22 Μαρτίου 2009: Εκδήλωση ενημέρωσης για τις κεφαλαλγίες

Η Ελληνική Εταιρεία Κεφαλαλγίας με την ευκαιρία του 7^ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της (20-21 Μαρτίου 2009) στην Αθήνα, θα οργανώσει εκδήλωση ενημέρωσης του κοινού την 22 Μαρτίου 2009, διότι θεωρεί ότι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος είναι η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση των πασχόντων από κεφαλαλγία.

Η κεφαλαλγία, ο πόνος του κεφαλιού, δεν αποτελεί ένα απλό σύμπτωμα που εύκολα υποχωρεί με ένα παυσίπονο, όπως πιστεύει ο κόσμος. Είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να είναι η μοναδική εκδήλωσηχωρίς να υπάρχει οργανική βλάβη(πρωτοπαθής κεφαλαλγία) ή να είναι ένα από τα συμπτώματα άλλων οργανικών παθήσεων (δευτεροπαθής κεφαλαλγία) όπως όγκο εγκεφάλου, αιμορραγία, λοίμωξη κ.α.

Οι πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες είναι συχνότερες και αποτελούν το 95% των περιπτώσεων κεφαλαλγίας τάσεως, τριδυμαγγειακή κεφαλαλγία. Πρόκειται για καταστάσεις οδυνηρές, που προκαλούν σημαντική ανικανότητα και τεράστιο κοινωνικό φορτίο. Το φορτίο αυτό αφορά τόσο την απαιτούμενη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που αποτελεί το άμεσο κόστος, όσο και την εργασία και κοινωνική δραστηριότητα (απουσία, μειωμένη παραγωγικότητα) που αποτελούν τα έμμεσα κόστη.

Η ετήσια απώλεια παραγωγικότητας λόγω ημικρανίας στοιχίζει στις ΗΠΑ 17 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο. Η κεφαλαλγία αποτελεί αιτία απουσίας από την εργασία και απώλειας 150 εκατομμυρίων ημερών εργασίας το χρόνο.

Η συχνότητα εμφάνισης των κεφαλαλγιών ποικίλει. Η ημικρανία αφορά το 12% του πληθυσμού– περισσότερο τις γυναίκες παρά στους άνδρες. Η κεφαλαλγία τάσεως 70-80% ενώ η τριδυμαγγειακή κεφαλαλγία κυμαίνεται από 0,1%- 3%.

Η ημικρανία είναι η μορφή κεφαλαλγίας που βασανίζει περισσότερο άτομα της παραγωγικής ηλικίας αλλά και παιδιά. Στην εφηβεία αλλά και νεαρά ηλικία υποφέρουν περισσότερο οι γυναίκες ενώ στην παιδική ηλικία εξίσου αγόρια και κορίτσια. Γεγονός είναι ότι εμφανίζεται σε νεότερη ηλικία στους ημικρανιακούς άνδρες ενώ στις περισσότερες γυναίκες ξεκινά με την εφηβεία σχετιζόμενη με την μεταβολή των επιπέδων ορμονών. Άλλωστε υπάρχει η χωριστή οντότης της καταμήνιος κεφαλαλγίας που εμφανίζεται στις γυναίκες μόνο κατά την χρονική περίοδο της έμμηνου ρύσεως και είναι βασανιστική.

Παράγοντες της πρωτοπαθούς κεφαλαλγίας είναι μεταξύ άλλων το stress, η λήψη οινοπνευματωδών ποτών, οι διαταραχές του ύπνου, η μη λήψη τροφής καθώς και άλλοι παράγοντες. Τα τελευταία χρόνια γίνεται πολύ συζήτηση ως εκλυτικός παράγοντας η χρήση των κινητών τηλεφώνων – υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για την αρνητική επίδραση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων των κινητών τηλεφώνων στην κεφαλαλγία.

Τα τελευταία χρόνια για τις κεφαλαλγίες ενοχοποιούνται και τα κινητά τηλέφωνα. Μάλιστα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφερόμενος στη σχέση οφέλους και κινδύνου που μπορεί να υπάρχει από τη χρήση τους ανακοίνωσε ότι οι ανησυχίες για την υγεία από τα κινητά τηλέφωνα υπολείπονται των ωφέλιμων αποτελεσμάτων τους.

Πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Aarhus της Δανίας το 2008, για την πιθανή επίδραση της ραδιοσυχνότητας των κινητών τηλεφώνων και των επίγειων σταθμών σε 80 άτομα ηλικίας 15-16 ετών και 25-40 ετών στην γνωσιακή λειτουργία, κατέληξε ότι δεν υπάρχουν διαταραχές της γνωσιακής λειτουργίας, αλλά μία αύξηση της συχνότητας της κεφαλαλγίας στο σύνολο του πληθυσμού αυτού.

Τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα στην έκθεση στα κινητά τηλέφωνα από τους ενήλικες;

Στα ερωτήματα αυτά έρχεται να απαντήσει η εργασία από το Τμήμα Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Örebro που δημοσιεύθηκε το 2008. Η έρευνα απευθύνθηκε σε 2000 Σουηδούς εφήβους 15-19 ετών.

Το 99,6% των συμμετεχόντων στη μελέτη είχαν κινητό τηλέφωνο. Η χρήση του αύξανε με την αύξηση της ηλικίας από 55,6% στα 15 χρόνια σε 82,2% στα 19 χρόνια. Το 81,9% χρησιμοποιούσαν ένα ψηφιακό GSM τηλέφωνο (GlobalSystemforMobileCommunication), 16,2% ένα 3G τηλέφωνο (τρίτης γενιάς κινητής τηλεφωνίας) και το 0,7% το αναλογικό τηλέφωνο της Σκανδιναβικής Κινητής Τηλεφωνίας(NHT).

Η χρήση ενσύρματων hands – free συσκευών αναφέρονταν από το 17,4% αυτών που χρησιμοποιούσαν κινητά τηλέφωνα. Από αυτούς το 0,5% μόνο τα χρησιμοποιούσε πάντοτε, ενώ το 3,2% συχνά και το 13,5% λιγότερο συχνά. Η συχνότητα χρήσης των hands – free αύξανε με την ηλικία, από 14,8% στα 15 έτη σε 24,1% στα 19 έτη. Χρήση ασύρματης συσκευής hands – free αναφέρονταν από το 3,9%. Τα κορίτσια είχαν πιο συστηματική χρήση των κινητών τηλεφώνων σε σχέση με τα αγόρια. (74,5% τα κορίτσια 62,9% τα αγόρια) μεγαλύτερη χρήση των hands – free ενσύρματων συσκευών (20,7% κορίτσια έναντι 13,8% αγόρια).

Το σύμπτωμα για το οποίο συχνότερα παραπονούνταν οι χρήστες κινητών τηλεφώνων ήταν η Κεφαλαλγία (95%). Ακολουθούσαν ζάλη, άγχος, δυσκολία στη συγκέντρωση, αίσθημα κόπωσης, διαταραχές ύπνου. Τα κορίτσια είχαν σε μεγαλύτερο βαθμό τα ενοχλήματα από τα αγόρια ενώ διαπιστώθηκε ότι η χρήση hands – free ενσύρματων συσκευών δεν επηρέαζε το αποτέλεσμα.

Αύξηση πονοκεφάλων λόγω οικονομικής κρίσης

Εχει παρατηρηθεί ότι σεκαταστάσεις μεγάλων κοινωνικών αναστατώσεωνο ανθρώπινος οργανισμός προσπαθώνταςνα διαφυλάξει τη σωματική του και κυρίως τη ψυχική του ακεραιότητα αμύνεται εκδηλώνοντας διάφορα συμπτώματα όπως αϋπνίες, πονοκέφαλοι, ταχυκαρδίες, υπέρταση, άγχος, κατάθλιψη κλπ που στόχο έχουν να τον προειδοποιήσουν έτσι ώστε να πάρει τα κατάλληλα μέτρα και ναπροφυλαχθεί από ακόμα πιο δυσάρεστες συνέπειες όπως καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του αφόρητου στρες και της απόγνωσης που προκαλούν τα οικονομικά προβλήματαστον ανθρώπινο οργανισμό είναι και η παρατηρούμενη μεγάλη αύξηση της συχνότηταςτων αυτοκτονιών σε καταστάσεις μεγάλων οικονομικών κρίσεων.

Ο πονοκέφαλοςαποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα που εμφανίζονται σε αυτές τις καταστάσεις και εκδηλώνεται τόσο σε άτομα που έχουν ιστορικό πονοκεφάλων όσο και σε άτομα που δεν υποφέρουν από πονοκεφάλους. Όχι σπάνια η έναρξη των πονοκεφάλων σε άτομα που δεν υποφέρουν από πονοκεφάλους συμπίπτει με έντονα στρεσογόνες καταστάσεις όπως είναι αυτές των σοβαρών οικονομικών προβλημάτων

Η συχνότητα των ατόμων που επισκέπτονται το γιατρό τους ή τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων προς αναζήτηση βοήθειας για την επιδείνωση των πονοκεφάλων τουςαυξάνεται σημαντικά σε καταστάσεις στρεςπου δημιουργούν τα οικονομικά προβλήματα.

Οι πονοκέφαλοι στις περιπτώσεις αυτές παίρνουν τη μορφή των πονοκεφάλωντάσεως δηλαδή εμφανίζονται σαν δυνατό σφίξιμο γύρω από το κεφάλι ή σαν ένα βάρος στο κεφάλι ή σαν πιάσιμο στον αυχένα και τους ώμους. Βέβαια στα άτομα που πάσχουν από ημικρανίες ή άλλες μορφές πονοκεφάλων η επιδείνωση των πονοκεφάλων εκδηλώνεται με αύξηση της συχνότητας των ημικρανιακών κρίσεων σε βαθμό τέτοιο που οι κρίσεις μπορεί να γίνουν και καθημερινές. Ετσι λοιπόν οι καθημερινοί πονοκέφαλοι ή οι σχεδόν καθημερινοί είναι μια πολύ συχνή κατάσταση που παρουσιάζεται σε περιόδους εντόνων οικονομικών προβληματισμών.

Το στρες που δημιουργούν τα οικονομικά προβλήματα είναι αυτό που βρίσκεται πίσω από την πρόκληση του σπασμού των μυών του αυχένα και της κεφαλής καθώς και των αγγείων της κεφαλής που έχει σαν αποτέλεσμα την πρόκληση των πονοκεφάλων. Στην περίπτωση μάλιστα των πονοκεφάλων τάσεως (όπως λέγονται οι πονοκέφαλοι από υπερένταση) οι μύες του αυχένα και της κεφαλής είναι τόσο έντονα συνεσπασμένοι που πονούν ακόμα και με την πιο μαλακήψιλάφιση.

Πιο δραματική όμως είναι η κατάσταση των ατόμων που πάσχουν από ημικρανία και των οποίων η συχνότητα των κρίσεων αυξάνεται δραματικά σε καταστάσεις εντόνων ψυχοπιεστικών γεγονότων όπως είναι αυτά των μεγάλωνοικονομικών κρίσεων όπως είναι αυτή που βιώνουμε στις μέρες μας.

Οι πονοκέφαλοι στις περιπτώσεις αυτές συνήθως συνυπάρχουν με μια γενικευμένη αγχώδη συνδρομή συμπτώματα της οποίας εκτός των πονοκεφάλων είναι η υπερένταση, η φοβία, η ταχυκαρδία, οι ιδρώτες ή αϋπνία , οι γαστρεντερικές διαταραχές (διάρροιες ή δυσκοιλιότητα).

Οι πονοκέφαλοι διαταράσσουν τη φυσιολογική ζωή του ατόμου καθιστώντας το όχι σπάνια ανάπηρο και ανίκανο να πραγματοποιήσει της καθημερινές του επαγγελματικές, κοινωνικές και οικογενειακές του δραστηριότητεςσυμβάλλοντας σημαντικά στην υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής των.

