Η γλύπτρια που στέλνει μηνύματα πλασμένα από νέον

Το όνομα της Χρύσσας είναι γραμμένο με τα φωτεινά χρώματα του νέον στη συνείδηση του κοινού. Συνδέεται με επιβλητικά γλυπτά που στέκουν σιωπηλά και γεμάτα μυσταγωγία, εκρηκτική ενέργεια, διασταυρώσεις και συγκρούσεις: το πυκνό και το κενό, η σχισμή, το φωτεινό και το σκοτεινό χαράσσονται από ανεξίτηλες φωτεινές γραμμές που μεταδίδουν μηνύματα άμεσα, χωρίς λόγια και περιγραφές.

«Ο δικός μου τρόπος δεν είναι η άμεση επαφή αλλά η αέρινη επιστροφή της μπάλας του τένις. Για μένα η μπάλα είναι η ρίζα της έμπνευσης. Το χτύπημά της με τη ρακέτα αντιπροσωπεύει κάτι πιο πέρα από τον ρεαλισμό» έλεγε παλαιότερα η Χρύσσα σε συνέντευξη στον Γιώργο Πηλιχό, που δημοσιεύτηκε με αφορμή την επιστροφή τής ήδη διάσημης καλλιτέχνιδας στην Αθήνα και την πρώτη έκθεσή της στη γενέθλια πόλη, τριάντα χρόνια μετά την αποδημία της, στις αρχές του ΄50.

Στη μονογραφία που κυκλοφορεί αυτό το Σάββατο μαζί με «ΤΑ ΝΕΑ» στο πλαίσιο της σειράς «Σύγχρονοι Έλληνες Δημιουργοί», μαθαίνουμε τη ζωή και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε και λειτουργεί ως καλλιτέχνις το κορίτσι από μια μικροαστική οικογένεια της Αθήνας, που είχε την πρώτη του συνάντηση με «το όραμα» της τέχνης στη σεισμόπληκτη Ζάκυνθο.

Από εκεί και πέρα το ακολούθησε, προσπαθώντας να φτάσει στο επίπεδο όπου συνδυάζονται το όραμα, το υλικό και η τεχνολογία. Ακολουθώντας το όραμα άφησε τα πράγματα να συμβούν: πήγε στο Παρίσι των νεορρεαλιστών, έφτασε για σύντομες σπουδές στην Καλιφόρνια, εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, δούλεψε δίχως να λοξοκοιτάζει τι κάνουν οι άλλοι.

Ένα πρωί είδε τη φωτογραφία ενός έργου που είχε υποβάλει – εκπρόθεσμα- για μια έκθεση νέων καλλιτεχνών δημοσιευμένη στους «Νew Υork Τimes». Αυτό ήταν. Σήμερα περισσότερα από εκατό έργα της Χρύσσας στεγάζονται στα μεγαλύτερα μουσεία και τις συλλογές όλου του κόσμου κι αμέτρητα άλλα είναι εγκατεστημένα σε πολλές πόλεις της οικουμένης (έργα της υπάρχουν στον σταθμό του Μετρό «Ευαγγελισμός» και έξω από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών).

Η γυναίκα που στεκόταν όπως εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι με την απορία του μετανάστη μπροστά στις ακατανόητες σελίδες των εφημερίδων με τα γράμματα να φαίνονται «κινέζικα», τα κουτιά συσκευασίας, τις εμπορικές επιγραφές που αναβοσβήνουν, τον ήχο από τις σειρήνες, έφτιαξε με αυτά τα υλικά επικοινωνίας μια νέα αρχή στον κατ΄ εξοχήν ανδροκρατούμενο χώρο της γλυπτικής. Κι έγινε μια στιβαρή δημιουργός που καθιερώθηκε αλλά δεν αλλοτριώθηκε, με τη δική της αυτόνομη γλώσσα, που μιλά όλες τις γλώσσες του κόσμου μαζί…

ΙΝFΟ

Ο τόμος «Χρύσσα» από τη σειρά «Σύγχρονοι Έλληνες Εικαστικοί» (κείμενο: Τάκης Μαυρωτάς) τη Μ. Παρασκευή στα περίπτερα στην τιμή των 7,90 ευρώ.