Νέα μορφή γλυκοζαμίνης για τη μακροχρόνια αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας

Αθήνα, 6 Μαϊου 2009

Η οστεοαρθρίτιδα είναι εκφυλιστική νόσος του σκελετού και η συχνότητα της αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας. Χαρακτηριστικά οι οκτώ στους δέκα ηλικιωμένους πάνω από 75 ετών έχουν ενδείξεις οστεοαρθρίτιδας στις ακτινογραφίες. Όπως έχουν δείξει έρευνες στον ελληνικό πληθυσμό η οστεοαρθρίτιδα προκαλεί πόνο και δυσκαμψία στις αρθρώσεις στο 13% του πληθυσμού (περίπου 1.500.000 άτομα όλων των ηλικιών). Προσβάλλει συχνότερα τα γόνατα αλλά και άλλες αρθρώσεις όπως τα δάχτυλα των άκρων χεριών και ποδιών, τα ισχία αλλά και τη σπονδυλική στήλη. Οι γυναίκες πάσχουν πιο συχνά από τους άνδρες αλλά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να προδιαθέσουν στη νόσο, όπως οι επαγγελματικές και αθλητικές καταπονήσεις, τα παλαιά τραύματα των αρθρώσεων και άλλες ασθένειες που προσβάλλουν τις αρθρώσεις (λοιμώξεις, ρευματοπάθειες κ.λ.π.).

Η οστεοαρθρίτιδα οφείλεται στην προοδευτική φθορά του αρθρικού χόνδρου, του ιστού δηλαδή που παρεμβάλλεται μεταξύ των οστών και παίζει ρόλο «αμορτισέρ» έτσι ώστε τα συντασσόμενα οστά να διολισθαίνουν ομαλά χωρίς μεγάλες δυνάμεις τριβής. Αυτό οφείλεται στη μοναδική κατασκευή του αρθρικού χόνδρου που του προσδίδει ελαστικές και εκτατικές ιδιότητες. Η κατασκευή αυτή στηρίζεται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο κολλαγόνων ινών διατεταγμένο σαν αψίδα, μεταξύ των οποίων βρίσκονται μεγάλα σύμπλοκα μόρια υαλουρονικού οξέος και πρωτεογλυκανών. Τα σύμπλοκα αυτά έχουν τη μοναδική ιδιότητα να συγκρατούν ή να αποδίδουν μόρια νερού ανάλογα με τις πιέσεις που ασκούνται στην άρθρωση και με αυτό τον τρόπο να διακινούν τις θρεπτικές αλλά και τις βλαβερές ουσίες του χόνδρου. Όταν με την πάροδο της ηλικίας ελαττώνεται η σύνθεση των πρωτεογλυκανών ο χόνδρος δεν τρέφεται σωστά, τα κύτταρα (χονδροκύτταρα) δεν μπορούν να παράγουν όλες τις απαραίτητες ουσίες, καταβολικά ένζυμα αναπτύσσουν δράση και τελικά ο χόνδρος φθείρεται και προοδευτικά καταστρέφεται.

Τα τελευταία χρόνια έρευνες έχουν δείξει τη θεραπευτική δράση της χορήγησης γλυκοζαμίνης (βασικού συστατικού των πρωτεογλυκανών και του υαλουρονικού οξέος) στην αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας, λόγω της αναβολικής της δράσης στα χονδροκύτταρα, με αποτέλεσμα την πρόληψη της φθοράς του χόνδρου. Ειδικότερα ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα που έλαβαν από το στόμα γλυκοζαμίνη για τρία χρόνια παρουσίασαν σημαντική καθυστέρηση της φθοράς του γόνατος καθώς και σημαντική ανακούφιση από τον πόνο και τη φλεγμονή που συνοδεύει τη οστεοαρθρίτιδα στις εξάρσεις της.

Η χορήγηση των σκευασμάτων θειικής γλυκοζαμίνης σε σκόνη διαλυόμενη στο νερό έχει ευρεία χρήση τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα χωρίς να παρουσιάζει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η ασφάλεια του φαρμάκου αυτού είναι σημαντικό πλεονέκτημα αφού κατά κανόνα λαμβάνεται από ηλικιωμένους ασθενείς με πολλά προβλήματα υγείας και πολυφαρμακία. Όμως η ανοχή της είναι περιορισμένη λόγω των δυσπεπτικών ενοχλημάτων που μπορεί να προκαλέσει (ναυτία, διάρροια, πόνους στην κοιλιά, αέρια κ.λ.π.) και πολλοί ασθενείς δεν συμμορφώνονται στη μακροχρόνια λήψη που είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα εκείνοι που έχουν προβλήματα ευερέθιστου εντέρου (κολίτιδα). Επιπλέον αποτρεπτικό για τη μακροχρόνια λήψη είναι η μάλλον δυσάρεστη γεύση των περισσότερων σκευασμάτων γλυκοζαμίνης.

Πρόσφατα στην ελληνική αγορά κυκλοφόρησε (ως συνταγογραφούμενο φάρμακο) σκεύασμα υδροχλωρικής γλυκοζαμίνης σε μορφή αναβράζοντος δισκίου με ευχάριστη γεύση λεμονιού, το οποίο διαλύεται σε ένα ποτήρι νερό και λαμβάνεται καθημερινά κατά τη διάρκεια του μεγάλου γεύματος. Το σκεύασμα αυτό λόγω της φαρμακοτεχνικής του μορφής φαίνεται να γίνεται καλύτερα ανεκτό από τους ασθενείς, τόσο σε σχέση με τα σκονάκια της θειικής γλυκοζαμίνης όσο και με το πόσιμο χάπι της υδροχλωρικής γλυκοζαμίνης. Τα δεδομένα του νέου αυτού φαρμάκου αναμένεται να βελτιώσουν τη συμμόρφωση των ασθενών σε μία από τις λίγες θεραπευτικές δυνατότητες που υπάρχουν για την αντιμετώπιση μιας τόσο συχνής και σοβαρής νόσου όπως η οστεοαρθρίτιδα.

Δρ. Π. Τρόντζας
Ρευματολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών
Υπεύθυνος Ρευματολογικής Κλινικής & Κέντρου Οστεοπόρωσης
3ο Νοσοκομείο ΙΚΑ, Αθήνα