Ζητούν τα ζώα συγγνώμη;

Αν έχετε σκύλο, ιδιαίτερα έναν σκύλο που λέρωσε το χαλί, ξέρετε ότι ένα ζώο είναι ικανό να ζητήσει συγγνώμη. Μπορεί να κλαψουρίζει, να βάζει την ουρά του ανάμεσα στα σκέλια και να κοιτάζει ντροπιασμένο. Λυπάται όμως πραγματικά;

Μπορεί ένα ζώο να νιώσει τύψεις; Οι επιστήμονες απέρριπταν κάποτε αυτή την άποψη ως ανόητο ανθρωπομορφισμό και συνήθως ήμουν με το μέρος των σκεπτικιστών, οι οποίοι εξηγούσαν αυτές τις εκφράσεις συντριβής ως παραλλαγή των κροκοδείλιων δακρύων. Τα ζώα φαινόταν να ζουν τη στιγμή, να είναι πολύ απασχολημένα στο κυνήγι του επόμενου γεύματος για να επιτρέπουν στον εαυτό τους την πολυτέλεια των τύψεων. Αν τα γέρικα ζώα είχαν ένα τραγούδι, αυτό θα ήταν το «Μy Way».

Όμως καθώς έχουμε διαρκώς νέες πληροφορίες- για κογιότ που μελαγχολούν, θλιμμένες μαϊμούδες, τίγρεις που καλύπτουν τα μάτια τους από τύψεις, χιμπαντζήδες που αμφισβητούν τις επιλογές τους- αναρωτιέμαι μήπως τα ζώα έχουν τελικά την ικανότητα να μετανιώνουν. Ίσως ο σκύλος σας να μη συμμερίζεται τη μελαγχολία του Άμλετ, μπορεί όμως να έχει κάτι κοινό με τον Γούντι Άλεν.

Οι μαϊμούδες
Τα τελευταία δεδομένα προέρχονται από απεικονίσεις του εγκεφάλου μαϊμούδων που προσπαθούν να κερδίσουν ένα μεγάλο βραβείο χυμού μαντεύοντας πού είναι κρυμμένος. Όταν οι μαϊμούδες επέλεγαν λάθος και μετά τους έδειχναν πού βρίσκεται το βραβείο, οι νευρώνες στον εγκέφαλό τους κατέγραφαν σαφώς τι θα μπορούσε να είχε συμβεί, σύμφωνα με τους νευροβιολόγους του Πανεπιστημίου Ντιούκ που δημοσίευσαν πρόσφατα το πείραμα στην επιθεώρηση «Science».

«Είναι η πρώτη ένδειξη ότι οι μαϊμούδες, όπως οι άνθρωποι, σκέπτονται τι θα μπορούσε, τι θα έπρεπε να είχε γίνει» λέει ο Μπεν Χέιντεν, ένας από τους ερευνητές. Ένας άλλος από τους συντάκτες της δημοσίευσης, ο Μάικλ Πλατ, επισήμανε ότι οι μαϊμούδες αντέδρασαν στην απώλεια αλλάζοντας τις επόμενες επιλογές τους, όπως ακριβώς οι άνθρωποι που απαντούν σε μια χαμένη ευκαιρία αλλάζοντας στρατηγική. «Μπορώ να φανταστώ ότι η μεταμέλεια θα ήταν πολύ επωφελής στην εξέλιξη» λέει ο Πλατ.


«Αισθάνονται διαφορετικά τη μεταμέλεια»

ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ πειράματα, τόσο χιμπαντζήδες όσο και μαϊμούδες που αντάλλαξαν διάφορα αντικείμενα με αγγούρια, ανταποκρίθηκαν αρνητικά όταν αντιλήφθηκαν ότι άλλα ζώα έπαιρναν γευστικότερο κέρασμα- σταφύλιαστην ίδια «τιμή». Έβγαλαν θυμωμένους ήχους και σε μερικές περιπτώσεις πέταξαν τα αγγούρια ή τα αντικείμενα που είχαν, λέει η Σάρα Μπρόσναν, ψυχολόγος στη Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Τζόρτζιας. «Πιστεύω ότι τα ζώα αισθάνονται μεταμέλεια, όπως αυτή ορίζεται από την αναγνώριση μιας χαμένης ευκαιρίας» προσθέτει. Βέβαια, ουδείς γνωρίζει πώς ακριβώς η μεταμέλεια επηρεάζει συναισθηματικά ένα ζώο. Όταν βλέπουμε έναν σκύλο να μαζεύεται και να κλαψουρίζει, συνήθως υποθέτουμε ότι υποφέρει με τον τρόπο που υποφέρουμε εμείς όταν κάνουμε κάτι στραβά, όμως ίσως απλά να στέλνει ένα χρήσιμο μήνυμα: τα έκανα θάλασσα.


Η αταξία και τα δώρα ειρήνης

ΘΗΛΥΚΟΙ χιμπαντζήδες στον ζωολογικό κήπο στην Τάλσα βρήκαν την ευκαιρία να κλέψουν τις μπογιές και τα πινέλα των ελαιοχρωματιστών κατά τις εργασίες ανακαίνισης και να βάψουν… άσπρα τα μωρά τους. Όταν βρέθηκαν αντιμέτωπες με τον έξαλλο φύλακα, οι μητέρες απομακρύνθηκαν τρέχοντας και μετά επέστρεψαν με δώρα ειρήνης και με τα μωρά τους καθαρά.