[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Ηττήθηκε η προοπτική της «άλλης Ευρώπης»

ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ των ευρωεκλογών οδηγεί σε ορισμένα βασικά συμπεράσματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Πρώτον, το πρωτοφανές μέγεθος της αποχής των ψηφοφόρων σχεδόν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, βεβαίως και στην Ελλάδα (παρότι στη χώρα μας το ποσοστό συμμετοχής είναι υψηλό, συγκρινόμενο με άλλες χώρες- μέλη). Το ποσοστό συμμετοχής φθάνει το ιστορικά χαμηλό 43% (από 63% στις πρώτες ευρωεκλογές, το 1979). Το ποσοστό αποχής πρέπει να προβληματίσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και ιδιαίτερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η νομιμοποίηση του οποίου πλήττεται καίρια συμπαρασύροντας έτσι τη συνολική νομιμοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την ενεργό συμμετοχή και υποστήριξη των Ευρωπαίων πολιτών. Η πολιτική απάθεια και ο κυνισμός υπονομεύουν τη δυναμική της ενοποιητικής διαδικασίας. Δεύτερον, όπως είχαμε επισημάνει, σχεδόν σε όλες τις χώρες μέλη της Ένωσης οι ευρωεκλογές διεξήχθησαν «χωρίς Ευρώπη». Τα κρίσιμα θέματα της Ευρώπης που αφορούν όλους δεν συζητήθηκαν καθόλου. Κυριάρχησαν τα εθνικά θέματα και οι αντιπαραθέσεις. Γιατί; Για πάρα πολλούς λόγους, αλλά οπωσδήποτε γιατί όλα αυτά τα ζωτικά θέματα δεν τέθηκαν στο πλαίσιο ενός κεντρικού πολιτικού διλήμματος και διακυβεύματος. Και στο σημείο αυτό βρίσκεται ένα θεμελιακό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η αδυναμία της να πολιτικοποιήσει την ενοποιητική διαδικασία, να προβάλει ορατές και συγκεκριμένες εναλλακτικές επιλογές, είτε σε πολιτικές είτε σε πρόσωπα. Η απουσία «ευρωπαϊκού διακυβεύματος» εθνικοποιεί την ευρωεκλογική διαδικασία. Τρίτον, ακριβώς αυτό το γεγονός και η οικονομική κρίση φαίνεται ότι ευνόησαν τις συντηρητικές δυνάμεις πανευρωπαϊκά (με εξαίρεση την Ελλάδα). Οι συντηρητικοί και τα ακροδεξιά κόμματα κατέγραψαν σημαντικά κέρδη. Η Αριστερά/Σοσιαλδημοκρατία ηττήθηκε («Οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι τιμωρούν την Αριστερά» έγραφε η ιστοσελίδα του ΒΒC). Επίσης, το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έχει περισσότερους ευρωσκεπτικιστές (πλέον των 50). Μολονότι οι συντηρητικές δυνάμεις σε Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία που κατέγραψαν εκλογικά κέρδη έχουν γενικώς φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό, η συνολική σύνθεση του Ευρωκοινοβουλίου ωστόσο θα δυσκολέψει αισθητά την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης και οπωσδήποτε θα καταστήσει σχεδόν αδύνατη για το ορατό μέλλον την ανάδειξη της «άλλης Ευρώπης»…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.