Πόλεις-Θάλαμοι αερίων από τις εξατμίσεις

Χωρίς ανάσα κινδυνεύουν να μείνουν οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου Αθηνών εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που παρουσιάζει έξαρση λόγω των ρυθμών χελώνας με τον οποίο προχωρά η απόσυρση παλαιών αυτοκινήτων, των καθημερινών μποτιλιαρισμάτων αλλά και του μεγάλου αριθμού νέων οχημάτων που μπαίνουν σε κυκλοφορία.

Τα πλέον πρόσφατα επεισόδια ρύπων αφορούσαν σε ιδιαίτερα αυξημένες συγκεντρώσεις όζοντος και αιωρούμενων σωματιδίων, ενώ πρόβλημα υπάρχει και με το καρκινογόνο βενζόλιο όπως φαίνεται από μετρήσεις του Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Πιο συγκεκριμένα, την Τρίτη το απόγευμα από τις 17.00 έως τις 20.00 σημειώθηκε υπέρβαση των συγκεντρώσεων όζοντος στην Ελευσίνα: οι τιμές άγγιξαν τα 207 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα ξεπερνώντας το όριο ενημέρωσης του κοινού κατά 27 μικρογραμμάρια. Επιπλέον, υπερβάσεις του ορίου του συγκεκριμένου ρύπου για τον μακροπρόθεσμο στόχο προστασίας της υγείας εντοπίστηκαν στη Νέα Σμύρνη (128), στο Μαρούσι (129) και την Αγία Παρασκευή (133).

Την ίδια ημέρα οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων ΡΜ10 στα Πατήσια έφτασαν τα 79 μικρογραμμάρια ενώ η μέση ημερήσια τιμή σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία δεν πρέπει να ξεπερνά τα 50 μικρογραμμάρια πάνω από 35 φορές το χρόνο. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μέσα στο 2008 στην Αριστοτέλους καταγράφηκαν υπερβάσεις στα όρια μικροσωματιδίων τις 163 ημέρες, στη Λυκόβρυση 147 ημέρες, στο Μαρούσι 124 ημέρες, στο Κορωπί 45, στους Θρακομακεδόνες 21 και στην Αγία Παρασκευή 20. Ειδικότερα για την Ελευσίνα σημειώνεται ότι ενώ οι μέσες ετήσιες τιμές όζοντος εμφανίζονταν σταθεροποιημένες στα 44-48 μικρογραμμάρια από το 2004 έως και το 2007, πέρυσι ανήλθαν στα 64 μικρογραμμάρια. Άλλες περιοχές που εντοπίζεται αύξηση των μέσων ετήσιων συγκεντρώσεων όζοντος σε σχέση με το 2007 είναι τα Λιόσια, η Αγία Παρασκευή, η Λυκόβρυση, ο Πειραιάς, η Νέα Σμύρνη και οι Θρακομακεδόνες όπου εντοπίζονται οι μεγαλύτερες τιμές, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΕΧΩΔΕ.

«Ένας από τους ατμοσφαιρικούς ρύπους που θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνος και για τον οποίο ανησυχεί σοβαρά η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το βενζόλιο που εντάσσεται στις καρκινογόνες ουσίες και συνδέεται με τη λευχαιμία. Προέρχεται κυρίως από αυτοκίνητα παλαιάς τεχνολογίας που παρουσιάζουν βλάβη στους καταλύτες και λόγω του κυκλοφοριακού φόρτου καταγράφονται μεγάλες συγκεντρώσεις σε πολλές συνοικίες της Αθήνας», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ. Μιχάλης Πετράκης, διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Στην ετήσια έκθεση της Διεύθυνσης Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης και Θορύβου του ΥΠΕΧΩΔΕ για το 2008 αναφέρεται ότι «το όριο που προβλέπεται από την οδηγία για το βενζόλιο θα ισχύσει από 1/1/2010. Μέχρι τότε τίθενται ενδεικτικές οριακές τιμές ανά έτος που σταδιακά μειώνονται έτσι ώστε να επιτευχθεί συμμόρφωση με τα νέα όρια από 1/1/2010. Δεν υπήρξε υπέρβαση της ενδεικτικής οριακής τιμής (7 μικρογραμμάρια) για το 2008». Σημειώνεται ότι ο μόνος σταθμός στην Αττική όπου πραγματοποιούνται μετρήσεις για τις συγκεντρώσεις βενζολίου βρίσκεται στα Πατήσια και βάσει των στοιχείων του ΥΠΕΧΩΔΕ η μέση ετήσια τιμή για το 2008 ανήλθε στα 5,4 μικρογραμμάρια.

«Πραγματοποιήσαμε μετρήσεις για τις συγκεντρώσεις βενζολίου στην περιοχή του Ρέντη από πέρυσι τον Ιούλιο έως και τον Σεπτέμβριο», αναφέρει ο δρ. Πετράκης και συμπληρώνει ότι για τις μετρήσεις αυτές χρησιμοποιήθηκε το ειδικό όργανο DΟΑS του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος. Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης καταγραφής έδειξαν ότι η μέση τιμή βενζολίου στην περιοχή του Ρέντη για την περίοδο των μετρήσεων έφτανε τα 10 μικρογραμμάρια, ενώ η μέγιστη τιμή άγγιξε τα 21, δηλαδή τριπλάσια από τα ενδεικτικά όρια για το 2008.

