Πρόγραμμα Προληπτικής Ιατρικής «ΠΡΟΛΗΨΗ: ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ»

Θεσσαλονίκη, 23 Απριλίου 2009

Η Ελλάδα, μέχρι τη δεκαετία του 1990 είχε ένα από τα υψηλότερα προσδόκιμα ζωής στον κόσμο. Το 1991, βρισκόταν στη 2^η θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά το προσδόκιμο ζωής, ενώ το 2006 κατατασσόταν μόλις στην 10η θέση. Σήμερα, το προσδόκιμο ζωής στην ηλικία των 65 ετών στην Ελλάδα, βρίσκεται πλέον κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Οι Έλληνες κερδίζουν λιγότερα χρόνια ζωής σε σχέση με τους άλλους λαούς της Ευρώπης, γεγονός που οφείλεται τόσο στην αδιαφορία τους για τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την υγεία, όσο και για τις απαραίτητες προληπτικές εξετάσεις.

Για το λόγο αυτό, ο Ε.Δ.Ο.Ε.Α.Π. Θεσσαλονίκης αποφάσισε την υλοποίηση του ολοκληρωμένου προγράμματος Προληπτικής Ιατρικής «ΠΡΟΛΗΨΗ: ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ», που θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ).Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ε.Δ.Ο.Ε.Α.Π. κ.Νίκο Κιάο και τον Διευθυντή του ΙΚΠΙ Αν. Καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής κ. Γιάννη Τούντα, είναι πρώτη φορά που εφαρμόζεται στη χώρα μας ολοκληρωμένο πρόγραμμα Πρωτογενούς και Δευτερογενούς Πρόληψης και Αγωγής Υγείας σε ασφαλισμένο πληθυσμό για την αντιμετώπιση των βασικών παραγόντων κινδύνου και την έγκαιρη διάγνωση σημαντικών νοσημάτων.

Οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου που επιδρούν βλαπτικά στην υγεία μας, είναι η κακή διατροφή, το κάπνισμα, η έλλειψη φυσική άσκησης και το στρες.Τα άτομα που τρέφονται σωστά, δεν καπνίζουν, γυμνάζονται τακτικά και διαχειρίζονται σωστά το στρες, κερδίζουν κατά μέσο όρο 10 χρόνια επιπλέον ζωής. Ωστόσο, σύμφωνα με την πανελλαδική μελέτη του Κέντρου Μελετών Υπηρεσιών Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών Hellas Health I, το 34,5% των ανδρών και το 44,7% των γυναικών δηλώνουν σωματικά αδρανείς, ενώ το 40% των Ελλήνων είναι καπνιστές και πιο συγκεκριμένα το 49,9% των ενήλικων ανδρών και το 30,8% των ενήλικων γυναικών καπνίζουν σε καθημερινή βάση. Οι αριθμοί αυτοί φέρνουν την Ελλάδα στην κορυφή της λίστας  των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά πανευρωπαϊκά και ανάμεσα στις υψηλότερες θέσεις διεθνώς. Επίσης, αυξημένη παρουσιάζεται η κατανάλωση κόκκινου κρέατος και γλυκών, ενώ μειωμένη εμφανίζεται να είναι η κατανάλωση δημητριακών (και ιδιαίτερα δημητριακών ολικής άλεσης), φρούτων, λαχανικών και ψαριών, με αποτέλεσμα η διατροφή του ελληνικού πληθυσμού να απέχει σημαντικά από το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής.

