Η τέχνη μπαίνει σε ναρκοπέδιο

Ξεριζωμένοι από τις πατρίδες τους έφτασαν στην Ελλάδα και έπεσαν θύματα ναρκών. Οι άτυχοι αυτοί πρόσφυγες βρίσκουν στήριξη στην τέχνη
O Ρεντουάν φεύγει από το Μαρόκο αναζητώντας μια καλύτερη τύχη στην Ελλάδα. Λίγο προτού φτάσει όμως στη «γη της Επαγγελίας» τον περιμένει ο εφιάλτης: μια νάρκη τον ακρωτηριάζει- χάνει τα δυο του πόδια και το δεξί του χέρι. Ο Γκούμα κυνηγά το όνειρό του στην Ελλάδα ξεκινώντας από το Μπουρούντι. Στα ελληνοτουρκικά σύνορα, όμως, μια νάρκη είναι αρκετή για να χάσει το πόδι του.

Είναι μόνο δύο από τις πέντε δηλωμένες περιπτώσεις ανθρώπων που ακρωτηριάστηκαν από νάρκες στην Ελλάδα. Θύματα ναρκών που ευαισθητοποίησαν την εικαστικό Καίτη Χαλιορή και έγιναν αφορμή για την ακτιβιστική εικαστική της δράση «… το ταξίδι…», η οποία αφού ταξίδεψε στο Λαύριο, τη Θεσσαλονίκη, την Αλεξανδρούπολη και τη Χίο ολοκληρώνει τη διαδρομή της στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, σε επιμέλεια της Άννας Χατζηγιαννάκη.

«Με άγγιξε η μετανάστευση και οι ξεριζωμοί. Το γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι κάνουν ένα δύσκολο ταξίδι, δίνουν τα πάντα για να φτάσουν σε μια χώρα στην οποία πιστεύουν ότι θα βρουν τη λύτρωση, και ξαφνικά συμβαίνει το ατύχημα. Είναι ό,τι πιο τραγικό», λέει στα «ΝΕΑ» η Καίτη Χαλιορή. «Παρά το ότι εδώ και 10 χρόνια έχουμε υπογράψει τη Συνθήκη της Οτάβας, σύμφωνα με την οποία όταν κάποιος ακρωτηριάζεται από νάρκη πρέπει να περιθάλπεται και να επανεντάσσεται στη χώρα στην οποία συνέβη το ατύχημα, τα θύματα δεν απολαμβάνουν όσα προβλέπει η Συνθήκη. Αντιθέτως, τρέχουν από τον Άννα στον Καϊάφα και τις περισσότερες φορές δεν τους καταβάλλεται το προβλεπόμενο βοήθημα, με αποτέλεσμα να μην έχουν ούτε να φάνε».

Για να επισημάνει τα όσα συμβαίνουν, η Καίτη Χαλιορή θα προβάλλει τρία βίντεο στα οποία θύματα (από τις νάρκες δύο Μαροκινοί, ένας από το Μπουρούντι, ένας Κούρδος και ένας Τυνήσιος, μαζί με έναν Αφγανό που επιβίωσε από ναυάγιο ανοιχτά της Μυτιλήνης) καταθέτουν τις εμπειρίες τους. Μια κάμερα θα επιτρέπει σε κάθε πρόσφυγα να πει την άποψή του. Τέσσερις άλλες οθόνες θα προβάλλουν όσα συνέβησαν στα δρώμενα που προηγήθηκαν σε άλλες πόλεις τις Ελλάδας.

Και σε ένα συρματόπλεγμα-εγκατάσταση θα κρέμονται μπλούζες με ένα μανίκι και παντελόνια με ένα μπατζάκι.

Το θεωρείτε πολιτικό έργο;
Ξεκινά από ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά σαφώς έχει και πολιτικό χαρακτήρα. Ό,τι κι αν κάνουμε, άλλωστε, έχει πολιτικό χαρακτήρα. Η τέχνη δεν θα μπορούσε να ξεφύγει.

Σε μια εποχή τόσο δύσκολη, υπάρχει χώρος και χρόνος για τέχνη;
Δεν είναι θέμα χώρου, αλλά προσέγγισης. Όταν έρχεσαι πρόσωπο με πρόσωπο με το πρόβλημα, εισβάλλει στον χώρο σου. Αντιμετωπίσατε καχυποψία στην προσπάθειά σας;

Όχι. Αντιθέτως βρήκα μεγάλη αποδοχή, παρ΄ ότι πίστευα πως ο κόσμος θα είναι επιφυλακτικός επειδή οι πρόσφυγες έχουν εισβάλει στην καθημερινότητά μας.

Πιστεύετε ότι με το έργο σας θα αλλάξει κάτι;

Όπου υπάρχει δράση υπάρχει και αντίδραση. Δεν θα ήμουν καλλιτέχνις αν πίστευα ότι οι προσπάθειες πάνε χαμένες. Μια προσπάθεια μπορεί να έχει μικρότερο ή μεγαλύτερο αποτέλεσμα, αλλά όταν αφυπνίζονται συνειδήσεις πάντα υπάρχει κάποιο αποτέλεσμα.

ΙΝFΟ

Η ακτιβιστική έκθεση «… το ταξίδι…» στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης (Φωκίωνος Νέγρη 42), από 31 Μαΐου έως 2 Ιουνίου.

Σε αριθμούς

473.000

θύματα- επιζώντες από νάρκες παγκοσμίως 187 μετανάστες, από το 1995, έχουν τραυματιστεί στα ελληνικά σύνορα από νάρκες 61 μετανάστες έχουν σκοτωθεί από νάρκες στα ελληνικά σύνορα 31 στρατιωτικοί ναρκοσυλλέκτες έχασαν τη ζωή τους σε επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών το διάστημα 1954-2007 17 στρατιωτικοί έχουν τραυματιστεί το χρονικό διάστημα 1954-2002