[ Πρόσωπα ] Η Κούβα προσφέρει θεραπεία

Η εντεκάχρονη Όλγα μπαίνει στο παραλιακό σπίτι με χοροπηδητά, ενώ τα μαλλιά της είναι ακόμη υγρά από τη βουτιά στην Καραϊβική. «Μου αρέσει πολύ εδώ», λέει.
«Το φαγητό είναι υπέροχο, η θάλασσα καταπληκτική και έχω κάνει πολλούς φίλους».
Η Όλγα δεν κάνει ακριβώς διακοπές στην Κούβα. Είναι ένα από τα «παιδιά του Τσερνόμπιλ» και βρίσκεται στο νησί για να υποβληθεί σε εντατική θεραπεία από μερικούς από τους καλύτερους γιατρούς της χώρας. Πάσχει από μια δερματική ασθένεια που οφείλεται σε συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Τόσο το πρόσωπό της όσο και τα χέρια και τα πόδια της είναι γεμάτα ροζ και καφέ στίγματα. Η ασθένεια αυτή αποδίδεται στον τόπο όπου γεννήθηκε: ένα μικρό χωριό στην επαρχία Ρίβνε της Βόρειας Ουκρανίας, κοντά στο Τσερνόμπιλ. Πηγαίνει σχολείο με άλλα 180 παιδιά από την Ουκρανία. Και είναι ένα από τα 18.000 παιδιά από την Ουκρανία που έχουν υποβληθεί τα τελευταία χρόνια σε θεραπεία στο νοσοκομείο Ταραρά, κοντά στην Αβάνα. Το ίδιο και η συνομήλική της Άννα Πατσένκο. Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε το 1990 για να βοηθήσει τα θύματα της μεγαλύτερης πυρηνικής καταστροφής στην Ιστορία, που σημειώθηκε τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Και 23 χρόνια μετά το Τσερνόμπιλ, συνεχίζεται κανονικά. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα παιδιά που γεννιούνται τόσα χρόνια μετά την έκρηξη εξακολουθούν να υφίστανται τις συνέπειές της. Όπως είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι παρά την απομόνωση και τις κυρώσεις εναντίον της, η Κούβα εξακολουθεί να προσφέρει θεραπεία σε αυτά τα παιδιά.

Δεν έχει υπάρξει ούτε θα υπάρξει ποτέ ακριβής απολογισμός της πυρηνικής καταστροφής. Για πολλούς, οι πραγματικές συνέπειες δεν βρίσκονται στο παρελθόν αλλά στο μέλλον. Και οι συνέπειες αυτές δεν είναι μόνο σωματικές, λέει η Κουβανή παιδίατρος Μαρία Τερέσα Ολίβα, υποδιευθύντρια του προγράμματος. «Τα παιδιά υφίστανται και τις ψυχολογικές συνέπειες του περιβάλλοντός τους, με αποτέλεσμα να χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση».

Στην Ταραρά, τα παιδιά ακολουθούν θεραπεία ανάλογη με τις ανάγκες τους: άλλοτε διαρκεί 45 ημέρες, άλλοτε έξι μήνες. Στην περίπτωση της Όλγας, έναν ολόκληρο χρόνο. Δίπλα της, η 13χρονη Μαρίνα από το Κίεβο είναι σχεδόν φαλακρή, αλλά σιγά σιγά ανακτά τα μαλλιά της. Έφθασε τον Μάρτιο για τρίτη φορά τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να ακολουθήσει θεραπεία για αλωπεκία. «Νιώθω πολύ καλύτερα σε σχέση με την πρώτη φορά», λέει. «Οι γιατροί, οι δάσκαλοι, όλοι είναι υπέροχοι». Αν ορισμένες διαταραχές- όπως ο 30πλασιασμός των κρουσμάτων καρκίνου του θυρεοειδούς μεταξύ των παιδιών της Ουκρανίας- συνδέονται ευθέως με το δυστύχημα του Τσερνόμπιλ, δεν είναι γνωστό αν ορισμένα από τα άλλα προβλήματα προκαλούνται από τη ραδιενεργό μόλυνση ή από το μετατραυματικό άγχος. Όπως βεβαιώνει πάντως η Ολίβα, υπάρχει σχέση μεταξύ τους.