[ Δρόμοι ]

… ήταν πάντα η θάλασσά μας. Στον αφρό της κολυμπούν οι αναμνήσεις μας, οι ταυτότητές μας, οι συνειδήσεις μας. Όταν κάποτε οι Εβραίοι δεν ήταν παρά μια μάζα ανθρώπων χωρίς όνομα και χωρίς πρόσωπο, χωρίς παρελθόν και χωρίς μέλλον, η Μεσόγειος έγινε η ελπίδα τους.

Το όνομά του…
… είναι «Πινάρ». Κι έσωσε πασχαλιάτικα 140 ναυαγισμένες ψυχές. Μα τα μεσογειακά νερά θυμούνται ένα άλλο αδελφό του πλοίο που, πριν από πολλά χρόνια, παράδερνε απαράλλαχτα όπως κι αυτό στο περιθώριο της Ιστορίας, πιασμένο στα δίχτυα της διεθνούς διπλωματίας. Το όνομα εκείνου του πλοίου ήταν «Έξοδος». Κυβερνήτης του ήταν ένας εικοσιεπτάχρονος Εβραίος. Κι είχε αναλάβει μια παράνομη αποστολή: να μεταφέρει από τη μιαν άκρη της Μεσογείου στην άλλη, στοιβαγμένους σε τετραπλές κουκέτες, 4.515 Εβραίους πρόσφυγες που είχαν γλιτώσει από το Ολοκαύτωμα. Μα οι διεθνείς συμφωνίες της εποχής δεν επέτρεπαν τέτοια πράγματα. Ούτε προέβλεπαν ακόμη τη δημιουργία εβραϊκού κράτους. Και οι Βρετανοί, που έπαιζαν πάντα διπλά παιχνίδια, εναντιώνονταν στην εγκατάσταση κι άλλων Εβραίων προσφύγων στην Παλαιστίνη. Όταν μια μέρα του Ιουλίου του 1947 το «Έξοδος» σαλπάρισε από τον Κόλπο της Λα Σπέτσια, δέχτηκε την επίθεση βρετανικών αντιτορπιλικών. Υπήρξαν πολλοί νεκροί και το πλοίο καταλήφθηκε από τους Βρετανούς. Οι πρόσφυγες οδηγήθηκαν στο Αμβούργο, στο στρατόπεδο Πόπεντορφ, ένα πρώην χιτλερικό στρατόπεδο συγκέντρωσης για τους Εβραίους. Μόνο όταν έληξε η βρετανική κυριαρχία στην Παλαιστίνη, το «Έξοδος» μπόρεσε να σαλπάρει ξανά από τον Κόλπο της Λα Σπέτσια και να οδηγήσει τους Εβραίους στον προορισμό τους. Το επεισόδιο αφηγήθηκε στο περίφημο μυθιστόρημά του ο Λέον Ούρις το 1958, που δύο χρόνια αργότερα έγινε από τον Όττο Πρέμινγκερ ταινία, με τον Πολ Νιούμαν και την Εύα Μαρί Σεντ στους βασικούς ρόλους.

Το πλοίο…
… «Πινάρ» μάλλον δεν θα γίνει ποτέ τόσο διάσημο όσο το «Έξοδος», προβλέπει η Λουτσία Ανουντσιάτα στην ιταλική εφημερίδα «Στάμπα». Δεν θα περάσει στην Ιστορία. Όμως, το ταξίδι του στα ταραγμένα νερά που χωρίζουν την κρατική λογική από την ανθρωπιά δεν ήταν πολύ διαφορετικό. Τότε, οι Ιταλοί είχαν επιλέξει την ανθρωπιά. Σήμερα έκαναν το ίδιο. Και αντίθετα με τη Μάλτα, νικώντας τον ρατσισμό, υποδέχτηκαν το «Πινάρ», που αποβίβασε στις ακτές τους 140 ψυχές. Αυτοί οι παράνομοι μετανάστες με την αφρικανική επιδερμίδα είναι οι νέοι Εβραίοι που παλεύουν να γλιτώσουν από το κρυφό Ολοκαύτωμα της παγκοσμιοποίησης.

Αλλά οι παλιοί..;
… Τι απέγιναν εκείνοι οι παλιοί Εβραίοι; Πώς αυτοί και τα παιδιά τους έπεσαν τόσο εύκολα θύματα ενός ρατσισμού που έχει καταδικάσει τους Παλαιστινίους σε ένα νέο Ολοκαύτωμα; Και πώς μπορούν και μποϊκοτάρουν σήμερα την παγκόσμια διάσκεψη του ΟΗΕ κατά του ρατσισμού, αυτοί που ένιωσαν τις συνέπειές του όσο κανείς άλλος στο πετσί τους; Πώς τα θύματα του χθες έγινε θύτες του σήμερα; Και πώς δεν τους περισσεύει πια λίγη ανθρωπιά από εκείνη που άλλοι τους πρόσφεραν κάποτε;