Πολλά νοσήματα, μπορούν να προληφθούν με την έγκαιρη διάγνωση, δηλαδή με τον προσυμπτωματικό έλεγχο, το γνωστό check-up.O καρκίνος του τραχήλου της μήτρας με το pap-test, ο καρκίνος του μαστού με τη μαστογραφία, ο καρκίνος του προστάτη με το PSA, ο καρκίνος του παχέος εντέρου με την εξέταση κοπράνων γα λανθάνουσα αιμορραγία και την ενδοσκόπηση και πολλά άλλα νοσήματα, εάν διαγνωσθούν έγκαιρα θεραπεύονται πριν είναι αργά. Παρόλ’ αυτά, πολλοί Έλληνες δεν κάνουν τις απαραίτητες προληπτικές εξετάσεις. Το 56% των γυναικών δεν έχει κάνει ποτέ μαστογραφία, ενώ το 46,2% των γυναικών ηλικίας 50-69 ετών δεν έχει κάνει μαστογραφία μέσα στην τελευταία 3ετία. Πάνω από το 70% των γυναικών σε περιεμμηνοπαυσιακή ηλικία δεν έχει μετρήσει ποτέ την οστική πυκνότητα, εξέταση αναγκαία για την έγκαιρη διάγνωση της οστεοπόρωσης, ενώ το 69% των ανδρών ηλικίας 45-54 ετών και το 45% στις ηλικίες 65 ετών και άνω δεν έχει κάνει ποτέ έξέταση PSA. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι το 85% περίπου των ατόμων άνω των 55 ετών δεν έχει κάνει ποτέ προληπτική εξέταση για την ανίχνευση του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Επίσης, πολλά άτομα δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από συχνές χρόνιες αρρώστιες, όπως είναι η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερχοληστεριναιμία, κ.ά.Το 25% των Ελλήνων είναι υπερτασικοί, εκ των οποίων το 10% παραμένει αδιάγνωστο, το 9% χωρίς θεραπεία, το 66% με ανεπαρκή θεραπεία και μόνο το 15% είναι σωστά ρυθμισμένο.Το ίδιο φαινόμενο συναντάμε με το σακχαρώδη διαβήτη, όπου υπολογίζεται ότι από τους 900.000 Έλληνες διαβητικούς οι 400.000 είναι χωρίς αγωγή και μόνο οι 250.000 είναι σωστά ρυθμισμένοι. Το 27,2% του συνολικού πληθυσμού δεν έχει μετρήσει ποτέ τη χοληστερόλη του (42% στις ηλικίες 25-34)  ενώ οι οδηγίες συνιστούν μια πρώτη μέτρηση/έλεγχο μετά τα 20 έτη (Σχήμα 5). Τέλος, το 15,1% του ελληνικού πληθυσμού δεν έχει καν μετρήσει την αρτηριακή του πίεση.

Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών και για την προστασία και βελτίωση της υγείας των δικαιούχων του Ε.Δ.Ο.Ε.Α.Π. Θεσσαλονίκης, ηλικίας 35-55 ετών, το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΗΨΗ: ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ» περιλαμβάνει:

• την αρχική αξιολόγηση της υγείας κάθε ασφαλισμένου που θα συμμετέχει στο πρόγραμμα, με τη συμπλήρωση ειδικού ερωτηματολογίου υγείας και τη διενέργεια ενός αρχικού εργαστηριακού και κλινικού ελέγχου.

• τη διαμόρφωση μιας έκθεσης υγείας για κάθε ασφαλισμένο, όπου θα περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της υγείας του, η επισήμανση των κινδύνων και των προβλημάτων και η παροχή οδηγιών και συμβουλών για την αντιμετώπισή τους, καθώς και για τη διενέργεια των μελλοντικών προληπτικών εξετάσεων ανάλογα με την ηλικία, το φύλλο και τα ευρήματα του αρχικού ελέγχου.

• τη δημιουργία ενός Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας, όπου θα καταχωρούνται και θα ανανεώνονται όλα τα δεδομένα υγείας προκειμένου να εκδίδονται νέες εκθέσεις υγείας κάθε 2-3 χρόνια και να λειτουργεί σύστημα υπενθυμίσεων για τη διενέργεια των εκάστοτε προτεινόμενων εξετάσεων.

• την παροχή στους ασφαλισμένους προγραμμάτων Αγωγής Υγείας για την υιοθέτηση υγιών συμπεριφορών με τη διενέργεια 8-10 συμβουλευτικών συνεδριών διάρκειας 50΄ έκαστη και με τη βοήθεια ειδικών επιστημόνων στους τομείς:

           -της διακοπής του καπνίσματος

           -της βελτίωσης της διατροφής

           -της απώλειας του σωματικού βάρους

           -του ελέγχου του στρες

           -της αύξησης της σωματικής άσκησης

• την παροχή συμβουλευτικής τηλεφωνικής υποστήριξης για θέματα Πρόληψης σε εργάσιμες μέρες και ώρες.
• την αποστολή 3μηνιαίου ενημερωτικού εντύπου με θέματα υγείας, πρόληψης και αυτοφροντίδας.

• την οργάνωση ειδικής ιστοσελίδας Πρόληψης-Αγωγής Υγείας με χρήσιμες πληροφορίες, αρθρογραφία, κ.τ.λ.

Το Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΗΨΗ:ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ» με όλες αυτές τις δραστηριότητες, αποτελεί μία ευκαιρία για κάθε ασφαλισμένο για περισσότερη ΥΓΕΙΑ και περισσότερα ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΗΣ.