Πέντε λαοί τραγουδούν τις κοινές τους ρίζες

«Σκοπός μου είναι να διερευνηθούν οι ρίζες του τραγικού στον λαϊκό πολιτισμό των Βαλκανίων, που ανέκαθεν υπήρξε τόπος πολύπαθος. Η παραλογή του “Νεκρού Αδελφού” μάς ενώνει», λέει στα «ΝΕΑ» ο Σωτήρης Χατζάκης, που επιμελήθηκε τη διασκευή, τη σκηνοθεσία και τη μουσική μιας ιδιαίτερης παράστασης. Το «Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού», το γνωστό θρηνητικό ποίημα του 8ου-9ου αιώνα, ανεβαίνει σε λίγες μέρες στο θέατρο «Κάππα». Και ο Σωτήρης Χατζάκης, έχοντας ακριβώς κατά νου να αναζητήσει στοιχεία που μας ενώνουν με τους υπόλοιπους Βαλκάνιους, επιστράτευσε ηθοποιούς από Ελλάδα, Σερβία, Αλβανία, Ρουμανία και Βουλγαρία.

Ενάμιση χρόνο κράτησε η έρευνά του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ανακάλυψε 300 ελληνικές παραλλαγές του «Νεκρού Αδελφού». Επίσης τριάντα αλβανικές και από δεκαπέντε στις υπόλοιπες χώρες.

«Ο “Νεκρός Αδελφός” αποτελεί πεδίο εθνικιστικής διαμάχης», λέει.

«Κάθε χώρα τον θεωρεί δικό της. Είμαστε άραγε ιδιοκτήτες μιας παράδοσης;» αναρωτιέται ο σκηνοθέτης και ηθοποιός, και απαντά αμέσως:

«Δυστυχώς γινόμαστε εθνικιστές για να περισώσουμε τον τοπικό χαρακτήρα και την ταυτότητά μας».

Θα δούμε και θα ακούσουμε επί σκηνής αφηγήματα, μοιρολόγια, λαϊκά δρώμενα και χορούς των πέντε χωρών. Επίσης εδάφια και αποσπάσματα από τη Βίβλο, την «Αποκάλυψη» του Ιωάννη, ποίηση του Λόρκα και την «Εκάβη» του Ευριπίδη. «Το δύσκολο ήταν να συνδέσω τις παραλλαγές. Μετά το μοιρολόι, λ.χ., της Κρήτης, ακολουθεί ένα αλβανικό, για να κάνει μετά ανακάλεσμα του νεκρού η Ρουμάνα ηθοποιός», λέει για την παράσταση που παρουσιάζεται ως τραγωδία.

Τον ρόλο της μάνας μοιράζονται η φημισμένη Ρουμάνα ηθοποιός Μάγια Μόργκενστερν (γνώριμη και στο ελληνικό κοινό από αρκετές παραστάσεις-και ως Ηλέκτρα στο Ηρώδειο) και οι Μαργαρίτα Τζέπα (τραγωδός της Αλβανίας), Μαρία Κατσιαδάκη. Τους άλλους πρωταγωνιστικούς ρόλους (Κωνσταντής, Αρετή) ερμηνεύουν οι Νίκος Αρβανίτης, Κίτυ ΣελμάνηΤζέτσεβιτς.

Δεν λείπει και ο Χορός, τον οποίο αποκαλεί «ομάδα λαϊκής κοινότητας». «Ο Χορός αποτελείται από μετανάστες στην Ελλάδα. Κάθε ηθοποιός κουβαλά την εθνική του ταυτότητα και αυτό φαίνεται πάνω στη σκηνή. Δημιουργείται έτσι ένα διαβαλκανικό ηχόχρωμα», λέει ο Σωτήρης Χατζάκης. «Σε μια σκηνή θρήνου, μια Σέρβα κρατάει στο στήθος της έναν Αλβανό ηθοποιό, τη στιγμή που ξέρουμε ότι υπάρχει ένα Κόσοβο ανάμεσά τους. Τα Βαλκάνια είναι η γειτονιά μας. Δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε».

ΙΝFΟ

«Το τραγούδι του Νεκρού Αδελφού» του Σωτήρη Χατζάκη, στο θέατρο «Κάππα» (Κυψέλης 2, τηλ.
210-8831.068) από 26 Μαρτίου έως 5 Απριλίου.
Εισιτήρια: 25 και 20 (φοιτητικό) ευρώ. Με ελληνικούς υπέρτιτλους. Χορηγός:
Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης