Φαινόμενα

Από το πατριωτικό πάθος…
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Ήταν Αύγουστος του 1996. Όταν ο Σολωμός Σολωμού έπεφτε νεκρός από σφαίρα Τούρκου
Στις τηλεοράσεις προβαλλόταν ξανά και ξανά, πλάνα ενός νέου άντρα που με το τσιγάρο καρφωμένο στα χείλη, σκαρφάλωνε στον ιστό μιας τουρκικής σημαίας. Με σκοπό να την κατεβάσει. Ξαφνικά έπεφτε. Χτυπημένος από σφαίρα. Ήταν ο Σολωμός Σολωμού. Φιγούρα που έχει εγγραφεί στο συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων μαζί με την εικόνα της πράξης του. Τότε ο φακός είχε καταγράψει μια ομάδα Τούρκων αξιωματικών πίσω του, σε ένα μπαλκόνι, απ΄ όπου ο ένας εξ αυτών σήκωνε χέρι οπλισμένο και πυροβολούσε.

Ήταν ο Κενάν Ακίν, που για πρώτη φορά είδαμε στους προχθεσινούς «Νέους φακέλους» (ΣΚΑΪ) να λέει στη Σοφία Παπαϊωάννου: «Δεν πυροβόλησα εγώ, εγώ είδα μόνο τον Σολωμό Σολωμού να πέφτει». Πάντως, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τον καταδίκασε. Δεν μπορεί να ταξιδέψει πουθενά εκτός Τουρκίας γιατί θα συλληφθεί. Έχει εκλεγεί βουλευτής με διάφορα κόμματα και λένε ότι έχει σχέσεις με το παρακράτος- λίγο αργότερα αποκαλύπτεται στην εκπομπή, ότι εκείνες τις ημέρες των διαδηλώσεων στα κατεχόμενα είχε καταφθάσει με πλοία το τουρκικό παρακράτος. Ο Ακίν έχει επίσης καταδικαστεί για λαθρεμπόριο κινητών. «Πάντα οπλοφορώ» θα πει στον φακό, «αλλά δεν πατώ ποτέ τη σκανδάλη» (Θα τον αποστόμωνε ο Χίτσκοκ με το δικό του απόλυτο επιχείρημα, ότι «όταν εμφανίζεται όπλο σε μια σκηνή, τότε σε μια επόμενη θα χρησιμοποιηθεί οπωσδήποτε». Η ιστορία τον έχει επαληθεύσει).

Οι «Νέοι φάκελοι» επανήλθαν στην υπόθεση Σολωμού, με την ψυχραιμία της χρονικής απόστασης, για να θυμίσουν μια ιστορία επικοινωνιακών παιχνιδιών, όπου ο πατριωτισμός μετατρέπεται σε άλλοθι για να καταλήξει σε ανθρώπινη τραγωδία: δύο θανάτους. Οι ωφελημένοι άλλωστε, από την έχθρα και την αντάρα, δεν ήταν ποτέ οι λαοί.

Όλα άρχισαν εκείνο τον Αύγουστο με μια πορεία μοτοσυκλετιστών από το Βερολίνο, η οποία θα έφτανε στα κατεχόμενα σε ένδειξη διαμαρτυρίας, εμπνευστής της οποίας ήταν ο Κύπριος μοτοσυκλετιστής Χατζηκώστας.

Ο πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης δεν ανησυχεί. Ανησυχεί όμως ο Μιχάλης Παπαπέτρου, που γνωρίζει ότι η κυπριακή Εκκλησία ενισχύει το κλίμα φανατισμού και είναι χρηματοδότης του εγχειρήματος. Τα ΜΜΕ ενθαρρύνουν. Το ίδιο και η ελλαδική πολιτική εξουσία. Φυσικά οι Τούρκοι έχουν ετοιμαστεί να αντιδράσουν. Με ένα αριστοτεχνικό, ρυθμικό μοντάζ, τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο να αναφέρονται στα γεγονότα εκείνων των ωρών σαν να είναι ένα παζλ, στο οποίο διαπλέκονται τα πιο εκρηκτικά συστατικά της πολιτικής των προσωπικών επιδιώξεων, που βρίσκει πρόσφορο έδαφος στις εθνικοπατριωτικές εμμονές.

Ο γιος του Ντενκτάς, Σερντάρ, εξηγεί ότι είχαν ενημερώσει τον ΟΗΕ, ότι αν παραβιαστούν γραμμές τους θα αντιδράσουν. Κατόπιν αυτών, ο πρόεδρος Κληρίδης συναντά τον Χατζηκώστα και του ζητά να ματαιωθεί η πορεία. Εκείνος πείθεται, αλλά καθυστερημένα. Οι μοτοσυκλετιστές που έχουν κάνει τόσο δρόμο για μια ηρωική στιγμή αρνούνται να υπακούσουν.

Τελικώς η πορεία αποφασίζεται αλλά χωρίς αρχηγούς. Έτσι οι διαδηλωτές περνούν άναρχα στην πράσινη γραμμή. Οι παραστρατιωτικοί έχουν έρθει με πλοία από την Τουρκία. Η κατάσταση στην Κύπρο είναι πολύ τεταμένη. Τη μέρα της κηδείας του Ισαάκ, τον οποίο σκότωσαν με λοστούς και καδρόνια κατά τη διάρκεια επεισοδίων στην πράσινη γραμμή, όλοι γνώριζαν ότι το πλήθος θα κατευθυνθεί στην Κερύνεια για να καταθέσει στεφάνια.


…στην τραγωδία της εκμετάλλευσής του

Ο Σολωμός Σολωμού, πρώτος εξάδελφος του Ισαάκ, δεν συγκρατείται. Κάποιος τον άκουσε να λέει ότι πάει να κατεβάσει τη σημαία. Πολλοί τον είδαν. Ο φακός τον ανακάλυψε αμέσως, με το τσιγάρο στο στόμα, σαν να ΄καναν μια βόλτα τα φουντωμένα, ανυπότακτα νιάτα.

Την τελευταία. «Κάθε φαντάρος έχει δικαίωμα να σταματήσει όποιον ανεβαίνει στον ιστό της σημαίας. Δεν έπρεπε να εισχωρήσουν πολίτες στα κατεχόμενα», λέει ο γιος του Ντενκτάς. «Τα επεισόδια ήταν κατευθυνόμενα». «Δεν τον δολοφόνησα εγώ. Αν τον είχα δολοφονήσει, θα αισθανόμουν μεγάλες τύψεις» είναι το επιχείρημα του Ακίν. Αυτά είναι ισχυρισμοί των Τούρκων, λέει ο Ιωάννης Κασσουλίδης, τα διαστρέφουν όλα και το άσπρο το κάνουν μαύρο. Ο Χατζηκώστας δεν ξαναοργάνωσε πορεία. Αλλά δεν διστάζει να δηλώσει στον φακό: «Αν γυρνούσα τον χρόνο πίσω, θα ΄κανα το ίδιο». Ούτε ο Ακίν διστάζει να προκαλέσει, με μια φράση επιδεικτικής επικοινωνιακής κενότητας: «Κάποτε σε αυτό το νησί θα υπάρξει ειρήνη και θα φάω στο ίδιο τραπέζι με τους γονείς του Σολωμού». Καταναλωτικές επικοινωνιακές φιοριτούρες γύρω από έναν μεγάλο εθνικό καημό, που ήδη έχουν πληρωθεί με ακριβό τίμημα.