«Ο πραγματικός μου εαυτός ήταν το προϊόν σε πολαρόιντ»

Ζει κοντά στα σύννεφα, στον 56ο όροφο ενός ουρανοξύστη στην καρδιά της Νέας Υόρκης και τον αποκαλούν ασκητή της μεγαλούπολης και δημιουργό- αίνιγμα. Τον έχουν χαρακτηρίσει νάρκισσο, εκκεντρικό, αλαζόνα, σιωπηλό, βλάσφημο, ευφυή. Τον δικαιώνει η πλήρης ταύτιση της ζωής του και της τέχνης που τον σπρώχνει ώς τα άκρα, την ωμότητα, τον σώζει το ασίγαστο πάθος και η θρησκευτική του προσήλωση στην τέχνη.

Ο Λουκάς Σαμαράς (που φέτος εκπροσωπεί την Ελλάδα στην Μπιενάλε Βενετίας), γεννημένος στην Καστοριά το 1936, μετανάστευσε στη Νέα Υόρκη σε ηλικία δώδεκα ετών και έκανε καριέρα παγκοσμίως εξελίσσοντας την τέχνη του. Αναγνωρίστηκε ως πρωτοπόρος του μινιμαλιστικού κινήματος το 1957 και στη μετατροπή της φωτογραφίας πολαρόιντ σε καλλιτεχνικό είδος το 1968. Τον απασχολούν από την αρχή θέματα επίκαιρα, όπως η απομόνωση, η αυτοαναφορικότητα του σύγχρονου ανθρώπου, η μεταμόρφωση και η μετάλλαξη του ανθρώπινου σώματος που παρακολουθούμε σήμερα, ως αποτέλεσμα της κοινωνικής και επιστημονικής εξέλιξης- μια διεργασία που αποδυναμώνει και ταυτοχρόνως επεκτείνει τα όρια.

«Έπλασα τον εαυτό μου, έσμιξα με τον εαυτό μου και γέννησα τον εαυτό μου, και ο πραγματικός μου εαυτός ήταν το προϊόν σε πολαρόιντ» διαβάζουμε στην πλούσια τεκμηριωμένη μονογραφία της σειράς «Σύγχρονοι Έλληνες Εικαστικοί» που συνέγραψε η Κατερίνα Κοσκινά, η ιστορικός της τέχνης που γνωρίζει από πρώτο χέρι τι εστί Λουκάς Σαμαράς. Ένας φανατικός εικονολάτρης, που έγινε εικονοκλάστης, διέρρηξε τις εικόνες του παλιού κόσμου κι έφτιαξε νέες κατ΄ εικόνα και καθ΄ ομοίωσιν του μόνου πράγματος που είχε- του εαυτού του. «Το να είσαι καλλιτέχνης σημαίνει να είσαι θεός» δήλωσε κάποτε.

Είτε ποζάρει γυμνός με το σώμα Αδώνιδος και τώρα το σκελετωμένο ενός γκουρού σε ρευστά ή ψύχραιμα πλάνα. Είτε φιλοτεχνεί καθηλωτικά κουτιά της Πανδώρας, χειροτεχνήματα σαν κενοτάφια γεμάτα με επικίνδυνα αιχμηρά γυαλιά, σπασμένα πιάτα, πούπουλα, λειωμένα μαχαιροπίρουνα, ξυραφάκια, φετίχ, είτε τα μεγεθύνει σε δωμάτια, ντυμένα με καθρέφτες, όπου αντικατοπτρίζεται και μεταμορφώνεται, πρωταγωνιστής είναι πάντα ο ίδιος. «Με την πολαρόιντ έγινα ηδονοβλεψίας του εαυτού μου» εξηγεί ο Λουκάς Σαμαράς, που άρχισε να ασχολείται με την τέχνη από μαθητής, όταν δεν γνώριζε καλά την αγγλική γλώσσα. Εν συνεχεία σπούδασε λογοτεχνία, τέχνη, θέατρο, ιστορία της τέχνης, έγραψε ποιήματα, έπαιζε και διακρίθηκε ως ηθοποιός, σκηνοθέτησε αβάν γκαρντ ταινίες πάντα αυτοβιογραφούμενος με επίκεντρο το «αμετανόητο εγώ».

ΙΝFΟ

Ο τόμος «Λουκάς Σαμαράς» της σειράς «Σύγχρονοι Έλληνες Εικαστικοί» από αύριο στα περίπτερα στην τιμή των 7,80 ευρώ.