[20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ] Σε 5 χρόνια θα ξέρουμε ποιες περιοχές θα δώσουν σεισμό

Σε λιγότερο από πέντε χρόνια, οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να γνωρίζουν ποια περιοχή είναι υποψήφια να δώσει σεισμό και περίπου τι μέγεθος θα έχει, εκτιμά ο κ. Γιώργος Σταυρακάκης. Ο γνωστός σεισμολόγος μάς διαβεβαιώνει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεαστεί από τον καταστροφικό σεισμό της Ιταλίας εξαιτίας του διαφορετικού μηχανισμού γένεσης αυτών των φαινομένων και πως εκείνο που μας γλιτώνει από την οργή του Εγκέλαδου είναι ότι οι περισσότεροι σεισμοί έχουν επίκεντρο στη θάλασσα.
Μπορεί να επηρεαστεί η χώρα μας από τον σεισμό στην Ιταλία;

Όχι. Οι σεισμοί δεν είναι χαμηλά ή υψηλά βαρομετρικά τα οποία επηρεάζουν τον καιρό της Ελλάδας, όπως με ακρίβεια ώρας μας λένε οι συνάδελφοι μετεωρολόγοι.

Αν επηρεαζόμασταν θα είχαμε και εδώ σεισμό αντίστοιχου μεγέθους;

Σε καμία περίπτωση. Εμείς εδώ έχουμε μετασεισμό μεγέθους της ίδιας τάξεως και μπορεί να σείστηκε η Ελλάδα, αλλά χωρίς να πέσει κεραμίδι. Στη χώρα μας, η θάλασσα μας σώζει. Επίσης, οι μεγάλοι σεισμοί στην Ιταλία συμβαίνουν σε πολύ μικρό βάθος, της τάξεως των δέκα χιλιομέτρων. Διαφέρει ο μηχανισμός γένεσης των σεισμών στις χώρες της Μεσογείου;

Ναι. Για παράδειγμα, οι σεισμοί στην Κεντρική Ιταλία- όπως ο πρόσφατος- είναι αποτέλεσμα δύο διαφορετικών κινήσεων. Αφενός της υποβύθισης της αδριατικής μικροπλάκας κάτω από τα Απέννινα Όρη και αφετέρου της σύγκρουσης της αφρικανικής λιθοσφαιρικής πλάκας με την ευρασιατική πλάκα.

Υπάρχει συσχετισμός στις λιθοσφαιρικές πλάκες Ελλάδας και Ιταλίας;

Εκτός από τη σύγκρουση της αφρικανικής πλάκας με την ευρασιατική, που είναι κοινό χαρακτηριστικό των μεσογειακών χωρών, δεν υπάρχει.

Σε ποια γειτονική μας χώρα αν γινόταν μεγάλος σεισμός θα έπρεπε να ανησυχήσουμε;
Αν συμβεί σεισμός μεγαλύτερος των 7,5 Ρίχτερ, τότε θα μπορούσε να επηρεαστεί η σεισμική δράση στη χώρα μας. Αν σε κάποια περιοχή θα συνέβαινε σεισμός με τους κανόνες της φύσης στα επόμενα π.χ. δέκα χρόνια, ο σεισμός αυτός θα μπορούσε να συμβεί σε μικρότερο χρόνο. Δηλαδή θα επιτάχυνε τη διαδικασία.

Βεβαίως, θα μπορούσε και να την επιβραδύνει.

Η θεωρία του «ντόμινο σεισμών» έχει επιστημονική βάση;

Είμαι από τους λίγους σεισμολόγους που δεν έχω χρησιμοποιήσει τον όρο ντόμινο. Ο όρος αυτός είναι δόκιμος στην οικονομία γενικά, όχι στη Σεισμολογία. Στην επιστήμη μας ο δόκιμος όρος είναι αλληλεπίδραση των ενεργών ρηγμάτων. Όταν συμβεί ένας ισχυρός σεισμός σε μια περιοχή, τα σεισμικά κύματα που διατρέχουν το εσωτερικό της Γης διαταράσσουν τη μηχανική ισορροπία των γειτονικών ρηγμάτων και μπορεί να επισπευσθούν οι θραύσεις σε αυτά. Γιατί τα 6 Ρίχτερ γκρεμίζουν πόλεις στην Ιταλία και στην Ελλάδα όχι;

