Έκρηξη ελλείμματος στο 4,8% του ΑΕΠ

Ξεπέρασε κάθε απαισιόδοξη πρόβλεψη το έλλειμμα του προϋπολογισμού του 2008 και διαμορφώθηκε στο 4,8% οδηγώντας αναπόφευκτα στη λήψη σκληρότερων μέτρων έως τον Ιούνιο. Συγκεκριμένα, τα μέτρα πρέπει να είναι της τάξεως των 4,5 δισ. ευρώ σε δύο χρόνια, το 2009 και το 2010, ώστε να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από 3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2010, όπως απαιτούν οι Βρυξέλλες.

Οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομίας κ. Γ. Παπαθανασίου και του προέδρου της ευρωζώνης κ. Ζαν- Κλοντ Γιουνκέρ το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Πράγα, ότι τον Ιούνιο θα αξιολογηθεί η πορεία του προϋπολογισμού του 2009 και θα ληφθούν- αν χρειασθεί- πρόσθετα διορθωτικά μέτρα, δεν ήταν τυχαίες. Λίγες ημέρες πριν, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία είχε κάνει γνωστό στη Εurostat ότι το έλλειμμα του προϋπολογισμού του 2008 δεν ήταν ούτε 2,5% του ΑΕΠ, όπως είχε εκτιμηθεί τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, ούτε 3,7% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας του περασμένου Ιανουαρίου- Φεβρουαρίου.

Δεν ήταν τελικώς ούτε 4,4% του ΑΕΠ, όπως είχαν αφήσει να εννοηθεί κυβερνητικές πηγές πριν από λίγες ημέρες, αλλά έφτασε αισίως το 4,8% του ΑΕΠ, θυμίζοντας μέρες δημοσιονομικής απογραφής του 2004, όταν οι εκτιμήσεις για το έλλειμμα (του 2003) άλλαζαν συνεχώς επί μήνες προς το χειρότερο.

Μάλιστα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Εurostat δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, ώστε να οριστικοποιηθεί το μέγεθος του ελλείμματος του 2008. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία έχει απευθύνει ερωτήματα στην ΕΣΥΕ για διάφορα επιμέρους στοιχεία. Αν οι απαντήσεις της ελληνικής πλευράς δεν την ικανοποιήσουν πλήρως, όπως είναι το πιθανότερο, θα διατυπώσει επιφυλάξεις στην ανακοίνωσή της, στις 22 Απριλίου, για το μέγεθος του ελληνικού ελλείμματος. Και αυτό θα ξεκινήσει και πάλι το γαϊτανάκι των αναθεωρήσεων προς τα πάνω.

Γνώριζαν Αθήνα και Βρυξέλλες
Τα καμπανάκια έχουν χτυπήσει εδώ και καιρό σε Αθήνα και Βρυξέλλες, που γνώριζαν ότι η κατάσταση είναι χειρότερη από αυτήν που εμφανιζόταν στα επίσημα έγγραφα, όπως το Πρόγραμμα Σταθερότητας.

Γι΄ αυτό και η Ελλάδα- όπως και η Ιρλανδία, για διαφορετικούς λόγους- απομονώθηκε ως χώρα ειδικού χειρισμού και ετέθη υπό στενή παρακολούθηση, με πρώτη εξέταση τον Ιούνιο, αντί του Οκτωβρίου που θα ισχύσει για τις άλλες χώρες, οι οποίες μπήκαν μαζί της σε επιτήρηση. Συγκεκριμένα, με το πρόσχημα της «ενδιάμεσης δημοσιονομικής παρακολούθησης» (midterm budgetary review) που γίνεται ατύπως στο πλαίσιο του Συμβουλίου υπουργών της ευρωζώνης, ζητήθηκε από την Ελλάδα να παρουσιάσει τον Ιούνιο τις μέχρι τότε επιδόσεις της και τα σχέδιά της για τη μείωση του ελλείμματός της.

Όπως χαρακτηριστικά σχολίαζε στέλεχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, «με ορισμένες χώρες μπορούν να είναι πιο σκληροί».

Η Ιρλανδία, που έχει καταρρεύσει οικονομικά λόγω των προβλημάτων του χρηματοπιστωτικού της συστήματος, δεν περίμενε ώς τον Ιούνιο και ανακοίνωσε ήδη την περασμένη εβδομάδα έναν νέο προϋπολογισμό με επώδυνα μέτρα.

