«Η αρχιτεκτονική μπορεί να αντισταθεί στο ανούσιο»

«Σε μια κοινωνία που δίνει έμφαση στο ανούσιο, η αρχιτεκτονική μπορεί να προβάλει αντιστάσεις. Επίσης, μπορεί να έχει αντιπρόταση απέναντι στη σπατάλη φόρμας και εννοιών και να μιλήσει τη δική της γλώσσα». Αυτή είναι η άποψη του Ελβετού αρχιτέκτονα Πέτερ Τσούμτορ, ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο Πρίτζκερ 2009, το «Νόμπελ» αρχιτεκτονικής. Μια επιλογή που βασίζεται στο έργο ενός αρχιτέκτονα του οποίου τα κτίρια έχουν για μέτρο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.

Ο Πέτερ Τσούμτορ υπολογίζει την καριέρα του στις κατασκευές από το 1979 στην ελβετική περιοχή Χάλντενσταϊν, όταν το μικρό αρχιτεκτονικό γραφείο του άρχισε να αναλαμβάνει τα πρώτα έργα στη γενέτειρά του χώρα. Πέρα από την κατασκευή, ο Πέτερ Τσούμτορ διδάσκει στην Ακαδημία Αρχιτεκτονικής στο ιταλοελβετικό Πανεπιστήμιο του Μεντρίσιο και πέρασε ως επισκέπτης καθηγητής από τις έδρες των Αρχιτεκτονικών Σχολών στα Πανεπιστήμια της Νότιας Καλιφόρνιας, του Χάρβαρντ, του Μονάχου. Διακρίθηκε επίσης με μεγάλα βραβεία και διακρίσεις όπως το ευρωπαϊκό βραβείο αρχιτεκτονικής Μις Βαν Ντε Ρο, το ιαπωνικό Πρίμιουμ Ιμπεριάλε και το Μετάλλιο Αρχιτεκτονικής Τόμας Τζέφερσον του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνιας. «Το ότι αναγνωρίζεται το σώμα ενός μικρού έργου όπως είναι το δικό μας από τον κόσμο των επαγγελματιών, μας κάνει περήφανους. Και πρέπει να δίνει ελπίδα στους νέους αρχιτέκτονες πως, αν παλέψουν για την ποιότητα στη δουλειά τους, τότε αυτό θα γίνει ορατό χωρίς ιδιαίτερη προβολή», ήταν η πρώτη δήλωση του 66χρονου αρχιτέκτονα, όταν έμαθε ότι είναι ο κάτοχος του σημαντικού βραβείου αξίας 100.000 δολαρίων. Η φετινή επιλογή της επιτροπής των βραβείων Πρίτζκερ αντανακλά και το πνεύμα της εποχής. Το ύφος της αρχιτεκτονικής γραφής του Πέτερ Τσούμτορ, που χαρακτηρίζουν μικρής κλίμακας λιτά έργα, μοιάζει σαν «ψίθυρος» συγκριτικά με τις κατασκευές που κραυγάζουν το «εγώ» των δημιουργών τους και οι οποίοι βραβεύθηκαν στο παρελθόν με το αξιόλογο αυτό βραβείο.

Σε μια εποχή ύφεσης, η αρχιτεκτονική αλλάζει και γίνεται ταπεινή και τολμηρή. Και ο Πέτερ Τσούμτορ δίνει τον τόνο:

«Πιστεύω ότι η αρχιτεκτονική σήμερα χρειάζεται να αντανακλά τις δικές της ανάγκες και δυνατότητες. Η αρχιτεκτονική δεν είναι ένα όχημα ή ένα σύμβολο για πράγματα που δεν ανήκουν στη δική της ουσία. Πιστεύω ότι η αρχιτεκτονική γλώσσα δεν είναι ζήτημα ενός συγκεκριμένου ύφους. Κάθε κτίριο έχει ανεγερθεί για συγκεκριμένη χρήση και για μια συγκεκριμένη κοινωνία. Τα κτίριά μου προσπαθούν να απαντήσουν στις ερωτήσεις που γεννιούνται από αυτά τα απλά δεδομένα με όσο γίνεται περισσότερη ακρίβεια».