[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Στοπ στο προνόμιο αρχηγών

«Όποιος θέλει να μάθει την τέχνη της ζωής πρέπει να ασκηθεί στην τέχνη της αμφιβολίας». Αυτά έλεγε ο μεγάλος φιλόσοφος Μισέλ Φουκό, και το ίδιο αξίωμα θα έπρεπε να ισχύει και στον χώρο των κομμάτων ώστε να μην αποτελούν μονολιθικά, αντιδημοκρατικά και αποκρουστικά κατασκευάσματα.

Όμως όλα τα παράδοξα γεγονότα που συμβαίνουν τις τελευταίες μέρες στον Συνασπισμό μάς πείθουν ότι κάποιοι απεχθάνονται την αμφιβολία, λατρεύουν τη μονιμότητα για τον εαυτό τους και επιθυμούν τα ίδια συνεχώς πρόσωπα να ορίζονται ως ευρωβουλευτές ή βουλευτές, κάτι που έρχεται σε σύγκρουση με τη γνωστή αριστερή αντίληψη περί συνεχούς ανανέωσης της πολιτικής!

Γιατί κάνω αυτή τη δυσάρεστη αναφορά; Γιατί ο Συνασπισμός περνάει μια έντονη και παράξενη κρίση αυτή την περίοδο, ενώ είναι το μόνο κόμμα που υιοθέτησε έντιμα και ορθά τη μεθοδολογία του εσωκομματικού δημοψηφίσματος για την ανάδειξη των υποψήφιων ευρωβουλευτών, γεγονός που αναμφίβολα περιορίζει σε κάποιο βαθμό το απεχθές δημοκρατικό έλλειμμα που υπάρχει σε όλους τους θεσμούς της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με απλά λόγια, αντί να διορίσει ο αρχηγός του κόμματος (ή ο ηγεμόνας, κατά Μακιαβέλι) τους εκπροσώπους για την Ευρωβουλή, περίπου 16.000

μέλη ψήφισαν δημοκρατικά και συντεταγμένα και ανέδειξαν πλειοψηφικά αυτά τα πρόσωπα που ήθελαν.

Δεν κατανοώ, κατά συνέπεια, γιατί μεγάλες προσωπικότητες της αριστερής σκέψης, σαν τον Λεωνίδα Κύρκο, μίλησαν για επικίνδυνες εκκαθαρίσεις που επιχειρήθηκαν μέσω αυτής της διαδικασίας.

Αν κάποιοι θέλουν να μας πουν με αυτή την κριτική ότι ο πρώτος υποψήφιος που βγήκε, ο Νίκος Χουντής, ήταν το λάθος πρόσωπο, τότε είναι σαν να λέμε ότι οι περίπου έξι χιλιάδες που τον ψήφισαν έκαναν ένα φοβερό και αδικαιολόγητο σφάλμα, οπότε πηγαίνουμε αναγκαστικά στη γνωστή θεωρία της «φιλελεύθερης απάτης». Δηλαδή, ότι η δημοκρατία (και οι εκλογές) δεν μας εγγυώνται πάντοτε το ορθό αποτέλεσμα. Μπορούμε να ψηφίζουμε και τον πιο ακατάλληλο (ή αυτόν που θέλουν οι τρομερές κομματικές κλίκες). Απλώς είμαστε ήσυχοι, γιατί τότε ισχυριζόμαστε ότι η πλειοψηφία είναι υπεύθυνη γι΄ αυτή την εξέλιξη. Αν και αυτά τα αμφισβητούμε, τότε φοβούμαι ότι οδηγούμαστε σε εντελώς επικίνδυνα μονοπάτια. Άρα, είναι απαράδεκτο να θεωρούν ορισμένοι ότι ο θεσμός του δημοψηφίσματος για την ανάδειξη των ευρωβουλευτών έβλαψε ή βλάπτει την ενότητα του Συνασπισμού. Ο Συνασπισμός πέφτει εκλογικά για άλλους λόγους: πέφτει γιατί έχει μια καταστροφική πολιτική η οποία βλάπτει το δημόσιο πανεπιστήμιο, γιατί δεν διαχώρισε έγκαιρα τη θέση του απέναντι στη βία κ.λπ.

Και νομίζω ειλικρινά ότι είναι ακόμη πιο άστοχο να πιστεύουν μερικοί ότι η φοβερή κρίση που διέρχεται αυτός ο χώρος οφείλεται τάχα στην ενεργοποίηση της σχετικής ρύθμισης του καταστατικού, που κάνει λόγο για δύο μόνο θητείες τις οποίες μπορούν να κάνουν οι βουλευτές.

Υπό αυτήν την έννοια, το μεγάλο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Τελικά, τι θέλουμε; Ανεπάγγελτους πολιτικούς που θα κάθονται όσο θέλουν στη δημόσια ζωή, θα πλουτίζουν και θα πνίγουν αυτό το σύστημα, γιατί κανείς απλός πολίτης δεν θα έχει ούτε τα λεφτά ούτε τους μηχανισμούς για να τους συναγωνισθεί; Ή μήπως ένα ανοιχτό κομματικό σύστημα που θα επιτρέπει μόνο συγκεκριμένες θητείες σε κάθε αξίωμα και δεν θα χειραγωγείται από πολιτικά βαμπίρ;

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Τα διαλυτικά γεγονότα που συμβαίνουν στον Συνασπισμό μάς πείθουν περίτρανα ότι πρέπει να σκεφθούμε επιτακτικά καινούργιους τρόπους «παραγωγής της πολιτικής» (Ulrich Βeck, «Η επινόηση του πολιτικού»).

Πρέπει, δηλαδή, να καταργήσουμε την αντιδημοκρατική δυνατότητα των πολιτικών αρχηγών των κομμάτων να προτείνουν ως ευρωβουλευτές τούς φίλους και τους γνωστούς τους (εμπεδώνοντας βαθύτερα τη δημοκρατία των κολλητών). Πρέπει, επίσης, να εμπλουτίσουμε το πολίτευμά μας με δημοψηφίσματα. Και τέλος, πρέπει να περιορίσουμε τη δράση των ληστρικών κομματικών στρατών που λυμαίνονται τον δημόσιο τομέα μόλις αλλάζει η εκάστοτε κυβέρνηση. Έτσι μόνο δεν θα απογοητεύονται οι πολίτες και δεν θα αποτραβιούνται από τα δημόσια πράγματα, διαμορφώνοντας τον δικό τους αυτόνομο κόσμο (τον κόσμο των πολιτών)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.

ΚΟΜΜΑΤΙΚΟΙ ΣΤΡΑΤΟΙ

Να περιορίσουμε τη δράση των ληστρικών κομματικών στρατών που λυμαίνονται τον δημόσιο τομέα, μόλις αλλάζει η εκάστοτε κυβέρνηση!