Μια «μικρή Αίγυπτος» στη Μηχανιώνα

«Μεγάλωσα στη θάλασσα και διδάχθηκα το ψάρεμα με μηχανότρατα δίπλα στον πατέρα μου, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Η δουλειά είναι σκληρή, αλλά κερδίζω καλά χρήματα για να ζήσω την οικογένειά μου. Τον επόμενο μήνα θα είμαι πάλι κοντά τους».

O Ταρίκ, Αιγύπτιος αλιεργάτης στα καΐκια της Νέας Μηχανιώνας στη Θεσσαλονίκη, ράβει δίχτυα με δεξιοτεχνία και φορτώνει στο καΐκι προμήθειες για ένα ακόμη ταξίδι στο Βόρειο Αιγαίο.

Δίπλα στα κοσμικά καφέ και τα λουκουματζήδικα του προσφυγικού χωριού, ζει και βασιλεύει μια «μικρή Αίγυπτος». Τριακόσιοι και πλέον αλιεργάτες από την Αλεξάνδρεια και τα περίχωρα του Καΐρου έχουν για μήνες σπίτι τους τις μηχανότρατες: ράβουν δίχτυα στο κατάστρωμα, τηγανίζουν μπακαλιάρους στις κουκέτες, απλώνουν μπουγάδες, προσεύχονται πέντε φορές την ημέρα στον Μωάμεθ και ετοιμάζονται για το επόμενο μπάρκο ανοιχτά της Χαλκιδικής και το Βόρειο Αιγαίο.

«Δούλεψα πρώτη φορά σε ελληνικά καΐκια πριν από 20 χρόνια. Όπως πολλοί γνωστοί μου στην Αίγυπτο που γνώριζαν τη θάλασσα, έτσι κι εγώ αποφάσισα να δουλέψω για Έλληνες καπετάνιους. Οι θάλασσές μας είναι ίδιες, είμαστε καλοί ψαράδες γι΄ αυτό μας προτιμούν τόσα χρόνια στη Μηχανιώνα και άλλα παραδοσιακά χωριά ψαράδων», λέει ο Ταρίκ, πατέρας τεσσάρων παιδιών στην Αλεξάνδρεια.

Η ζωή στη θάλασσα δεν είναι εύκολη για τους αλιεργάτες. Υπάρχουν διαστήματα της αλιευτικής περιόδου κατά τα οποία, λόγω καιρού, τα καΐκια βγαίνουν στη θάλασσα για δύο- τρεις μέρες, αλλά και διαστήματα που οι μηχανότρατες κάνουν να φανούν έως κι έναν μήνα στη Μηχανιώνα.

«Στη θάλασσα μου λείπουν περισσότερο τα παιδιά μου- τρεις κόρες κι ένα αγοράκι- που ζουν πίσω στην Αλεξάνδρεια. Όταν δεν ρίχνουμε τα δίχτυα και η θάλασσα είναι ήρεμη, τους τηλεφωνώ για να ακούσω τη φωνή τους. Ξέρουν ότι πρέπει να λείπω πολλούς μήνες από την πατρίδα και περιμένουν το καλοκαίρι για να επιστρέψω» λέει ο Ταρίκ, που μιλά καλύτερα απ΄ όλους τα ελληνικά στο καΐκι.

Οι αλιεργάτες κοιμούνται σε κουκέτες κάτω από τη γέφυρα της μηχανότρατας- στενοί χώροι αλλά το ιδανικότερο σημείο στο καΐκι για λίγη ώρα ανάπαυση, όπως λένε. Στον διπλανό χώρο υπάρχει κουζινάκι, όπου το πλήρωμα μαγειρεύει ψάρια, συνήθως με λαχανικά που έχει εφοδιαστεί από τη στεριά.

