Ημερολόγιο Συνόρων Πράγα, η πόλη του Κ.

Ο αντισημιτισμός αποτελεί το πρότυπο όλων των ρατσισμών. Επιβιώνει ανά τους αιώνες σαν τις κατσαρίδες. Έτοιμος να σπείρει τον όλεθρο κάθε φορά που οι λαοί παίρνουν τον κατήφορο και διψούν για αποδιοπομπαίους τράγους…

ΟΠΟΥ και να πας στην Πράγα θα βρεις μπροστά σου το φάντασμα του Κάφκα. Όσοι έχουν διαβάσει τα βιβλία και τη βιογραφία του μπορούν να περιπλανηθούν ακολουθώντας τα βήματά του. Να ξεκινήσουν από την Πλατεία του Κάφκα και το σπίτι όπου γεννήθηκε. Να διασχίσουν την επιβλητική Πλατεία της Παλαιάς Πόλης, στη γωνία της οποίας, στα όρια της Πόλης των Εβραίων, υπάρχει το σπίτι όπου έγραψε το πρώτα του διηγήματα. Να προχωρήσουν στην Οδό Ζελέζνα, όπου υπάρχει το Πανεπιστήμιο του Καρόλου, το πρώτο πανεπιστήμιο στην Κεντρική Ευρώπη (1348), όπου φοίτησε ο συγγραφέας. Το 1882 το Πανεπιστήμιο χωρίστηκε στην Τσεχική και τη Γερμανική Σχολή, με ξεχωριστές εισόδους. Ήταν η εποχή όπου φούντωνε ο εθνικισμός. Ο Κάφκα φοίτησε στη Γερμανική Σχολή, όπως έκαναν οι περισσότεροι Εβραίοι της Πράγας. Τραγική ειρωνεία της ιστορίας: η γλώσσα που θαύμασαν και καλλιέργησαν οι Εβραίοι της Πράγας, η γλώσσα στην οποία έγραψε ο Κάφκα, λίγα χρόνια μετά τον θάνατό του, με τους ναζί, θα γινόταν η γλώσσα του ολέθρου για τους Εβραίους, η γλώσσα των θαλάμων αερίων, του Ολοκαυτώματος.

●●●

Αλλά και να μην ξέρεις ποιος είναι ο Κάφκα, στην Πράγα θα τον συναντήσεις οπωσδήποτε. Ως όνομα δρόμου, ως μουσείο, ως αφίσα στα κομψά μαγαζιά που πουλάνε souvenir, ως σκιά πάνω στα φλιτζάνια του καφέ στη λαϊκή αγορά. Ο Κάφκα θα είχε τρομάξει εάν έβλεπε τον εαυτό του τουριστική ατραξιόν. Και όμως, ο άνθρωπος που έδεσε άρρηκτα τη ζωή και το έργο του με την Πράγα, μέχρι το 1990 ήταν άγνωστος και απαγορευμένος. Όταν πέθανε, τον Ιούνιο του 1924, μόνο μια χούφτα εκλεκτών πνευμάτων γνώριζε και εκτιμούσε το έργο του. Οι ναζί, μόλις κατέλαβαν την Πράγα, έκαψαν τα βιβλία του, κυνήγησαν τους αναγνώστες του, έπνιξαν στους θαλάμους αερίων τις φίλες, τους συγγενείς, τους ομοθρήσκους του. Μετά οι σταλινικοί τον κήρυξαν ανεπιθύμητο. Το ενδιαφέρον για τον Κάφκα φούντωνε στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη, αλλά στη γενέτειρά του εκείνος παρέμενε κρυμμένος και κυνηγημένος. Στη διάρκεια της Άνοιξης της Πράγας φιλελεύθεροι μαρξιστές τον έβγαλαν από την αφάνεια. Όταν τα σοβιετικά τανκς, το 1968, συνέτριψαν την Άνοιξη, ο Κάφκα κηρύχθηκε ξανά «εχθρός του σοσιαλισμού». Για είκοσι χρόνια το όνομά του εξαφανίστηκε και από τα σχολικά εγχειρίδια. Προσωπικά, με το όνομα του Κάφκα με «συνδέουν» τα εφηβικά μου χρόνια στην Αλβανία. Ανάμεσα στους «απαγορευμένους συγγραφείς», ο Κάφκα ήταν ο πιο καταραμένος. Επιπλέον, το όνομά του ξυπνούσε στο μυαλό όσων ποθούσαμε να τον διαβάσουμε σκοτεινούς συνειρμούς: Κάφκα στα αλβανικά σημαίνει «κρανίο». Και μόνο η προφορά του ονόματός του προκαλούσε την αίσθηση του στοιχειωμένου, του άγχους και του σκότους που υπάρχει στο έργο του. Τελικά, τον Κάφκα κατάφερα να τον διαβάσω μετά το 1991, σε μια ξένη γλώσσα, που δεν είχα φανταστεί ποτέ πως θα μιλούσα, θα έγραφα και θα θαύμαζα, στα ελληνικά…

Και να μην ξέρεις ποιος είναι ο Κάφκα, στην Πράγα θα τον συναντήσεις οπωσδήποτε. Ως όνομα δρόμου, ως μουσείο, ως αφίσα στα μαγαζιά που πουλάνε souvenir, ως σκιά πάνω στα φλιτζάνια του καφέ

LΙΝΚ:

http://gazikapllani.blogsspot.com