Η αντιμετώπισητων πονοκεφάλων στις καταστάσεις αυτέςαπαιτεί την αποτίναξη του στρες και του άγχους όσο αυτό βέβαια είναι εφικτό. Η άσκηση καθώς και διάφορες τεχνικές χαλάρωσης είναι αυτό που συνιστάται σαν πρώτο μέτρο αντιμετώπισης των πονoκεφάλων του στρες, όπως λέγονται, και εφ’ όσον με τα μέτρα αυτά δεν έχουμε ικανοποιητικά αποτελέσματα τότε καταλήγουμε στη φαρμακευτική αγωγή η οποία περιλαμβάνει διάφορα παυσίπονα και αν απαιτηθεί και κάποια αγχολυτικά και αντικαταθληπτικά

Στρες και κεφαλαλγία

* Με τον όρο stress αναφερόμαστε στήν υπερβολική αντίδραση του ανθρώπινου οργανισμού σε απαιτητικές καταστάσεις. Συνήθως πρόκειται για ένα αίσθημα απειλής που νοιώθει κάποιος , ήμε τηναδυναμία να προσαρμοστεί σε αλλαγές που επιβάλλει το περιβάλλον στον εαυτό του. Ο οργανιμός στις καταστάσεις αυτές αντιδρά με συμπώματα όπως :

Αυπνίες, πόνους στην ράχη και τον αυχένα, αίσθημα κόπωσης, αίσθημα παλμών, πόνους στον θώρακα, προβλήματα στο στομάχι και το έντερο, δερματολογικά προβλήματα, πονοκέφαλο και άλλα συμπτώματα.

Ποσοστό 13,3 % του γενικού πληθυσμού δεν κατορθώνει να διαχειριστεί σωστά τις στρεσογόνες καταστάσεις που αντιμετωπίζει και τελικά οι άνθρωποι αυτοί εκδηλώνουν παθολογικές εκδηλώσεις που τις χαρακτηρίζουμε σαν Αγχώδεις διαταραχές.

* Η κεφαλαλγία (πονοκέφαλος) είναι μία « καλοήθης επώδυνη παραδοξότητα του νευρικού συστήματος ». Κάποιοι άνθρωποι, γεννιούνται με έντονη την προδιάθεση να εμφανίσουν κάποτεΚεφαλαλγίες . Αυτό μπορεί να συμβεί είτε νωρίς στην ενήλική ζωή τους, είτε (σπανιότερα) και κατά τη παιδική ηλικία.

Ποσοστό έως και 30 % του γενικού πληθυσμού υποφέρει από κεφαλαλγίες οι οποίες απαιτούν ιατρική παρακολούθηση και συστηματική θεραπεία για μικρά ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

* Διακρίνουμε δύο βασικές κατηγορίες ασθενών στους οποίους το stress σχετίζεται απόλυτα με την κεφαλαλγία :

Α. Η κεφαλαλγία σαν μία ακόμα από τις πολλές σωματικές και ψυχολογικέςεκδηλώσεις του stress.

Β. Το stress να λειτουργεί σαν πυροδοτικός μηχανισμός για την εμφάνιση κρίσεων κεφαλαλγίας σε άτομα με προδιάθεση στην πάθηση αυτή.

Αυτό σημαίνει ότι το stress, όπως και άλλες οργανικές ή ψυχολογικές αιτίες, μπορεί να πυροδοτήσει την έναρξη των συμπτωμάτων της κεφαλαλγίας.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η ιατρική γνώμη πρέπει να είναι εκείνη που θα προσδιορίσει τον τύπο της κεφαλαλγίας και θα υποδείξει την κατάλληλη θεραπεία.

Η διαχείριση του stress από την άλλη πλευρά είναι μία υπόθεση που αφορά απ΄ ότι φαίνεται όλους μας. Καλύτερη διαχείρηση και προγραμματισμός του χρόνου, τακτικό ωράριο ύπνου και φαγητού, καλύτερες διατροφικές συνήθειες και συχνή φυσική άσκηση, μοιάζουν να είναι ένα καλό βήμα αντίστασης στο stressπριν αναθέσουμε στον ειδικό την διευθέτηση του προσωπικού μας άγχους.