Ημερολόγιο Συνόρων Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος…

Τα πούλμαναπό την Κρακοβία για Άουσβιτς- Μπίρκεναου ξεκινούν συνήθως από την όμορφη Πλατεία Ματέισκι. Κάνει τσουχτερό κρύο και οι τουρίστες ανυπομονούν να ανέβουν
ΟΧΙ ΜΑΚΡΙΑαπό την Πλατεία Ματέισκι βρίσκεται το κτίριο όπου στεγαζόταν κάποτε το αρχηγείο των ναζί. Η Πολωνία ήταν από τις πρώτες κατακτήσεις του Χίτλερ. Αφού την πετσόκοψαν εδαφικά, το σχέδιο των ναζί ήταν η μετατροπή των Πολωνών σε λαό αναλφάβητων και δούλων. Εδώ στην Κρακοβία, τον Δεκέμβριο του 1941, ο Χανς Φρανκ, ο ναζί διοικητής της Πολωνίας, μετέφερε στους αξιωματικούς του το προσωπικό μήνυμα του Χίτλερ: «Πρέπει να εξοντώσουμε τους Εβραίους όπου τους βρούμε».

●●●

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗμέχρι το Άουσβιτς διαρκεί περίπου μια ώρα. Όσο πιο πολύ απομακρύνεσαι από το ιστορικό κέντρο της πόλης τόσο πυκνώνουν τα βενζινάδικα, οι λακκούβες στους δρόμους, οι δορυφορικές κεραίες, κρεμασμένες στα γδαρμένα κτίρια της κομμουνιστικής εποχής. Δεξιά κι αριστερά του δρόμου, δάσος και πεδιάδα. Η περιοχή που επέλεξαν οι ναζί για να χτίσουν το Άουσβιτς ήταν ιδανική. Απομονωμένη και βαλτώδης, κλεισμένη ανάμεσα σε δυο ποτάμια, δεν άφηνε ελπίδες επιβίωσης στους δραπέτες.

●●●

ΔΕΞΙΑ της εισόδου στο στρατόπεδο του Άουσβιτς, βρίσκεται τώρα ένα παλιομοδίτικο εστιατόριο. Αριστερά, ένα μικρό βιβλιοπωλείο. Στη βιτρίνα του δεσπόζουν αφίσες του Άουσβιτς. «Οίκος του Θανάτου» γράφουν. Μόλις μπαίνεις στο κτίριο, μια κρεμασμένη στον τοίχο λευκή πινακίδα μάς προειδοποιεί στα πολωνικά και στα αγγλικά να προσέξουμε τους πορτοφολάδες. Καραδοκούν ακόμα και στον «Οίκο του Θανάτου», όπου μέσα σε τέσσερα χρόνια εξοντώθηκαν 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι. Ο άνθρωπος και η ποταπότητά του πανταχού παρών. Αλλά εδώ η ανθρώπινη ποταπότητα ξεπέρασε κάθε προηγούμενο. Το Άουσβιτς είναι προπαντός μνημείο της ανθρώπινης αχρειότητας και ξεπεσμού. «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» έγραψε ο Πρίμο Λέβι. Και λίγο πριν αυτοκτονήσει: «Υπήρξε το Άουσβιτς, επομένως δεν μπορεί να υπάρχει Θεός».

●●●

ΒΛΕΠΩτα συρματοπλέγματα, τις σκοπιές, την επιγραφή πάνω στην είσοδο «Αrbeit macht frei»«Η δουλειά απελευθερώνει». Το αγαπημένο σύνθημα του διοικητή του Άουσβιτς Ρούντολφ Ες. Ένας πίνακας, αριστερά. «Η μέρα ενός φυλακισμένου» ο τίτλος του, του Κοτσλένιακ, ενός Πολωνού επιζήσαντος του Άουσβιτς. Δείχνει ανθρώπινα σκέλεθρα που επιστρέφουν από την καταναγκαστική εργασία κουβαλώντας πτώματα άλλων φυλακισμένων. Σε μια γωνιά, μια ορχήστρα από φυλακισμένους συνοδεύει τα ανθρώπινα σκέλεθρα παίζοντας μουσική: τρομπέτα, τσέλο, βιολί, αρμόνιο. Το Ολοκαύτωμα δεν παραμένει μοναδικό μόνο για το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας ένα πολιτικό σύστημα αποφάσισε να αφανίσει από προσώπου γης έναν ολόκληρο λαό. Αυτό που του προσδίδει την απαράμιλλη φρίκη του είναι η ψυχρότητα και ο κυνισμός με την οποία εκτελέστηκε. Η καμουφλαρισμένη, γραφειοκρατική, κυνική ορολογία: «τελική λύση», «απολύμανση», «μπάνιο», «η δουλειά απελευθερώνει». Τα κρεματόρια του Άουσβιτς ονομάζονταν «Κόκκινο Σπίτι» και «Λευκό Σπίτι». Οι θάλαμοι αερίων «Εξοχικά». Στα παράθυρά τους υπήρχαν γλάστρες με πολύχρωμα λουλούδια, ενώ στο στρατόπεδο δεν υπήρχε ούτε καν σαπισμένο γρασίδι. «Πεινούσαμε τόσο πολύ που θα το τρώγαμε» είχε πει ένας από τους επιζήσαντες. Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος…

