Αντίπαλος του ΠΑΣΟΚ η αποχή

Καθαρή νίκη σημείωσε το ΠΑΣΟΚ το βράδυ της Κυριακής, χωρίς, ωστόσο, να έχει δημιουργήσει ακόμη την αναγκαία δυναμική για να βρει τον δρόμο του προς την εξουσία, ο οποίος περνά μέσα από τον προσεταιρισμό της αποχής. Η βαθιά απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα είναι εν μέρει το κυρίαρχο μήνυμα της προχθεσινής κάλπης, λένε στα «ΝΕΑ» τρεις πολιτικοί αναλυτές.

Χρειάζεται στρατηγική αυτοδυναμίας
Η ΠΡΩΤΗ ύστερα από εννέα χρόνια εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ είναι αναμφίβολα και καθαρή και ψυχολογικά σημαντική. Άλλο τόσο όμως προβληματική παραμένει η απόσταση που το χωρίζει από την κατάκτηση της αναγκαίας εμπιστοσύνης για τον σχηματισμό αυτοδύναμης πλειοψηφίας. Το διάνυσμά της απαιτεί στρατηγική διαφοροποιημένη από αυτή που του ήταν μέχρι σήμερα αρκετή, για να συντηρήσει τον σκληρό εκλογικό του πυρήνα στα τωρινά επίπεδα. Η απλή διαχείριση της αρνητικής (αντικυβερνητικής) ψήφου είναι μεν αναγκαία, δεν είναι όμως ικανή συνθήκη για τη δημιουργία της δυναμικής χωρίς την οποία ποτέ και πουθενά κεντροαριστερός πολιτικός σχηματισμός δεν βρήκε τον δρόμο του προς την εξουσία.

Σήμερα ο δρόμος αυτός περνά υποχρεωτικά από τον προσεταιρισμό της αποχής και την κατανόησή της ως τέλους της ανοχής απέναντι σε κάθε μορφής επικοινωνιακά παιχνίδια με την ουσία και την αγωνία της υπέρβασης μιας κρίσης που είναι πρωτίστως κρίση προσδοκιών, αποτελεσματικότητας και νομιμότητας των δοκιμασμένων, κορεσμένων και παρωχημένων μορφών διακυβέρνησης και ανάπτυξης.

Κάτω από τη φαινομενική απάθεια των ψηφοφόρων κρύβεται μια δικαιολογημένη εμπάθεια που μπορεί να γομώσει εκρηκτικά κοινωνικά κινήματα και πολιτικές ανατροπές. Η αντιμετώπισή τους ως αδρανών μαζών ασήμαντων για την αναπαραγωγή των πολιτικών ισορροπιών και των κοινοβουλευτικών συσχετισμών δεν συνιστά ένα απλό στρατηγικό σφάλμα. Μπορεί να στοιχειοθετήσει έγκλημα κατά της συνοχής του πολιτικού μας συστήματος.

Ο καταναλωτισμός νικά τη δημοκρατία
ΕΔΩ και μερικές εκλογικές αναμετρήσεις, οι ηττημένοι λένε πως πήραν το μήνυμα της κάλπης. Δεν υπάρχει κάποιο(α) συγκεκριμένο(α) μήνυμα(τα), παρά μόνο αριθμητικά δεδομένα και αυτός που κατασκευάζει το(α) μήνυμα(τα) λέγοντας πως το(α) διαβάζει. Με γνώμονα αυτό θεωρώ ότι: 1) Η αποχή σε περίοδο θερινού τριημέρου έδειξε την υπεροχή των αξιών του καταναλωτισμού έναντι της δημοκρατίας. Αυτήν όμως την προπαρασκεύασαν το πολιτικό σύστημα και τα Μέσα, με τις αξίες του ατομικισμού και την πολιτική της απάθειας που καλλιέργησαν. Με τα ερωτήματα «εκλογές ή διακοπές;», «Πράσινοι ή παραδοσιακά κόμματα;» συνέβαλαν ώστε να μορφοποιηθεί η δυσαρέσκεια και η απάθεια. 2) Τα κόμματα που κερδίζουν είναι τα επιφυλακτικά ή εναντιωματικά προς την Ε.Ε.- το ΠΑΣΟΚ λ.χ. είναι περισσότερο υπέρ μιας κρατικής παρέμβασης συγκριτικά με τη Ν.Δ. Αν και η εκλογική μάχη επικεντρώθηκε σε εσωτερικά ζητήματα, αυτά ποτέ άλλοτε δεν ήσαν τόσο δεμένα με τα ευρωπαϊκά. Το κεντρικό ερώτημα ήταν η κρίση. Η απάντηση της Ε.Ε. είναι κυρίως το Σύμφωνο Σταθερότητας, που πλήττει το καταναλωτικό όνειρο. Είναι ευεξήγητη και η υπεράσπισή του και η στροφή σε όσους αποστασιοποιούνται από την απάντηση της Ε.Ε.

Όλη η Ευρώπη ψάχνει ριζικές ανακατατάξεις
Η ΜΕΓΑΛΗ αποχή (ένδειξη βαθιάς απογοήτευσης από το πολιτικό σύστημα) σκιάζει μια σειρά από κρίσιμες όψεις του πολιτικού τοπίου. Το ΠΑΣΟΚ εύλογα πανηγυρίζει για τα ποσοστά του, αποσιωπά όμως το γεγονός ότι έχασε πάνω από 200.000 ψήφους από τις ευρωεκλογές του 2004. Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό. Παντού στην Ευρώπη η πολιτική της ανέξοδης (και σε κυβερνητικό επίπεδο αδιέξοδης) εκσυγχρονιστικής ρητορείας- που στα λόγια καταγγέλλει τον νεοφιλελευθερισμό, στην πράξη όμως δεν προτείνει τίποτε το ριζικά διαφορετικό- ηττήθηκε κατά κράτος. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναγνωσθεί και η απειλητική άνοδος της Ακροδεξιάς: όχι ως ενσυνείδητη επικρότηση του ξενόφοβου λαϊκισμού, αλλά ως αγωνιώδης αναζήτηση ριζικών ανακατατάξεων .

Η ελληνική και ευρωπαϊκή κοινωνία θέλει το άλλο, το ριζικά διαφορετικό, και το θέλει άμεσα. Ας το αναλογιστούν αυτό οι εγχώριοι «αριστεροί ευρωπαϊστές» που υπαινικτικά επιχαίρουν για τα αποτελέσματα. Ας σκεφτούν επίσης πού βρισκόταν η «ανανεωτική Αριστερά» προτού εκδηλωθούν οι ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες του ΣΥΡΙΖΑ: βρισκόταν στο απόλυτο ναδίρ- και εκεί θα επιστρέψει αν το συμπέρασμα που κυριαρχήσει από την ανάγνωση των αποτελεσμάτων είναι η απόρριψη των κινηματικών δράσεων, η συμβατικότητα, η προσαρμογή. Ιστορική πρόκληση για την Αριστερά είναι ένα συνεκτικό πρόγραμμα ρήξεων. Προτού να είναι αργά.