Κάπου εκεί, ανάμεσα στις κουκέτες, τη μικρή κουζίνα και τις απλωμένες μπουγάδες, οι μουσουλμάνοι αλιεργάτες προσεύχονται στραμμένοι προς τη Μέκκα πέντε φορές την ημέρα. Η προσευχή γίνεται συχνά ανάμεσα στα γεμάτα με μπακαλιάρους και κουτσομούρες δίχτυα τους, εν μέσω θαλασσοταραχής και νηνεμίας. Οι 300 της Μηχανιώνας
Οι πρώτοι Αιγύπτιοι αλιεργάτες επάνδρωσαν τα μηχανιώτικα καΐκια τη δεκαετία του ΄80 βάσει διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας- Αιγύπτου αναφορικά με τη μετάκληση εποχικών εργατών. Οι έμπειροι ψαράδες έρχονταν στη χώρα μας για οκτώ μήνες (από τον Οκτώβριο ώς τον Μάιο) όσο διαρκεί η αλιευτική περίοδος, ενώ στη συνέχεια επέστρεφαν στην Αίγυπτο. Αυτό συνέβαινε μέχρι πριν από δύο χρόνια, οπότε οι περισσότεροι ξένοι αλιεργάτες προμηθεύτηκαν «πράσινη κάρτα» κι έμειναν μόνιμα στη Μηχανιώνα. «Δουλεύω στις ελληνικές μηχανότρατες από το 2000 και πλέον ζω μόνιμα στην Ελλάδα. Έχω εργαστεί σε καΐκια στον Πειραιά, στη Χαλκίδα και το Ηράκλειο, αν και στο Κάιρο ήμουν μηχανικός. Η σύζυγός μου ζει στην Αίγυπτο, δεν έχουμε παιδιά και με περιμένει να γυρίσω το καλοκαίρι», διηγείται την ιστορία του ο 29χρονος Αμέτ, όσην ώρα ράβει δίχτυα με ταχύτητα.

Στη Μηχανιώνα ζουν μόνιμα περίπου 300 Αιγύπτιοι αλιεργάτες, που κάνουν βόλτες στην ιχθυόσκαλα κι έχουν τα δικά τους στέκια για καφέ και παρακολούθηση δορυφορικών καναλιών. Παρ΄ όλα αυτά, κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει παντρευτεί ντόπια κοπέλα ούτε έχει φέρει την οικογένειά του από την Αίγυπτο, κάτι που προϋποθέτει, σύμφωνα με τη μεταναστευτική νομοθεσία, συγκεκριμένο δηλωμένο ετήσιο εισόδημα.

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΡΙΚΥΜΙΑ

Οι μουσουλμάνοι ψαράδες πέντε φορές την ημέρα στρέφονται προς τη Μέκκα, γονατίζουν και προσεύχονται

«Οι Έλληνες δεν έρχονται στα καΐκια»

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας κ. Δημήτρη Νταουλτζή, οι ξένοι αλιεργάτες πληρώνονται με δύο τρόπους: είτε με το«μερτικό»που κυμαίνεται ανάλογα με την ψαριά που βγάζει κάθε καΐκι είτε με μηνιαίο μισθό, σε κάθε περίπτωση πάντως τα χρήματα για κάθε εργάτη είναι τουλάχιστον 1.000 ευρώ τον μήνα.

«Το παράπονό μας είναι ότι τα δικά μας παιδιά, καπετανάκια με πατεράδες που δουλεύουν χρόνια στα καΐκια, δεν έρχονται στη θάλασσα. Από τους 450 αλιεργάτες της Μηχανιώνας μόνο οι 150 είναι Έλληνες», λέει ο καπετάνιος.

Οργώνουν τις θάλασσες

ΜΕ 60μηχανότρατες και 10 γρι- γρι, η Νέα Μηχανιώνα στην είσοδο του Θερμαϊκού Κόλπου μπορεί να καυχιέται ότι έχει από τους μεγαλύτερους στόλους μέσης αλιείας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αλιευτική περίοδος αρχίζει τον Οκτώβριο και λήγει τον Μάιο. Τα μηχανιώτικα καΐκια φθάνουν μέχρι την Κύμη, την Καβάλα και τη Λήμνο, ψαρεύοντας μπακαλιάρους, κουτσομούρες, γάπαρη, σαφρίδια, πεσκανδρίτσες και γαρίδες.

Όπως λένε αλιείς, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται ελλείψεις σε ορισμένα είδη ψαριών, όπως ο ροφός, η συναγρίδα και οι σαργοί, κυρίως λόγω των ερασιτεχνών ψαράδων και των ψαροντουφεκάδων. Στη Νέα Μηχανιώνα λειτουργεί από το 1995 η δεύτερη μεγαλύτερη ιχθυόσκαλα της χώρας μετά του Κερατσινίου στον Πειραιά, η οποία τροφοδοτεί με αλιεύματα όλη τη Βόρεια Ελλάδα. Αρχικά, οι έμποροι αρνήθηκαν να μεταφερθούν από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης (περιοχή Φιξ) στη Μηχανιώνα, ισχυριζόμενοι ότι η απόσταση που έπρεπε να διανύουν καθημερινά ήταν μεγάλη.