[Πρόσωπα] Η εξαφάνιση ενός οικολόγου

Οι οικολόγοι της Κίνας ανησυχούν ότι η κυβέρνηση χάνει μια ιστορική ευκαιρία να οδηγήσει τη χώρα σε έναν δρόμο πιο καθαρής ανάπτυξης. Και ο μαχητικότερος εκπρόσωπός τους έχει ουσιαστικά εξουδετερωθεί.

Πριν από έναν χρόνο, Κινέζοι αξιωματούχοι πίεζαν τους υπευθύνους ορυχείων και εργοστασίων στον Βορρά να τα κλείσουν ή να τα μεταφέρουν, ώστε να μειωθεί η σκόνη και το νέφος για να πραγματοποιηθούν χωρίς προβλήματα οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Σήμερα, με την οικονομική κρίση να μαστίζει τον πλανήτη οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει. Οι αρμόδιοι επισπεύδουν την εξέταση των σχεδίων που υποβάλλονται, τα τραπεζικά δάνεια ρέουν με αφθονία και οι ανησυχίες για το περιβάλλον έχουν υποχωρήσει. Η Κίνα έχει επενδύσει 4 τρισεκατομμύρια γιουάν (585 δισεκατομμύρια δολάρια) για να τονώσει τη βιομηχανική παραγωγή. Μέσα σε ένα τριήμερο του περασμένου Νοεμβρίου, το υπουργείο Περιβαλλοντικής Προστασίας ενέκρινε 93 επενδυτικά προγράμματα συνολικής αξίας 260 δισεκατομμυρίων γιουάν. Στην επαρχία Χεμπέι, κοντά στο Πεκίνο, μέσα σε μία ημέρα του περασμένου Ιανουαρίου εγκρίθηκαν τέσσερα σχέδια κατασκευής τσιμεντοβιομηχανιών.

«Είναι η στιγμή να αποφασίσουμε αν θέλουμε να διατηρήσουμε το παλιό μοντέλο ανάπτυξης ή να το αλλάξουμε», λέει ο Μα Ζουν από το Ινστιτούτο Δημοσίων και Περιβαλλοντικών Θεμάτων, που εδρεύει στο Πεκίνο. «Πολλοί ανησυχούν όμως ότι αυτός ο νέος γύρος ανάπτυξης μπορεί να προκαλέσει περισσότερη ρύπανση στο μέλλον».

Το οικολογικό κίνημα της Κίνας έχει πληγεί όμως και από την ανεξήγητη απουσία του πιο ένθερμου υποστηρικτή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα, του Παν Γιουέ. Ως δεύτερος στην ιεραρχία αξιωματούχος του υπουργείου Περιβάλλοντος, ο Παν αγωνιζόταν επί πολλά χρόνια να αποκαλύψει τους ρυπαντές, να κλείσει τα «βρώμικα» εργοστάσια και να επιβάλει αυστηρότερους περιβαλλοντικούς όρους. Γρήγορα όμως ήρθε σε σύγκρουση με τους διοικητές πολλών επαρχιών και τους υπευθύνους υπουργείων, συμπεριλαμβανομένου του σημερινού του πολιτικού προϊσταμένου. Το περασμένο φθινόπωρο, καθώς η οικονομία σημείωνε επιδείνωση, διατάχθηκε η κράτηση δύο συμβούλων του και η διεξαγωγή έρευνας εναντίον του ιδίου και της συζύγου του.

Ο Πεν και η σύζυγός του αθωώθηκαν και ο πρώτος ξεκίνησε και πάλι τον περασμένο μήνα τις δημόσιες εμφανίσεις του, χωρίς να έχει όμως πλέον τις ίδιες ευθύνες στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Πολλοί λένε μάλιστα ότι και η παραμονή του στο υπουργείο είναι αμφίβολη.

Την ίδια ώρα, η προσπάθεια τόνωσης της οικονομίας υπονομεύει την περιβαλλοντική ατζέντα. Για παράδειγμα, ένα τμήμα του πακέτου τόνωσης της οικονομίας που προοριζόταν για βιώσιμα περιβαλλοντικά προγράμματα μειώθηκε από 350 σε 210 δισεκατομμύρια γιουάν. Στα εξαγωγικά κέντρα της επαρχίας Γκουανγκντόνγκ, η πρώτη προτεραιότητα είναι να απορροφηθούν τα εκατομμύρια των ανέργων εσωτερικών μεταναστών.