Ο Καρλ και η Ρόζα έγιναν πάλι μόδα Το κόκκινο βιβλιαράκι (1964)

Ιστορίες σοσιαλιστικού ρεαλισμού, φεμινιστικές θεωρίες, ακόμη και μαρξιστικές μπροσούρες. Τα κλασικά αναγνώσματα της Αριστεράς επιστρέφουν στη μόδα χάρη στην οικονομική κρίση. Ποιους κλασικούς του σοσιαλισμού, όμως, αξίζει να ανακαλύψουμε και πάλι; Ο αρθρογράφος της εφημερίδας «Τhe Ιndependent», Άντι ΜακΣμιθ, θυμάται μερικά κλασικά βιβλίαευαγγέλια της Αριστεράς στην εποχή τους. Κάποια από αυτά αντέχουν στον χρόνο.
Κάποια άλλα, μας λέει, καλύτερα να τα ξεχάσουμε.

ΣΙΜΟΝ ΝΤΕ ΜΠΟΒΟΥΑΡ
Το δεύτερο φύλο (1949)
Το αποκάλεσαν «βίβλο του φεμινισμού», παρ΄ ότι η Ντε Μποβουάρ 20 χρόνια μετά την έκδοσή του αρνήθηκε να χαρακτηρίσει το κλασικό έργο της «φεμινιστικό». Κι αυτό γιατί πίστευε ότι οι γυναίκες θα απελευθερώνονταν μόνο με την κατάργηση του καπιταλισμού. Το γεγονός ότι προκαλεί διαφωνίες ακόμη και σήμερα, σημαίνει ότι παραμένει επίκαιρο.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ
ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ
Κεφάλαιο, Τόμος 1
(1867)
Ο Μαρξ υποστηρίζει ότι ο πλούτος δημιουργείται από την ανθρώπινη εργασία και ότι η καπιταλιστική τάξη εκμεταλλεύεται την εργασία του προλεταριάτου. Το βιβλίο αρχίζει με σελίδες επί σελίδων οικονομικής θεωρίας και αποτελεί ένα τεστ αντοχής για τον τεμπέλη αναγνώστη. Η οικονομική θεωρία του Μαρξ λαμβάνεται ακόμη σοβαρά υπόψη, παρά τα όσα τραγικά που έγιναν στο όνομά του. Ίσως θα έπρεπε κάποιος να αφαιρέσει τα πιο χαρακτηριστικά αποσπάσματα και να τα δημοσιεύσει ανεξάρτητα για το ευρύτερο κοινό.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΜΗ ΒΙΑΣΤΕΙΤΕ
ΦΡΑΝΤΣ ΦΑΝΟΝ
Της Γης οι κολασμένοι (1961)
Ο Φανόν ήταν ένας ψυχίατρος από τη Μαρτινίκα που πήρε μέρος στον αγώνα ανεξαρτησίας της Αλγερίας από τη Γαλλία. Το διάσημο βιβλίο του είναι μια ανάλυση της ψυχολογίας των ανθρώπων στις αποικίες και τού πώς μπορούν να απελευθερωθούν από τα δεσμά τους.

Στο βιβλίο του προέβλεψε προφητικά ότι οι παλιοί αποικιοκράτες θα αντικατασταθούν από τις τοπικές ελίτ και ότι θα υπάρξουν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε αντίπαλες φυλές. Ο Φανόν είναι αντικειμενικά ο μεγαλύτερος αντιαποικιοκρατικός συγγραφέας του 20ού αιώνα.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ
ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ
Η μπροσούρα του Γιούνιους (1916)
Η Λούξεμπουργκ είναι μια ελκυστική ιστορική προσωπικότητα. Έγραψε την «Μπροσούρα του Γιούνιους» με ψευδώνυμο στη φυλακή για να καταδικάσει τη φιλομιλιταριστική στάση της ηγεσίας των Γερμανών σοσιαλδημοκρατών. Τρία χρόνια αργότερα το SΡD κατηγορήθηκε για εμπλοκή στη δολοφονία της. Δύσκολα θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν όλα αυτά κάποιον σήμερα, εκτός και αν είναι λάτρης της γερμανικής Ιστορίας. ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΛΟΓΟ
ΕΜΙΛ ΖΟΛΑ
Ζερμινάλ (1885)
Αυτό το βιβλίο του Γάλλου συγγραφέα αναγνωρίζεται από πολλούς ως το καλύτερό του. Εκεί περιγράφει τις συνθήκες εργασίας των ανθρακωρύχων χωρίς να τους αναγνωρίζεται το δικαίωμα στην απεργία. Σήμερα η ιδέα ότι κάποιος κατεβαίνει στα έγκατα της γης για να εξορύξει κάρβουνο αποτελεί σχεδόν ιστορία. Για τον σύγχρονο αναγνώστη ενδεχομένως έχει περισσότερο ενδιαφέρον λογοτεχνικά παρά ιδεολογικά.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ;
ΤΖΟΡΤΖ ΟΡΓΟΥΕΛ
Φόρος τιμής στην Καταλωνία (1938)
Ο Όργουελ πήγε εθελοντής στον Ισπανικό Εμφύλιο και εντάχθηκε στις τάξεις του ΡΟUΜ, ενός αριστερού κόμματος που υποστήριζε τον αντίπαλο του Στάλιν, Λ. Τρότσκι. Η εμπειρία του στην Καταλωνία ήταν αρκετή ώστε να μην του αφήσει καμία ψευδαίσθηση για τη φύση του σταλινισμού. Το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί με τρεις τρόπους: ως ένα εξαίρετο δείγμα πολεμικής ανταπόκρισης, ως πολιτικό ρεπορτάζ για ένα κεφάλαιο της σύγχρονης ευρωπαϊκής Ιστορίας ή ως πηγή έμπνευσης της «Φάρμας των Ζώων».