ΤΟ ΒΕΝΖΟΛΙΟ

θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνος ρύπος, εντάσσεται στις καρκινογόνες ουσίες και προέρχεται κυρίως από οχήματα παλαιάς τεχνολογίας

Επικίνδυνο «κοκτέιλ» στην ατμόσφαιρα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Φωτεινή Στεφανοπούλου

ΣΕ ΑΣΦΥΚΤΙΚΟ κλοιό ρύπων βρίσκεται το κέντρο της Θεσσαλονίκης, ενώ η ποιότητα της ατμόσφαιρας επιδεινώνεται σταδιακά και στην περιφέρεια της πόλης. Κι ενώ η ανάπτυξη της τεχνολογίας οδηγεί σε πτώση «παραδοσιακούς» ρύπους, στο εκρηκτικό «κοκτέιλ» προστίθενται νέα στοιχεία ιδιαίτερα επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία. Αιτίες, οι εκτεταμένες εργασίες για την κατασκευή του Μετρό αλλά και η εμμονή των κατοίκων της πόλης να χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητά τους ως αποκλειστικό μέσο μεταφοράς.

Η μεγαλύτερη «πληγή» για τη Θεσσαλονίκη είναι τα εισπνεύσιμα αιωρούμενα σωματίδια (ΡΜ10), τα οποία χτυπούν «κόκκινο» στο κέντρο της πόλης. Πλέον, όμως, ανησυχία προκαλεί η αύξηση των τιμών του όζοντος στους περιφερειακούς σταθμούς και οι λεγόμενοι σύγχρονοι ρύποι, τα αναπνεύσιμα αιωρούμενα σωματίδια (ΡΜ2,5) και το βενζόλιο, για τα οποία μόλις πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε οριακές τιμές.

Παρά τη μικρή πτώση που παρατηρήθηκε μέσα στο 2008, οι τιμές των εισπνεύσιμων αιωρούμενων σωματιδίων παραμένουν υψηλές, κυρίως στους σταθμούς του δημαρχείου, στη συμβολή των οδών Ίωνος Δραγούμη και Εγνατία και στις οδούς Λαγκαδά και 25ης Μαρτίου. Επιπλέον, σημειώνονται πολύ περισσότερες υπερβάσεις τον χρόνο από τις 35 ημέρες που ορίζει η κοινοτική νομοθεσία, με τον σταθμό του δημαρχείου να καταγράφει το ρεκόρ των 250 ημερών. «Τα αιωρούμενα είναι το σημαντικότερο πρόβλημα και οι τιμές τους οφείλονται στο κυκλοφοριακό και τα έργα του Μετρό. Ωστόσο, ποτέ και σε κανέναν σταθμό δεν παρατηρήθηκαν τιμές πάνω από τα όρια επιφυλακής», τόνισε ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος Νίκος Παπαγιαννόπουλος.

Με καθοδικές τάσεις, αλλά πάνω από τα όρια είναι οι τιμές του διοξειδίου του αζώτου κυρίως στο κέντρο της πόλης, κάτι που αποδίδεται στην αύξηση του αριθμού των οχημάτων. Ανεβασμένες σε σχέση με το 2007 είναι οι τιμές του όζοντος, του λεγόμενου ρύπου των «καθαρών προαστίων», στις περιφερειακές περιοχές της Τούμπας και του Επταπυργίου. Αντίθετα, σημαντική είναι η μείωση του διοξειδίου του θείου- που οφείλεται στην ηπιότητα του χειμώνα, τη διείσδυση του φυσικού αερίου και τη μείωση της βιομηχανικής δραστηριότητας- αλλά και του μονοξειδίου του άνθρακα, κάτι που αποδίδεται στην απόσυρση των παλαιάς τεχνολογίας αυτοκινήτων και στη χρήση των καταλυτικών.

Νέοι ρύποι
Για πρώτη φορά το 2008 παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των μετρήσεων και για δύο νέους ρύπους, τα αναπνεύσιμα αιωρούμενα σωματίδια και το βενζόλιο, που θεωρούνται ιδιαίτερα επιβλαβή για τη δημόσια υγεία.

Όπως προέκυψε, για τα μεν αναπνεύσιμα σωματίδια υπήρξαν υπερβάσεις των ορίων στον σταθμό του δημαρχείου, ενώ για το βενζόλιο και στους τρεις σταθμούς μέτρησης.

«Μόλις το 27% των πολιτών χρησιμοποιεί το αστικό λεωφορείο. Αν δεν αλλάξει αυτή η νοοτροπία, δεν θα υπάρξει βελτίωση της κατάστασης», τόνισε ο κ. Παπαγιαννόπουλος.