Γιατί το επίκεντρο είναι στην ξηρά και σε πολύ μικρό εστιακό βάθος. Αδικία της φύσης. Ποιος ο λόγος που στα Απέννινα γίνονται τόσοι σεισμοί, σε αντίθεση π.χ. με την Πίνδο;
Όπως εξήγησα, αυτό οφείλεται στη διαφορά γένεσης των μηχανισμών των σεισμών.

Τι προκαλεί στην Ελλάδα σεισμούς άνω των 6 Ρίχτερ;

Οι μεγάλες τεκτονικές τάσεις που έχουν συσσωρευτεί σε περιοχές υψηλής σεισμικότητας. Έχουμε συχνά τόσο μεγάλους σεισμούς;

Στατιστικά, έναν σεισμό με μέγεθος 5 Ρίχτερ κάθε 20 ημέρες, 5,5 Ρίχτερ κάθε 2 μήνες, 6 Ρίχτερ κάθε 6 μήνες, 6,5 Ρίχτερ κάθε 2 χρόνια, 7 Ρίχτερ κάθε 20 χρόνια.

Μέχρι ποιο μέγεθος μπορεί να φθάσει ένας σεισμός στην Ελλάδα;

Το μέγεθος του σεισμού εξαρτάται από το μήκος του ρήγματος. Όχι πάνω από 7,5 Ρίχτερ, στην πλέον δυσμενή περίπτωση.

Στην ξηρά ή στη θάλασσα έχουμε τα περισσότερα ρήγματα;

Ευτυχώς, τα μεγαλύτερα είναι στη θάλασσα.

Μπορεί να δημιουργηθεί επικίνδυνο τσουνάμι από σεισμό;
Ναι, βεβαίως. Εξαρτάται από το μέγεθος του σεισμού, αλλά κυρίως από τον μηχανισμό γένεσής του.

Υπάρχουν στη χώρα μας περιοχές που δεν τις αγγίζει σεισμός;

Μικροσεισμός όχι, δεν υπάρχουν. Για μεγάλους σεισμούς υπάρχουν μέχρι σήμερα π.χ. οι Κεντρικές Κυκλάδες.

Είναι δυνατόν από σεισμό να ξυπνήσει κάποιο ηφαίστειο;
Βεβαίως. Όταν συμβεί ισχυρός σεισμός κοντά σε ενεργό ηφαίστειο.

Με ποια χρονική συχνότητα χτυπά ένας μεγάλος σεισμός την ίδια περιοχή;

Εξαρτάται και διαφέρει από περιοχή σε περιοχή.

Πόσο κοντά είμαστε στην πρόβλεψη σεισμών;

Όσον αφορά τον ακριβή χρόνο γένεσης των σεισμών στο απόλυτο μηδέν. Όμως, όσον αφορά την εκτίμηση του μεγέθους και της υποψήφιας περιοχής, απέχουμε λιγότερο από πέντε έτη.

Υπάρχουν ενδείξεις πριν από έναν μεγάλο σεισμό, τις οποίες μπορούμε να αξιοποιήσουμε;

Από τα δεκάδες πειράματα που έχουν γίνει, δυστυχώς δεν υπάρχει συστηματικότητα.

Αλλάζει με τους σεισμούς η μορφολογία της χώρας μας;
Σε γεωλογικούς χρόνους, ναι. Σε χρόνους της ζωής μας, όχι. Μπορούμε να προστατευτούμε 100% από έναν μεγάλο σεισμό;

Αν δεν έχουμε κατάρρευση, ναι. Γι΄ αυτό το μήνυμα είναι σωστές αντισεισμικές κατασκευές. Η πολυτέλεια είναι καλή, η ασφάλεια καλύτερη.