Ένα Γιούνγκερς στον βυθό της Κέας

«Το πρώτο αντάμωμα, η στιγμή που συναντήσαμε το υπέροχο αυτό ναυάγιο, θα μου μείνει πραγματικά αξέχαστη. Στον βυθό του Αιγαίου, να βλέπεις να εμφανίζεται μπροστά σου το σχήμα, η μορφή ενός ιστορικού αεροπλάνου Γιούνκερς 52, είναι εμπειρία συγκλονιστική».
Η «γωνιά των ναυαγίων», στις βορειοδυτικές ακτές της Κέας, δικαίωσε τη φήμη της. Μετά τα βυθισμένα πλοία «Βρετανικός», «Βurdigala», «Τheophile Gautier» και «Citta di Τripoli», σειρά για να αναδειχθεί είχε κι ένα πολεμικό αεροσκάφος, από αυτά που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις του γερμανικού στρατού στο Αιγαίο, στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου: το τρικινητήριο μεταγωγικό Γιούνκερς 52 (Junkers 52), ένα από τα μόλις τέσσερα παρόμοια που έχουν βρεθεί σε ελληνικά χωρικά ύδατα, από τα ελάχιστα εναπομείναντα σήμερα ακόμα και στη στεριά. Κατέληξε στον αμμώδη βυθό της περιοχής στα 65 μέτρα βάθος, τον Σεπτέμβριο του 1943, όταν πιθανότατα λόγω μηχανικής βλάβης υποχρεώθηκε σε προσθαλάσσωση.

Εξήντα έξι ολόκληρα χρόνια μετά, Έλληνες δύτες κατάφεραν και το προσέγγισαν πρόσφατα και, με σκοπό να το εξερευνήσουν συστηματικά, καταδύθηκαν από τις 27 Μαΐου και για μια εβδομάδα στα άδυτά του. «Το ταυτοποιήσαμε αμέσως, καθώς διαπιστώσαμε πως πρόκειται για το πιο καλοδιατηρημένο από όσα έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Είναι ολόκληρο εκεί, χωρίς κανένα σπάσιμο! Είναι το μοναδικό που επικάθεται σε οριζόντια θέση, με τις ρόδες του να πατούν στον βυθό, όλα τα υπόλοιπα έχουν βρεθεί αναποδογυρισμένα. Σαν να το ακούμπησε κάποιος εκεί, σου δίνει την εντύπωση πως είναι έτοιμο να απογειωθεί!», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Δημήτρης Γκαλών, ένας από τους επτά δύτες που κατέγραψαν, φωτογράφισαν και βιντεοσκόπησαν από κάθε οπτική γωνία το ιστορικό αυτό ντοκουμέντο, ακριβώς κάτω από τις γραμμές των πλοίων που εκτελούν δρομολόγια στη διαδρομή Λαύριο- Κορρησία Κέας.

«Στις πρώτες καταδύσεις μας το μελετήσαμε από την εξωτερική πλευρά του: οι έλικές του βρέθηκαν ίσιοι- ανέπαφοι, που σημαίνει πως το αεροσκάφος δεν ήταν εν κινήσει κατά τη στιγμή της προσθαλάσσωσής του, διαφορετικά θα είχαν στραβώσει. Ακόμα και τα λάστιχά του παραμένουν σε πολύ καλή κατάσταση. Στις διεισδύσεις μας πια στο εσωτερικό του, εντοπίσαμε τον οπλισμό και τον ασύρματό του, κράνη κι απομεινάρια από άρβυλα, που μάλλον πέταξαν οι αεροπόροι του οι οποίοι πρέπει να διασώθηκαν», περιγράφει ο 51χρονος ιστορικός και μουσικολόγος χομπίστας δύτης. Στο μυαλό του αποτυπώθηκε για τα καλά το πιο ζωντανό κομμάτι του ναυαγισμένου αεροσκάφους. «Στο πιλοτήριο όλα τα όργανα έχουν επικαλυφθεί με θαλάσσιους οργανισμούς, μ΄ έναν μεγάλο πορτοκαλοκόκκινο τάπητα. Το εσωτερικό του, είναι επίσης επικαλυμμένο με σφουγγάρια! Όλη η ατμόσφαιρα που αποπνέει είναι μία κάψουλα χρονική: το Γιούνκερς αυτό έχει παραμείνει, μέσα κι έξω, έτσι όπως βυθίστηκε, εντελώς ασύλητο!», σημειώνει ενθουσιασμένος.

