[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η τιμωρία των… ρούχων

Η κυβέρνηση, επειδή δεν μπορεί να συλλάβει τους κουκουλοφόρους, καταφεύγει περίεργα στην ποινικοποίηση της κουκούλας. Και το μεγάλο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Μπορεί ένα ρούχο από μόνο του να εκπέμπει τόσο αποκρουστική επικινδυνότητα ώστε να αξίζει τον κόπο να αναχθεί σε έγκλημα;

Και είναι αυτή η επιλογή συμβατή με τη δογματική του Ποινικού Δικαίου, που τιμωρεί μόνο τις πράξεις ή τις συμπεριφορές και όχι τα ρούχα (γιατί φοβάμαι ότι κάποια μέρα και τα γυαλιά ηλίου θα συνιστούν στοιχεία της νομοτυπικής μορφής ενός αδικήματος);

Θα ήθελα εξαρχής να διευκρινίσω κατηγορηματικά ότι μου προκαλούν ιδεολογική αλλεργία οι κάθε λογής κουκουλοφόροι της χώρας μας, που τον περασμένο Δεκέμβριο κατέστρεφαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους!

Γι΄ αυτούς τους «τύπους» η κουκούλα δεν αντιπροσωπεύει σε καμία περίπτωση ό,τι μεγαλειώδες εκπροσωπούσε η μάσκα ή το προσωπείο στην αρχαία ελληνική τραγωδία, δηλαδή την επιθυμητή απόκρυψη για τη μετάβαση από μία προσωπικότητα προς μία άλλη (Μονταλμπάν, «Μάρκος- Η επανάσταση και οι καθρέφτες»).

Αξίζει όμως ειλικρινά για μια τέτοια ομάδα (που δυστυχώς πολλαπλασιάζεται λόγω της φτώχειας που υπάρχει στη χώρα) να καταστρέψουμε τις αρχές του κράτους δικαίου;

Και εξηγούμαι, αρχίζοντας από την απίθανη ιστορία αυτού του ζητήματος. Το 1845 στη Νέα Υόρκη- λόγω της πτώσης της τιμής των σιτηρών- οι φτωχοί αγρότες που νοίκιαζαν τη γη από τους φεουδάρχες, για να μη χάσουν τα κτήματά τους έκαναν το εξής: σχημάτιζαν οργανωμένες ομάδες οι οποίες κάλυπταν τα πρόσωπά τους με μάσκες και έκαναν επιδρομές που κατέληγαν στο «βάψιμο» των πλουσίων με πίσσα και φτερά!

Προς αντιμετώπιση αυτής της ταραχώδους κατάστασης ψηφίστηκε πρώτη φορά ένας παρόμοιος νόμος, ο οποίος τελικά έλαβε τη μορφή του σημερινού anti-mask Law της Νέας Υόρκης, δηλαδή του νόμου που απαγορεύει σε περισσότερα από δύο άτομα να προσέρχονται μεταμφιεσμένα σε δημόσιες συναθροίσεις.

Ποιο είναι το πιο επικίνδυνο σημείο αυτού του νόμου; Εφαρμόζεται επιλεκτικά κατά την κρίση της Αστυνομίας και αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο, γιατί μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τον ακρωτηριασμό του συνταγματικού δικαιώματος του συναθροίζεσθαι. Έτσι, δεν εφαρμόστηκε το 2000- και καλώς δεν εφαρμόστηκε- όταν χιλιάδες Παλαιστίνιοι διαδηλωτές με καλυμμένα τα πρόσωπα διαμαρτυρήθηκαν έξω από το ισραηλινό προξενείο. Επίσης εφαρμόστηκε μερικώς το 2004, όταν τα αμερικανικά δικαστήρια επέτρεψαν σε μέλη της περιβόητης ρατσιστικής οργάνωσης Κου Κλουξ Κλαν να φορούν την κουκούλα και τη ρόμπα, αλλά όχι τη μάσκα.

Και από αυτό το σημείο αρχίζει η παράλογη συζήτηση, δηλαδή τι θα θεωρήσουμε τελικά αξιόποινη κάλυψη προσώπου (αφού ο νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα στο Μόντρεαλ του Καναδά απαγορεύει ακόμη και τη μαντίλα)! Επίσης, πρέπει να αναφέρουμε ότι το 1985 ψηφίστηκε στη Γερμανία το γνωστό Vermummungsverbot, που κάνει ιδιώνυμο αδίκημα την προσέλευση στις δημόσιες συγκεντρώσεις με μεταμφίεση.

Εν όψει όλων αυτών των παράδοξων ρυθμίσεων θα συνιστούσαμε στον υπουργό της Δικαιοσύνης να μην καθιερώσει τη μεταμφίεση με κουκούλα είτε ως ιδιώνυμο αδίκημα είτε ως επιβαρυντική περίπτωση.

Η πρόβλεψη ενός τέτοιου εγκλήματος θα αποτελεί εκτρωματική παρέκκλιση από τις αρχές του Ποινικού Δικαίου, γιατί το τελευταίο τιμωρεί μόνο τις πράξεις- και τα ρούχα (από μόνα τους) δεν εκπέμπουν καμία επικινδυνότητα! Διαφορετικά θα ανοίξει ο παρανοϊκός δρόμος για την κατασκευή ιδεολογικών εγκλημάτων, που θα υπάρχουν μόνο «στα μυαλά» των εκάστοτε κυβερνώντων! Όπως και με την καθιέρωση μιας επιβαρυντικής περίπτωσης θα προκύψουν σοβαρότατα προβλήματα. Θα ήταν διατεθειμένος λ.χ. ο υπουργός της Δικαιοσύνης να επιτείνει την ποινή του αδικήματος της παρακώλυσης των συγκοινωνιών κατά δύο ή τρία χρόνια και να εφαρμόσει αυτή τη ρύθμιση και στους αγρότες των Σερρών, που εντελώς προσωρινά φόρεσαν κατά τις πρόσφατες κινητοποιήσεις κουκούλες για να αποφύγουν τις μηνύσεις από την Αστυνομία;

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Αν εφαρμοστούν ορθά οι υφιστάμενοι νόμοι δεν χρειαζόμαστε καινούργιες επικίνδυνες ρυθμίσεις για τη σύλληψη των κουκουλοφόρων!

Αρκεί να απεμπλακούν χιλιάδες αστυνομικοί από την εξοργιστική φύλαξη όλων των κρατικών αξιωματούχων και κάποιων τηλεοπτικών δημοσιογράφων!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ.

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΟΜΟΣ

Εφαρμόζεται επιλεκτικά κατά την κρίση της Αστυνομίας και αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο