[ Δρόμοι ]

«Οι πολιτικοί…
… ανησυχούσαν επί χρόνια για τη δύναμη του Τύπου. Είναι πια καιρός να αρχίσουν να ανησυχούν για την αδυναμία του». Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε ο καθηγητής των πολιτικών επιστημών Τζον Κέρτις, ύστερα από μεγάλη έρευνα που έκανε στη Βρετανία. Η έρευνα έδειξε πως την τελευταία δεκαετία οι βρετανικές εφημερίδες έχασαν μια ολόκληρη γενιά αναγνωστών. Ίδια είναι πάνω κάτω η εικόνα στις περισσότερες δυτικές χώρες.

Σαν φάρμακο…
… στην κρίση των εφημερίδων, δύο ερευνητές που τις ξέρουν καλά, ο Τζον Νίκολς και ο Ρόμπερτ Μακ Τσέσνεϊ, ήρθαν να προτείνουν κάτι που προκαλεί πολλές αντιδράσεις, σε μια περίοδο που τα κράτη ξοδεύουν αφειδώλευτα και πολλές φορές απερίσκεπτα τις οικονομίες των λαών τους σε εκείνους που δεν τα έχουν πραγματικά ανάγκη. Με άρθρο τους που επιγράφεται «Ο θάνατος και η ζωή των μεγάλων αμερικανικών εφημερίδων», το οποίο δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό περιοδικό «Νέισον», ο Τζον Νίκολς και ο Ρόμπερτ Μακ Τσέσνεϊ ζητούν από την αμερικανική κυβέρνηση να ενισχύσει τις προβληματικές εφημερίδες με 60 δισ. δολάρια την προσεχή τριετία, όπως ακριβώς ενισχύει και τις προβληματικές τράπεζες. Και προτείνουν διάφορους συμπληρωματικούς τρόπους για τη σωτηρία της χρεοκοπημένης «τέταρτης εξουσίας», όπως την επιδότηση των δαπανών ταχυδρομικής αποστολής ή την έκπτωση των δαπανών για την αγορά εφημερίδων από το φορολογητέο εισόδημα των αναγνωστών. Στο άρθρο τους, οι δύο συγγραφείς έχουν κατά νου κυρίως τις μεγάλες εφημερίδες του κατεστημένου, χωρίς να τους απασχολούν ιδιαίτερα τα προβλήματα των μικρότερων, των ανεξάρτητων ή των επαρχιακών και τοπικών εφημερίδων.

Η αλήθεια…
… είναι πως οι δύο συγγραφείς κινήθηκαν με καλές προθέσεις, όπως παρατηρεί ο δημοσιογράφος Ντ. Ντ. Χάλεκ. Άλλωστε, μόλις πριν από τέσσερα χρόνια είχαν δημοσιεύσει το βιβλίο «Τραγωδία και φάρσα: Πώς τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ΄΄πουλάνε΄΄ πολέμους, εκλογές και καταστρέφουν τη δημοκρατία». Οι καλές προθέσεις τους φαίνονται και από την ανησυχία τους πως, χωρίς εφημερίδες, «οι πολιτικοί και οι κυβερνώντες θα δρουν χωρίς κανέναν ανεξάρτητο έλεγχο». Όμως, αυτή η ανεξαρτησία ήταν πάντα αμφισβητήσιμη. Αυτό ακριβώς υπονοούν οι δύο φράσεις από το συμπέρασμα του καθηγητή Κέρτις: «Οι πολιτικοί ανησυχούσαν επί χρόνια για τη δύναμη του Τύπου. Είναι πια καιρός να αρχίσουν να ανησυχούν για την αδυναμία του». Υπονοούν μια σχέση διαπλοκής των δύο εξουσιών, σαν κι αυτήν που είχαν περιγράψει ο Έντουαρντ Χέρμαν και ο Νόαμ Τσόμσκι στο βιβλίο τους «Κατασκευάζοντας τη συναίνεση».

Άλλο…
… μια οικονομική ενίσχυση του κράτους προς τους δοκιμαζόμενους εργαζομένους των εφημερίδων και άλλο προς τους εκδότες. Τίποτα δεν δείχνει πως οι εκδότες θα συμπεριφέρονταν διαφορετικά από τους τραπεζίτες που έλαβαν παρόμοια δώρα από το κράτος: όπως έγραψε η εφημερίδα «Λε Μοντ», για να σιγουρέψουν τα λεφτά τους (μας) δεν τα έριξαν στην παραγωγή (δηλαδή στους εργαζομένους) αλλά τα κατέθεσαν πάλι στην κεντρική τράπεζα, με επιτόκιο 0,25%. Μικρό κέρδος, ναι, αλλά με ξένα λεφτά. Αυτό τους αρκεί.