Στο πολυβολείο, ήρθε τετ α τετ με τη γυροσκοπική βάση του πυροβόλου, αντίκρυσε και γεμιστήρες με σφαίρες, τρία όπλα τοποθετημένα κάθετα ακόμα στις θέσεις τους. Πιο δίπλα, και τα δύο πηδάλια πάνω στα καθίσματα των πιλότων, η βοηθητική πυξίδα, ο πομπός κι ο δέκτης του ασυρμάτου στο κάθισμα του ασυρματιστή, το κεντρικό ρολόι του αεροσκάφους. «Το γεγονός ότι, ύστερα από εξίμισι δεκαετίες, ήμασταν οι πρώτοι που καταδυθήκαμε εδώ, σου ξυπνά διάφορα συναισθήματα: νιώθεις ένα δέος μπροστά σ΄ έναν από τους τελευταίους βουβούς μάρτυρες ενός ιστορικού παρελθόντος, που κύλισε την Ευρώπη στο αίμα! Η ανάσυρσή του, πάντως, δεν έχει νόημα, το αεροπλάνο αυτό ανήκει εκεί όπου έχει πέσει!».

LΙΝΚ:

http://keadive.gr

Junkers 52

ΤΥΠΟΣ: Μεταγωγικό αεροσκάφος ΠΛΗΡΩΜΑ: Τρία άτομα δύο πιλότοι κι ένας πολυβολητής ΜΗΚΟΣ: 18,90 μ. ΑΝΟΙΓΜΑ ΠΤΕΡΥΓΩΝ: 29,25 μ. ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ: Τρεις ΒΜW 132 Τ ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ: 265 χλμ./ώρα ΜΕΓΙΣΤΟ ΥΨΟΣ: 5.490 μ. ΟΠΛΙΣΜΟΣ: Πυροβόλο ΜG 15 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ: 18 άτομα
Η «Θεία Γιου» δεν επέστρεψε στο Καλαμάκι

ΑΛΛΑ ΗΤΑΝ τα σχέδια της καταδυτικής αποστολής στα ανοιχτά της Κέας. Η λεγόμενη και ομάδα του «S/S Βurdigala Ρroject» ήταν έτοιμη να βουτήξει λίγα μίλια πιο μακριά, στην ίδια θαλάσσια περιοχή, στο κουφάρι του βυθισμένου υπερωκεάνιου «Βurdigala» που είχε ανακαλύψει πέρυσι.

Ωστόσο, μόλις μία ημέρα πριν, στις 24 Μαΐου, τα πάντα ανατράπηκαν αιφνίδια: οι καταδυτικές εργασίες απαγορεύτηκαν και το πλάνο πήρε αναβολή για την άνοιξη του 2010, λόγω θανάτου του δύτη Carl Spencer που συμμετείχε στην ερευνητική αποστολή του «Βρετανικού», βόρεια του νησιού. Στον δεύτερο πια καταδυτικό στόχο τουςτο βυθισμένο μεταγωγικό, που εντοπίστηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο από τον πλευρικό σαρωτή του Πανεπιστημίου Πατρών στη διάρκεια του «Κea Dive Εxpedition»το ελληνικό γκρουπ παιδεύτηκε μέχρι να εξακριβώσει κατά 100% την ταυτότητα του άγνωστου υποβρύχιου κειμηλίου.

Ντοκουμέντα
Η κινητοποίηση συνεργατών- ιστορικών ερευνητών σε Ελλάδα κι εξωτερικό επέφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα: η ταυτότητα της «Θείας Γιου» της Κέας (παρατσούκλι από το «Τante Ju», το χαϊδευτικό που είχαν δώσει Γερμανοί πιλότοι και αλεξιπτωτιστές στα Junkers 52), προήλθε από την καταχώρηση ενός γερμανικού αεροπλάνου, τύπου Dornier 24, το οποίο από τον Αύγουστο του 1943 ανήκε στη δύναμη Seenotstaffel 7, με έδρα το Φάληρο.

Συγκεκριμένα, το εν λόγω Dornier στις 6 Σεπτεμβρίου 1943 έλαβε μέρος στην έρευνα και διάσωση του επίμαχου Junkers 52, που ανήκε στην 1η Ομάδα του Μεταγωγικού Σμήνους 4, με έδρα το Καλαμάκι στον Σαρωνικό. Όπως και τα υπόλοιπα, πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε το 1941 στη Μάχη της Κρήτης και στη Μάχη της Λέρου το 1943. Και στις δύο περιπτώσεις, μετέφερε και αποβίβασε Γερμανούς αλεξιπτωτιστές σε μεγάλη κλίμακα.