Στην Ελλάδα τη διεύρυνση του ελλείμματος προκάλεσε η παράλυση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και η κατάρρευση των εσόδων, που έχει ελάχιστη σχέση με τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση. Σε κάθε περίπτωση, το έλλειμμα πρέπει να μειωθεί από 4,8% του ΑΕΠ σε 3% του ΑΕΠ σε δύο χρόνια και αυτό ισοδυναμεί με μέτρα της τάξεως των 4,5 δισ. ευρώ.

Τι λέει η κυβέρνηση
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μέγεθος της απαιτούμενης προσπάθειας είναι μικρότερο για τους εξής λόγους:

1.Γιατί ένα 0,5% του ελλείμματος (1,2 δισ. ευρώ) οφείλεται σε κοινοτικούς πόρους που μεταφέρθηκαν από το 2008 στο 2009 και επομένως θα ελαφρύνουν αντίστοιχα τον προϋπολογισμό του 2009.

2.

Γιατί ήδη έχουν ληφθεί κάποια μέτρα που θα περιορίσουν το έλλειμμα του 2009. Συγκεκριμένα, η έκτακτη εισφορά (που όμως δεν είναι μόνιμο μέτρο), το πάγωμα των μισθών στο Δημόσιο και ο περιορισμός των ελαστικών δαπανών στο Δημόσιο κατά 10% εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε μείωση του ελλείμματος κατά 0,4% του ΑΕΠ (περίπου 1 δισ. ευρώ).

Άρα, σύμφωνα με τους κυβερνητικούς υπολογισμούς, θα χρειασθούν μέτρα της τάξεως των 2,3 δισ. ευρώ, εφόσον αποδώσουν τα ανωτέρω.

Όμως, αν η Εurostat αναθεωρήσει περαιτέρω προς τα πάνω το μέγεθος του ελλείμματος και- το κυριότερο- αν πέσουν έξω οι προβλέψεις για τον ρυθμό ανάπτυξης του 2009 και άρα για τα έσοδα, πάλι θα απαιτηθεί μεγαλύτερο μέγεθος προσπάθειας. Το χειρότερο είναι ότι ενώ οι άλλες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσπαθούν να στηρίξουν την αναπτυξιακή πορεία των οικονομιών τους, η Ελλάδα θα επιδίδεται στο άχαρο έργο της μείωσης των ελλειμμάτων της, βυθίζοντας ακόμη περισσότερο την οικονομία στην ύφεση, από τον φόβο των αγορών που έχουν αυξήσει υπερβολικά τα επιτόκια δανεισμού της.

Το έλλειμμα πρέπει να μειωθεί από 4,8% του ΑΕΠ σε 3% του ΑΕΠ σε δύο χρόνια, και αυτό ισοδυναμεί με μέτρα της τάξεως των 4,5 δισ. ευρώ

tips

Τη διεύρυνση του ελλείμματος προκάλεσε η παράλυση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και η κατάρρευση των εσόδων που ελάχιστη σχέση έχει με τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση

Αναπόφευκτοι οι νέοι φόροι

Οι νέοι φόροι θα είναι το αναπόφευκτο χαρακτηριστικό των μέτρων που θα πάρει η κυβέρνηση τον Ιούνιο, αμέσως μετά τις ευρωεκλογές (μάλιστα το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας του Ιουνίου είναι προγραμματισμένο για τις 8 Ιουνίου, την επομένη των ευρωεκλογών). Και αυτό γιατί αποκλείεται με μόνο την περικοπή των δαπανών να μειώσει το έλλειμμα όσο πρέπει. Έτσι, στο τραπέζι του υπουργού Οικονομίας βρίσκονται τα εξής μέτρα:

1.

Η επιβολή τέλους διατήρησης στους ημιυπαίθριους χώρους.

2.

Η αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.

3.

Η επαναφορά του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, με τη μορφή της κλιμακωτής αύξησης του Ειδικού Τέλους Ακινήτων.

4.

Η επαναφορά του φόρου κληρονομιάς και γονικής παροχής.

5.

Μια νέα αύξηση στους φόρους των ποτών και τσιγάρων.

6.

Μια αύξηση του συντελεστή του υψηλού εισοδηματικού κλιμακίου από 40% σε 45% ή και 50%.