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ
ΕΡΙΧ ΜΑΡΙΑ ΡΕΜΑΡΚ
Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο (1928)

Ήταν η πρώτη αντιπολεμική νουβέλα του 20ού αιώνα. Ο Ρεμάρκ που πολέμησε το 1916 και τραυματίστηκε σοβαρά, δεν έγραψε για μάχες και ήρωες, αλλά για την καθημερινή ζωή των νεοσυλλέκτων στα διαλείμματα του πολέμου. Ο Ρεμάρκ εγκατέλειψε τη Γερμανία το 1932 και για να τον εκδικηθούν, οι ναζί απαγχόνισαν την αδελφή του. Ο τίτλος του βιβλίου έχει επιζήσει έως τις ημέρες μας και το περιεχόμενό του θα μπορούσε να αφορά οποιαδήποτε ομάδα νέων ανθρώπων, ξεκομμένων από το παρελθόν τους και χωρίς μέλλον, που ζουν μόνο για να επιβιώσουν. ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ
ΑΝΤΟΝΙΟ ΓΚΡΑΜΣΙ
Γράμματα από τη φυλακή (1929-1935)
Έχοντας διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο επαναστατικό πνεύμα της Ιταλίας μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Γκράμσι συνελήφθη από τους φασίστες το 1926 και πέθανε στη φυλακή. Τα φιλοσοφικά δοκίμια που έγραψε εκεί εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα μετά το 1968 από τους ευρωκομμουνιστές που ήθελαν να διαχωρίσουν τη θέση τους από τη σταλινική δικτατορία. Εάν είστε ευρωκομμουνιστής ή θέλετε να διαβάσετε μια μαρξιστική κριτική στον Μακιαβέλι, αυτά τα κείμενα είναι για εσάς. Διαφορετικά, μάλλον όχι.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΥΠΟ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
Στη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, κάθε φιλόδοξος νέος στην Κίνα φορούσε ένα μπλε πουκάμισο κουμπωμένο μέχρι τον λαιμό και κρατούσε αυτό το βιβλίο στα χέρια του. Ο επίσημος τίτλος του ήταν «Αποφθέγματα του προέδρου Μάο». Τυπώθηκε σε 5 δισ. αντίτυπα και σύντομα τα πανεπιστήμια στον δυτικό κόσμο γέμισαν με διαμάντια της σκέψης του Μάο όπως «για την επανάσταση χρειάζονται πηγάδια με μελάνι και βαρέλια με μπαρούτι». Κάπως ξεπερασμένα όλα αυτά.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΜΕ ΤΙΠΟΤΑ
ΤΖΟΝ ΣΤΑΪΝΜΠΕΚ
Τα σταφύλια της οργής (1939)
Τη δεκαετία του 1930 η Οκλαχόμα χτυπήθηκε από ξηρασία. Χιλιάδες αγρότες υποχρεώθηκαν να μεταναστεύσουν στην Καλιφόρνια. Ο Στάινμπεκ ήταν ένας Καλιφορνέζος που κατέγραψε την εμπειρία των εσωτερικών μεταναστών μέσα από την ιστορία μιας φανταστικής οικογένειας. Είναι αναμφίβολα η καλύτερη νουβέλα για τη μεγάλη ύφεση της δεκαετίας του ΄30 και η πρώτη για την κλιματική αλλαγή.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ;
ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