●●●

ΑΝΑΜΕΣΑστα άλλα κτίρια του Άουσβιτς Ι, το Βlock 11 ήταν το πιο τρομερό. Όποιος έμπαινε εκεί έβγαινε μόνο νεκρός, οι ναζί δοκίμαζαν πάνω του τις μεθόδους βασανιστηρίων τους. Δίπλα, στο Βlock 10, νεαρά κορίτσια και γυναίκες υπέστησαν τα φρικτά πειράματα του γυναικολόγου Δόκτορα Κλόμπεργκ, που προσπαθούσε να βρει την πιο αποτελεσματική φόρμουλα για τη στείρωση των «κατώτερων φυλών». Στη μέση των δύο κτιρίων η «αυλή του θανάτου», όπου εκτελέστηκαν χιλιάδες φυλακισμένοι. Στον επάνω όροφο, πίσω από τεράστιες τζαμαρίες, εκτεθειμένα τα προσωπικά αντικείμενα των Εβραίων: γυαλιά μυωπίας, παπούτσια, βαλίτσες, καροτσάκια μωρών. 200.000 παιδιά εξοντώθηκαν στο ΆουσβιτςΜπίρκεναου. Πατερίτσες, ξύλινα πόδια, γάντζοι ακρωτηριασμένων ανθρώπων. Πολλοί από αυτούς Γερμανοεβραίοι, που είχαν ακρωτηριαστεί στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο πολεμώντας για την πατρίδα τους, τη Γερμανία. Και μαλλιά, ανθρώπινα μαλλιά, γυναικών, ανδρών, παιδιών, γέρων. Με τα μαλλιά, λέει ο ξεναγός, οι ναζί έφτιαχναν κετσεδένιες κάλτσες για τα πληρώματα των υποβρυχίων ή κουβέρτες για μωρά. Ακόμα και σήμερα μπορεί κάποιοι Γερμανοί, εν αγνοία τους, να σκεπάζονται με κουβέρτες που έγιναν από αυτά τα μαλλιά. Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος…

●●●

ΜΙΑ ΑΠΟτις ασπρόμαυρες φωτογραφίες της εποχής στον τοίχο του Βlock 11 δείχνει τους Εβραίους να κατεβαίνουν από τα τρένα. Έρχονταν στο Άουσβιτς- Μπίρκεναου από παντού: Πράγα, Βρυξέλλες, Βερολίνο, Βελιγράδι, Ρίγα, Θεσσαλονίκη, Παρίσι, Ρώμη. Ένα «ταξίδι», το οποίο πολλοί δεν άντεχαν και πέθαναν πριν από την άφιξή τους στον «Οίκο του Θανάτου». Τρομαγμένα βλέμματα ενώ οι άνδρες χωρίζονται από τις γυναίκες. Είναι η στιγμή που γίνεται η διαλογή: άλλοι θα πάνε κατευθείαν στους θαλάμους αερίων και άλλοι θα ζήσουν λίγες μέρες ακόμη. Μέσα σε αυτά, το πρόσωπο ενός ναζί αξιωματικού που χαμογελά με παιδική αφέλεια στον φακό. Ίσως να είναι μια αναμνηστική φωτογραφία την οποία υπολόγιζε να δείξει στα παιδιά του ή στη γυναίκα του. Οι περισσότεροι ναζί, όσοι σχεδίασαν και εκτέλεσαν το Ολοκαύτωμα, δεν ήταν σαδιστικά τέρατα. Ήταν άνθρωποι που αγαπούσαν τα παιδιά τους, τα βιβλία, τα λουλούδια, ιδιαίτερα τα ζώα (έτσι κι αλλιώς πολλοί εξ αυτών υπήρξαν αγελαδοβοσκοί). Αλλά δεν είχαν πρόβλημα να πνίξουν μωρά και γέρους. Γιατί αυτά τα μωρά και γέροι ήταν «Βallastexistenzen- «περιττές υπάρξεις». Δεν μετείχαν της ίδιας ανθρώπινης υπόστασης όπως εκείνοι. Τα κίνητρα αυτού του μαζικού εγκλήματος δεν κρύβονται στα σαδιστικά ένστικτα του ανθρώπου αλλά προπαντός στην ιδεολογία που τον ενέπνευσε. Γι΄ αυτό, το φάντασμα του Άουσβιτς θα πλανάται για πάντα ανάμεσά μας. Το Άουσβιτς δεν θα ανήκει ποτέ στο παρελθόν.

Ιnfo

Πρίμο Λέβι, «Εάν αυτό είναι άνθρωπος», Εκδ. Άγρα Laurence Rees, «Άουσβιτς, οι ναζί και η “τελική λύση”», Εκδ. Πατάκη

LΙΝΚ:

http://gazikapllani.blogsspot.com