Τα δικά μας όπλα είναι τα καλύτερα!

Πιέσεις για την αγορά ακόμη περισσότερων όπλων από τις βιομηχανίες τους άσκησαν οι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης κατά τις διαδοχικές συναντήσεις που είχαν στην Ουάσιγκτον με τον υπουργό Άμυνας κ. Ε. Μεϊμαράκη και την αντιπροσωπεία που τον συνόδευε στις επαφές.

Oι ΗΠΑ, που για αρκετές δεκαετίες είχαν όχι μόνο την πρώτη θέση αλλά και πάνω από το 50% των ελληνικών προμηθειών, είδαν την τελευταία δεκαπενταετία να χάνουν τα πρωτεία. Για ορισμένες χρονικές περιόδους είδαν την πλάτη των Ευρωπαίων ανταγωνιστών τους, ενώ- ακόμα χειρότερα- είδαν να ανεβαίνει στις ελληνικές προτιμήσεις η ρωσική αμυντική βιομηχανία. Για παράδειγμα, το πρώτο μικρό ρήγμα στην αεροπορική της υπεροχή με την αγορά των Μιράζ F-1 το 1974-75, ακολούθησε το μοίρασμα της «αγοράς του αιώνα» στα μέσα της δεκαετίας του ΄80 μεταξύ αμερικανικών F16 και γαλλικών Μιράζ 2000, για να φθάσουμε σήμερα στην «αερομαχία» των Γιουροφάιτερ (Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία, Ισπανία), των Rafale (Γαλλία), των Γκρίπεν (Σουηδία) και των αμερικανικών F-16 και JSF (Λόκχιντ) και Super Ηornet F-18 (Μπόινγκ).

Τα δημοσιοποιηθέντα τις προάλλες στατιστικά του έγκυρου Διεθνούς Ινστιτούτου Ειρήνης της Στοκχόλμης (SΙΡRΙ)

είναι αποκαλυπτικά ως προς το πώς βλέπουν την «Ελλαδίτσα» μας οι μεγάλοι των όπλων- και κατά συνέπεια οι Αμερικανοί τον κ. Μεϊμαράκη. Σύμφωνα λοιπόν με το SΙΡRΙ, την πενταετία 2004-2008 η Ελλάδα είναι 5η (μαζί με το Ισραήλ) σε αγορές όπλων στον κό σμο- αγόρασε το 4% του συνόλου των όπλων που πωλήθηκαν παγκοσμίως.

Για να ερμηνευτεί η πίεση που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ασκεί η Ουάσιγκτον στην Ελλάδα για περισσότερα εξοπλιστικά συμβόλαια, αξίζει να δούμε το ποσοστό που είχαν οι ΗΠΑ κατά τις ίδιες χρονικές περιόδους στις ελληνικές αγορές. Την περίοδο λοιπόν 1999-2003 οι ΗΠΑ είχαν το 52% των ελληνικών αγορών. Την πενταετία 2003-2007 οι ΗΠΑ έπεσαν στο 40% διατηρώντας πάντως την πρωτιά. Τα πράγματα επιδεινώνονται για τις ΗΠΑ όταν δούμε τα στοιχεία της πενταετίας 2004-2008. Πέφτουν στο 24% της ελληνικής αγοράς μαζί με τη Γαλλία, με τη Γερμανία στο 31%. Παρόλο που η συγκεκριμένη κυλιόμενη καταγραφή δεν αποτυπώνει την εικόνα με βάση την υπογραφή συμβολαίων αλλά συνδυάζει και τις παραδόσεις όπλων, η τάση φαίνεται καθαρά. Και όπως εξηγούν αναλυτές, ενδεχομένως να διαγράφεται ακόμα πιο δυσμενής όσο ενισχύεται η πολιτική, οικονομική και αμυντική ενοποίηση της Ευρώπης.

Με τα δεδομένα αυτά το σήμα που εξέπεμψε η Αθήνα στις αρχές του έτους για δρομολόγηση, εντός του 2009, του παγωμένου για μερικά χρόνια ελληνικού εξοπλιστικού προγράμματος που σε βάθος δεκαπενταετίας φθάνει τα 25 δισ. ευρώ, ενεργοποίησε τα αντίστοιχα λόμπι στην Αθήνα και τις άλλες πρωτεύουσες. Το ίδιο, και περισσότερο, κινητοποίησε τις κυβερνήσεις.

Ο Γάλλος πρόεδρος κ. Σαρκοζί εξασφάλισε με την υποστήριξή του στο Σκοπιανό κατ΄ αρχήν αναθέσεις για φρεγάτες και ελικόπτερα, η Γερμανίδα καγκελάριος κ. Άνγκελα Μέρκελ φέρεται να είχε υποσχέσειες από παλιότερα όταν έδωσε βοήθεια για το 4ο Κοινοτικό Πλαίσιο- αναμένει ωστόσο εκνευρισμένη το τελικό ΟΚ. Η Μόσχα, που την πενταετία 1999-2003 είχε εξασφαλίσει το 17% των ελληνικών αγορών (2η μετά τις ΗΠΑ), υπέγραψε το 2008 διακρατική συμφωνία για 420 τεθωρακισμένα οχήματα και τώρα περιμένει το τελικό συμβόλαιο.

Η ανακατάταξη αυτή με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να ερμηνευτεί, λένε αναλυτές, ως μείωση της εξαιρετικά σημαντικής θέσης που κατέχουν οι ΗΠΑ στους ελληνικούς εξοπλισμούς. Το 2005 πήρε με ανάθεση παραγγελία για τα 30 νέα F-16 ενώ λίγα χρόνια νωρίτερα είχε προηγηθεί και άλλο συμβόλαιο για 60 F-16 με τα όπλα τους.

Η επίσκεψη Μεϊμαράκη ήταν μία αφορμή για μια «πιο επίσημη» καταγραφή του αμερικανικού ενδιαφέροντος για μια λίστα πιθανών συμβολαίων, η αξία των οποίων ξεπερνά τα 5,5 δισ. ευρώ. Παρ΄ όλο που σ΄ αυτές τις συναντήσεις «δεν κλείνονται δουλειές»- κατά την έκφραση έμπειρου παράγοντα της αγοράς – δημιουργείται ωστόσο το αναγκαίο πολιτικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο αναπτύσσονται οι εμπορικές σχέσεις κρατών, εταιρειών κ.ο.κ. Βεβαίως και οι προσωπικές σχέσεις έχουν τον ρόλο τους. Είναι ενδεικτική η «ταραχή» που έπεσε σε διάφορα λόμπι σε Αθήνα και Ουάσιγκτον όταν έμαθαν ότι τελικά συνδαιτυμών τον κ. Μεϊμαράκη στο Πεντάγωνο δεν θα είναι η υφυπουργός κ. Μισέλ Φλουρνόι αλλά ο βοηθός υπουργός κ. Αλεξάντερ Βερσμπάου. Όλοι έσπευδαν τελευταία στιγμή να τον ενημερώσουν για τα ελληνικά ενδιαφέροντά τους…