ΠΡΟΣΩΠΑ Η βιβλιοθήκη των τυφλών

Ξύλινες εταζέρες, σειρές από βιβλία, βιβλιοθηκάριοι πίσω από γκισέ: εκ πρώτης όψεως, η «Μεντιαθήκη Βαλαντέν-Αουί» που εγκαινιάσθηκε τον Φεβρουάριο στο 7ο διαμέρισμα του Παρισιού είναι μια σύγχρονη βιβλιοθήκη. Όμως μόνον εκ πρώτης όψεως. Διότι εδώ οι αναγνώστες δεν βλέπουν τα βιβλία, εξηγεί ο διευθυντής της, ο Λυκ Μομέ. Τα αγγίζουν ή τα ακούν. Με ιδιωτική χρηματοδότηση, η μεντιαθήκη έχει 2.500 βιβλία σε μορφή CD, 20.000 τόμους σε γραφή μπράιγ, πάνω από 2.000 βιβλία με μεγάλα τυπογραφικά στοιχεία και 150 ταινίες. Όλα έχουν γίνει ώστε να μπορούν τα πρόσωπα με προβλήματα όρασης ή οι τυφλοί να έχουν εύκολη πρόσβαση σ΄ αυτό το ορυχείο γνώσης.

«Η μεντιαθήκη έχει 18 εργαζομένους», λέει ο Μομέ στη «Λιμπερασιόν». «Οι δώδεκα έχουν προβλήματα όρασης. Συμμετείχαν στη διαμόρφωση του χώρου, δοκίμασαν τα έπιπλα». Χωρίς να μοιάζει υπερβολικά εργονομικός, ο χώρος έχει προφανώς προσαρμοστεί σ΄ αυτούς που τον χρησιμοποιούν. Η διάταξή του είναι όλο ευθείες γραμμές. «Πρέπει να μπορούμε να εξηγούμε προφορικά τη διάταξη του χώρου», συνεχίζει ο Μομέ. Στην άκρη κάθε ραφιού υπάρχει περιγραφή των περιεχομένων του σε μπράιγ. Οι ετικέτες των CD και των DVD είναι τοποθετημένες στη ράχη των συσκευασιών τους. Δεν χρειάζεται να βγάλεις τον δίσκο από το ράφι για να ξέρεις τι περιέχει. Αρκεί να τον αγγίξεις. Ούτε τα χρώματα έχουν επιλεγεί στην τύχη. Μπλε μαρέν για το πάτωμα και τις πόρτες, λευκό για τους τοίχους. «Χρειαζόμασταν κοντράστ πάνω από 70%», εξηγεί ο Μομέ.

Μια πραγματική βιβλιοθήκη για τυφλούς είναι ένα είδος επανάστασης. Ουδέποτε έως τώρα τα μέλη της είχαν τέτοια ποικιλία επιλογών.

Χάρη σ΄ ένα πρόγραμμα πληροφορικής, μπορούν να ακούν, από μια συνθετική φωνή, τον ημερήσιο Τύπο. Όσοι έχουν προβλήματα όρασης μπορούν να διαβάζουν την αλληλογραφία τους σε οθόνες με τεράστιους χαρακτήρες. Υπάρχουν επίσης πληκτρολόγια μπράιγ για να γράφουν e-mail ή να σερφάρουν στο Ίντερνετ, καθώς και βιβλία σε μπράιγ για κάθε γούστο, μυθιστορήματα, θεατρικά, επιστημονικά, ακόμη και περιοδικά (Geo, Αvantages…) ή ερωτική λογοτεχνία. «Αν κάποιος έρθει με κάποιον που βλέπει, θα τον φρενάρει στις επιλογές του. Ένας έφηβος που έρχεται με τη γιαγιά του δεν θα μπορεί να διαλέξει ένα αναρχικό ή ερωτικό βιβλίο», λέει χαμογελώντας ο Μομέ. Υπάρχει επίσης αντικλεπτικό σύστημα. «Επειδή οι αναγνώστες μας είναι τυφλοί, δεν σημαίνει και ότι είναι τίμιοι», εξηγεί. «Θα έχουμε οπωσδήποτε κλοπές. Και τόσο το καλύτερο. Αποδεικνύει ότι είναι μια βιβλιοθήκη όπως οι άλλες».

Ένα μήνα μετά την έναρξη της λειτουργίας της, η Μεντιαθήκη Βαλαντέν-Αουί είχε 6.000 ενεργά μέλη. «Η ανάγκη της μεταγραφής περιορίζει τη δυνατότητά μας να αποκτούμε υλικό σε 600 ηχογραφήσεις και 200 βιβλία σε μπράιγ τον χρόνο», λέει ο Μομέ. «Δεν είναι αρκετά για να καλύψουμε τη ζήτηση».