Καρδιά: Ένα βήμα πιο κοντά στο «πολυχάπι»

Φαντασθείτε ένα χάπι που περιέχει μέσα πέντε διαφορετικά φάρμακα και μπορεί να μειώσει περισσότερο από 80% τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και άλλων σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων. Μοιάζει με όνειρο θερινής νυκτός; Ίσως δεν είναι. Το πολυχάπι αυτό υπάρχει και η πρώτη δοκιμή του σε μερικές χιλιάδες εθελοντές έδειξε πως μπορεί να είναι αποτελεσματικό, ενώ ταυτοχρόνως είναι ασφαλές και καλά ανεκτό.

Αν και η νέα μελέτη παρέχει τις πρώτες ενδείξεις πως μία ιδέα που πρωτοακούστηκε πριν από 5 χρόνια μπορεί τελικά και να αποδίδει, πολλοί επιστήμονες εξακολουθούν να αναρωτιούνται πόσο σωστό είναι να δημιουργείται ένα φάρμακο για την αντιμετώπιση διαταραχών οι οποίες θα μπορούσαν να καταπολεμηθούν με αλλαγές του τρόπου ζωής.

Οι επικρίσεις επικεντρώνονται κυρίως στην υπέρταση και στην αυξημένη χοληστερόλη οι οποίες, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται με δίαιτα και γυμναστική και όχι μόνο με χάπια.

Το πολυχάπι που δοκιμάστηκε στη νέα μελέτη περιέχει:

* Ασπιρίνη (για να «αραιώνει» το αίμα και να μειώνεται ο κίνδυνος θρόμβωσης)

* Τρία αντιυπερτασικά φάρμακα (η υπέρταση είναι κύρια αιτία εγκεφαλικών επεισοδίων)

* Στατίνη (μειώνει την χοληστερόλη)

* Φολικό οξύ (βιταμίνη του συμπλέγματος Β που μειώνει τα επίπεδα του αμινοξέος ομοκυστεϊνη το οποίο αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καρδιοπάθεια).

Τα αντιυπερτασικά φάρμακα του πολυχαπιού είναι ένας β-αναστολέας, ένας αναστολέας του ACE και ένα διουρητικό.

Η νέα μελέτη παρουσιάσθηκε χθες στο πλαίσιο του ετησίου συνεδρίου του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας και online στην έγκυρη ιατρική επιθεώρηση «The Lancet».

Η ιδέα για την δημιουργία του πολυχαπιού γεννήθηκε σε μια ομάδα γιατρών από την Ινδία, οι οποίοι τώρα βρίσκονται στο Πανεπιστήμιο ΜακΜάστερ του Καναδά, κατά τον δρα Κουν Τεο, καθηγητή Ιατρικής στο ΜακΜάστερ και μέλος της ερευνητικής ομάδας.

«Ξέρουμε ότι υπάρχουν πολλά ωφέλιμα φάρμακα, αλλά η συμμόρφωση των ασθενών στις θεραπείες με πολλαπλά χάπια είναι μειωμένη, ενώ οι γιατροί συχνά δεν τους χορηγούν όλα όσα χρειάζονται διότι ξέρουν ότι δεν θα τα πάρουν», λέει ο δρ Τεο.

Η μελέτη

Στην πρώτη μελέτη του πολυχαπιού (που έχει ήδη την εμπορική ονομασία Polycap) συμμετείχαν 2.053 εθελοντές οι οποίοι δεν είχαν αναπτύξει ακόμα καρδιοπάθεια, παρ’ ότι είχαν έναν παράγοντα κινδύνου γι’ αυτήν (λ.χ. υπέρταση).

Οι εθελοντές χωρίσθηκαν σε εννέα ομάδα, η μία εκ των οποίων έπαιρνε το πολυχάπι και οι υπόλοιπες διάφορους συνδυασμούς φαρμάκων.

Η μελέτη σχεδιάσθηκε για να απαντηθούν διάφορα ερωτήματα: Θα ήταν το πολυχάπι εξίσου αποτελεσματικό με τα μεμονωμένα φάρμακα; Πόσο θα μείωνε την πίεση και την χοληστερόλη των εθελοντών; Θα υπήρχαν επιβλαβείς αλληλεπιδράσεις των συστατικών του; Μήπως θα μείωνε η ασπιρίνη την δράση των αντιυπερτασικών φαρμάκων;

Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα ήταν ενθαρρυντικές.

* Πίεση. Το πολυχάπι μείωσε την συστολική αρτηριακή πίεση (είναι ο μεγάλος αριθμός στην μέτρηση της πίεσης) κατά 0,74 βαθμούς και την διαστολική (ο μικρός αριθμός) κατά 0,56 – ή κατά 7,4 και 5,6 mmHg αντιστοίχως. Οι μειώσεις αυτές ήταν καλύτερες από αυτές που επετεύχθησαν με την μεμονωμένη λήψη των αντιυπερτασικών φαρμάκων.

* Χοληστερόλη. Οι μειώσεις στην «κακή» (LDL) χοληστερόλη ήταν παρόμοιες με αυτές που επετεύχθησαν με την λήψη σκέτης της στατίνης.

* Θρομβώσεις. Εξετάσεις έδειξαν πως μειώθηκαν τα επίπεδα ορισμένων ουσιών που σχετίζονται με την πηκτικότητα του αίματος.

Επιπλέον, δεν υπήρξαν ενδείξεις για επιβλαβείς συνέργιες στους εθελοντές που έπαιρναν το πολυχάπι.

Πρακτική αξία

Οι μειώσεις στην αρτηριακή πίεση σημαίνουν ότι το πολυχάπι θα μπορούσε να μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου κατά 24% και τον κίνδυνου εγκεφαλικού κατά 33%, εκτιμούν οι ερευνητές.

Αντίστοιχα, οι μειώσεις στην «κακή» χοληστερόλη θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου κατά 27% και εγκεφαλικού κατά 8%.

Και οι βελτιώσεις αυτές, που προέρχονται από ένα και μόνο χάπι, αυξάνουν τις πιθανότητες να το παίρνουν οι μελλοντικοί ασθενείς, διαφυλάττοντας έτσι την υγεία τους.

«Ως ιδέα φαίνεται καλή, διότι μπορεί να υπάρχουν όλ’ αυτά τα φάρμακα μεμονωμένα, αλλά ο κόσμος δεν τα παίρνει», λέει ο δρ Κρίστοφερ Π. Κάννον, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, ο οποίος έγραψε ένα σχόλιο που δημοσιεύεται μαζί με την μελέτη στο «Lancet».

Εκατομμύρια άνθρωποι που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου λόγω παχυσαρκίας ή υπέρτασης θα μπορούσαν να ωφεληθούν από ένα τέτοιου είδους χάπι, προσθέτει.

Πάντως μία μελέτη δεν σημαίνει πως βγήκε κιόλας στα φαρμακεία. Θα χρειαστούν πολλές ακόμα μελέτες για να επιβεβαιωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά του, κατά τον δρα Κάνον, ενώ κι όταν ακόμα κυκλοφορήσει, θα πρέπει να καταγράφονται προσεκτικά οι τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειές του – όπως γίνεται με όλα τα φάρμακα που διατίθενται στο εμπόριο.

Το επόμενο βήμα είναι μια μεγάλη δοκιμή του πολυχαπιού μεταξύ εθελοντών οι οποίοι θα βρίσκονται στο όριο της καρδιοπάθειας, κατά τον δρα Τεο.