσοι από τους νεκρούς ήταν Ουιγούροι και πόσοι Χαν, το μόνο που γνωρίζουμε με (σχετική) βεβαιότητα είναι πως 27 ήταν γυναίκες και πως περισσότεροι από 1.400 άνθρωποι συνελήφθησαν.

Θέτοντας όμως σε εφαρμογή τη συνήθη εκστρατεία ελέγχου της πληροφόρησης, το Πεκίνο κατάφερε να περάσει στους Χαν την αίσθηση πως οι Ουιγούροι επιχειρούν να τους τρομοκρατήσουν. Χθες λοιπόν, ομάδες Χαν οπλισμένων με σιδηρολοστούς, ματσέτες, αξίνες, ακόμα και μπαλτάδες ξεχύθηκαν στους δρόμους του Ουρούμτσι για να πάρουν εκδίκηση από τους Ουιγούρους. «Σκοτώστε τους!» φώναζαν οι πιο ακραίοι. «Αυτοί οι μουσουλμάνοι σκότωσαν τόσους πολλούς δικούς μας. Απλώς δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε», έλεγε ένας Χαν στον ανταποκριτή του Αssociated Ρress, που είδε μέλη αυτής της εθνότητας να πετροβολούν με μανία αυτοκίνητο Ουιγούρων μέχρι που έσπασαν όλα τα τζάμια, να τραβούν έξω έναν άνθρωπο και να τον χτυπούν αλύπητα μέχρι που έφτασε η αστυνομία.

Ανάλογα φέρεται να έκαναν έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό στα νότια της πόλης μικρότερες ομάδες Ουιγούρων, ενώ περίπου 200 Ουιγούροι, γυναίκες οι περισσότερες, διαδήλωσαν σε άλλο σημείο της πόλης με αίτημα την απελευθέρωση των συλληφθέντων ανδρών και παιδιών τους.


Η φωνή των Ουιγούρων στη Δύση

ΓΙΑ ΠΟΛΛΟΣΤΗ ΦΟΡΑ τα τελευταία εικοσιτετράωρα, το Πεκίνο κατηγόρησε χθες ως εγκέφαλο της αναταραχής στη Σιντζιάνγκ μια 62χρονη Ουιγούρα, πρώην εργαζόμενη σε πλυντήρια, μητέρα 11 παιδιών, που ζει περισσότερα από 9.500 χιλιόμετρα μακριά: η αλήθεια είναι- σχολιάζει η «Ιndependent»πως η Ρεμπίγια Καντίρ δεν μοιάζει πολύ με σκληροπυρηνική ηγέτιδα…

Το 1996, αυτή η άλλοτε εργαζόμενη σε πλυντήρια ήταν μια από τις πιο επιτυχημένες επιχειρηματίες της Σιντζιάνγκ, της είχαν μάλιστα κολλήσει το παρατσούκλι «Η Εκατομμυριούχος»- ήταν επίσης μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Έναν χρόνο αργότερα, όμως, οι κινεζικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν Ουιγούρους διαδηλωτές στην πόλη Γκούλια. Εξοργισμένη, η Καντίρ χρησιμοποίησε την επιρροή της ώστε να οργανώσει ένα κίνημα διαμαρτυρίας. Το 1998, φυλακίστηκε. Και όταν απελευθερώθηκε, το 2005, εγκατέλειψε τη χώρα και πήγε να βρει τον σύζυγό της στις ΗΠΑ, όπου συνεχίζει τις προσπάθειές της ως πρόεδρος του Παγκόσμιου Κογκρέσου Ουιγούρων.

Για τη Δύση και τον λαό της, είναι μια γυναίκα που μάχεται ηρωικά υπέρ της ελευθερίας. Για την κινεζική κυβέρνηση, είναι εχθρός του κράτους. Τόσο η ίδια όσο και οι υποστηρικτές της επιμένουν πως δεν είχε καμία σχέση με τις διαδηλώσεις που ξέσπασαν στο Ουρούμτσι. Δεν υπάρχει αμφιβολία πάντως ότι παραμένει μια φωνή με μεγάλη επιρροή στην κοινότητα των Ουιγούρων.