Η ήρεμη επανάσταση της Ινδίας

«Για πρώτη φορά τέσσερις Γκάντι στη Βουλή», έγραφαν την επομένη των εκλογών στην Ινδία οι εφημερίδες της χώρας. Πέρα από τον προσωπικό θρίαμβο μιας ιστορικής οικογένειας και του κυβερνώντος κόμματος του Κογκρέσου, η «μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου» ζει μια ήρεμη επανάσταση.

Oι εκπλήξεις στις ινδικές εκλογές ήταν πολλές: κατ΄ αρχάς η εκλογική διαδικασία κύλησε ειρηνικά και κρίθηκε δίκαιη. Έπειτα, το κόμμα της Σόνιας Γκάντι απέσπασε ένα ποσοστό ψήφων πέρα από κάθε προσδοκία και πρόβλεψη, ενώ τα κόμματα που εκπροσωπούσαν κάστες και θρησκευτικά δόγματα καταδικάστηκαν. Και τέλος, από τους 128 βουλευτές που κατηγορούνται για ποινικά αδικήματα- κάποιος από αυτούς φέρεται να εμπλέκεται σε 17 (!) φόνους- οι περισσότεροι πήγαν σπίτι τους (αν δεν πάνε στη φυλακή). Η μεγαλύτερη καθολική ψηφοφορία στον κόσμο, με 400 εκατομμύρια ψηφοδέλτια στις κάλπες, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα στην αντιπολίτευση του ΒJΡ, την ινδουιστική δεξιά που πόνταρε στην ένταση με τη μουσουλμανική μειονότητα των 150 εκατομμυρίων. Λίγους μήνες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις φανατικών μουσουλμάνων στη Βομβάη, την «ινδική 11η Σεπτεμβρίου», η πλειονότητα των ψηφοφόρων απέρριψε τη λογική της σύγκρουσης των πολιτισμών. Το μήνυμα έφτασε και στον «αιώνιο εχθρό», το γειτονικό Πακιστάν.

Χωρίς συμμαχίες. Η ευρεία νίκη του κόμματος του Κογκρέσου απαλλάσσει το κόμμα των Γκάντι από δυσάρεστες συμμαχίες. Και αυτό είναι ένα σημάδι. Το κόμμα του Κογκρέσου είναι ένα κόμμα σταθερά προσανατολισμένο στον λαϊκό χαρακτήρα του κράτους- ένα φράγμα απέναντι στην ορμή του θρησκευτικού φανατισμού. Και πέρα από το πολιτικό βάρος των Γκάντι, οφείλει ένα μέρος του θριάμβου του στον απερχόμενο πρωθυπουργό. Ο Μανμόχαν Σινγκ ήταν ο πρώτος εκπρόσωπος της μειονότητας των Σιχ που τέθηκε ποτέ επικεφαλής σε ινδική κυβέρνηση και, παρά τα σκάνδαλα διαφθοράς που ταλάνισαν την πολιτική τάξη της χώρας με το 20% να αντιμετωπίζει πάσης φύσεως κατηγορίες, κατάφερε να διατηρήσει τη φήμη ενός έντιμου ανθρώπου και να διευθύνει αποτελεσματικά το τιμόνι της οικονομικής πολιτικής.

Ο Σινγκ ορκίστηκε χθές. Στα 76 του χρόνια και έπειτα από μια επέμβαση στην καρδιά, θα παραχωρήσει τη θέση του στον Ραχούλ Γκάντι σε δύο χρόνια. Είναι γιος της Σόνιας Γκάντι, της Ιταλίδας χήρας του Ρατζίβ Γκάντι που υποχρεώθηκε να αναλάβει το κόμμα πέντε χρόνια μετά τη δολοφονία του συζύγου της και πρωθυπουργού το 1991. Γιαγιά του ήταν η Ίντιρα Γκάντι που είχε επίσης δολοφονηθεί από τους σωματοφύλακες της Σιχ το 1984. Η πολιτική δυναστεία που άρχισε πριν από 60 χρόνια από τον Τζαουρχαλάλ Νεχρού, στενό συνεργάτη του Μαχάτμα Γκάντι και πρώτο πρωθυπουργό της Ινδίας μετά την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία, συνεχίζεται μοιραία στο πρόσωπο του 39χρονου πολιτικού- το 1996 που δεν είχε κάποιον Γκάντι στην ηγεσία του και το κόμμα του Κογκρέσου έχασε τις εκλογές.


Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού

Η «ήρεμη επανάσταση» που ζει η Ινδία δημιουργεί γενική ευφορία. Αλλά κρύβει τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Όπως επισημαίνει ο Γκίντεον Ράχμαν στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», αντίθετα με τις περισσότερες χώρες όπου ο χαρακτηρισμός «εγκληματίας» για έναν πολιτικό είναι καταχρηστικός, στην Ινδία αποτελεί κυριολεξία.

Συνολικά 83 βουλευτές κατηγορούνται για φόνο κι αυτό δείχνει ότι ο υπόκοσμος της χώρας χρησιμοποιεί μυς και χρήμα για να «καταλάβει» το Κοινοβούλιο. Δεύτερον, η δημοκρατία στην Ινδία παραμένει μια εύθραυστη υπόθεση- το Κοινοβούλιο έχει γίνει στόχος των τρομοκρατών, ενώ η χώρα απειλείται και από σοβαρές εσωτερικές ταραχές. Και τρίτον, παρά την οικονομική πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια, η ινδική κυβέρνηση απέτυχε να αντιμετωπίσει τη φτώχεια και τον αναλφαβητισμό- τα ποσοστά τους στη δημοκρατική Ινδία είναι πολύ υψηλότερα από την αυταρχική Κίνα. Οι Γκάντι έχουν ακόμη μπροστά τους πολλή δουλειά.