[ Δρόμοι ]

Δίνουμε…
… την ίδια αξία σε κάθε ανθρώπινη ζωή; Είμαστε πρόθυμοι να σώσουμε τους πιο φτωχούς του κόσμου; Αν όχι, τότε δεν είμαστε ηθικοί, σύμφωνα με τον Πίτερ Σίνγκερ.

Στο βιβλίο…
… «Η ζωή που μπορείς να σώσεις», ο Σίνγκερ υποστηρίζει πως έχουμε ηθικό χρέος να σώσουμε τους φτωχούς. Και λέει πως αυτό θα μπορούσε εύκολα να γίνει, αν παραχωρούσαμε ένα μικρό μέρος του εισοδήματός μας (5%) στο δισεκατομμύριο των φτωχών που ζουν με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα. Αν κόβαμε τον παραπανήσιο καφέ, την ακριβή τσάντα, το εστιατόριο πολυτελείας, θα εξαλειφόταν η φτώχεια από τον κόσμο. Οι υπολογισμοί του Αυστραλού φιλοσόφου Πίτερ Σίνγκερ είναι μάλλον σωστοί, λέει η Σάρα Μπερκ στους «Τάιμς της Ιρλανδίας». Όμως, η άποψή του έχει ένα βασικό ψεγάδι, σαν και αυτό που μπορεί να βρει κανείς στους περισσότερους οικολόγους. Αν εμείς κόψουμε τον καφέ, αυτό δεν σημαίνει πως θα τον πιει ποτέ κάποιος φτωχότερος από εμάς συνάνθρωπός μας: θα διαθέσει τα χρήματα για πολύ πιο στοιχειώδεις ανάγκες. Αυτό που λέει ουσιαστικά ο Σίνγκερ, όπως και πολλοί οικολόγοι, είναι πως, αν οι πιο εύποροι κάτοικοι του πλανήτη περιορίσουν την κατανάλωση (και συνεπώς την παραγωγή), οι πιο φτωχοί θα ζήσουν καλύτερα. Αυτό πιθανότατα είναι αλήθεια. Όμως, οι φτωχοί ποτέ δεν θα ζήσουν το ίδιο καλά με τους άλλους, όσο δεν θα μπορούν να παράγουν και να καταναλώνουν όπως κι αυτοί. Η φτώχεια είναι μια έννοια σχετική. Όσο δεν θα υπάρχει μια εξισωτική παγκόσμια τάξη που θα κλείνει ολοένα και περισσότερο το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς, όσο οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες θα επιβάλλονται από τις πλουσιότερες χώρες, όσο αυτές θα κυριαρχούν στις αγορές, τίποτα δεν θα αλλάζει ουσιαστικά. Οι καλές προθέσεις- κι από αυτές ήταν πάντα πλήρεις οι οικολόγοι- δεν φτάνουν για να εξαλείψουν τις ανισότητες.

Το θεωρητικό…
… αυτό έλλειμμα των οικολόγων εκφράζεται και στην πολιτική. Στα τριάντα τόσα χρόνια που υπάρχουν, τα κινήματά τους παλινδρομούν ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά. Οι ψηφοφόροι που ψήφιζαν τους Πράσινους της Γερμανίας στη δεκαετία του 1990 δεν φαντάζονταν πως ο αρχηγός τους Γιόσκα Φίσερ θα έφτανε ποτέ να υποστηρίξει τις εισβολές στη Γιουγκοσλαβία και το Αφγανιστάν. Ούτε φαντάζονταν πως θα επιχειρούσε ποτέ να καταργήσει την ισότιμη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στο κόμμα ή πως θα έθετε τους αριστερούς του κόμματός του υπό διωγμόν. Στην Ιρλανδία, οι Πράσινοι συγκυβερνούν σήμερα με το συντηρητικό κεντροδεξιό κόμμα Φιάνα Φέιλ. Και στην Τσεχία, με τους Χριστιανοδημοκράτες. Στις αμερικανικές εκλογές του 2000, ο «πράσινος» Ραλφ Νέιντερ συνεργάστηκε με τον υπερσυντηρητικό Πατ Μπιουκάναν.

Οι αντιφάσεις…
… στα κινήματα των οικολόγων προκύπτουν από την αδυναμία τους ή την απροθυμία τους να δουν τη φτώχεια των ανθρώπων και των χωρών ως μια συνέπεια του συστήματος. Προτιμούν να τη σκέφτονται αποσπασματικά. Έτσι είναι πιο εύκολο (και ίσως και πιο ακίνδυνο).