Ημερολόγιο Συνόρων Πράγα, η μαγική πόλη των παγίδων

«Βλέπω μια πόλη, η δόξα της οποίας θα φθάσει στ΄ άστρα». Αυτή τη φράση την ξέρει απέξω ο κάθε Τσέχος, μικρός και μεγάλος. Είναι ο μυθικός χρησμός που πρόφερε η πανέμορφη Πριγκίπισσα Λιμπούσε πριν από χίλια και βάλε χρόνια…

Η ΠΟΛΗ της οποίας η δόξα θα έφθανε στα άστρα είναι η Πράγα. Τόσο όμορφη που ο Ροντέν την παρομοίασε με τον Παράδεισο του Δάντη. Και τραγική ταυτόχρονα. «Η Πράγα είναι τραγική» έγραφε ο Γάλλος ιστορικός Ερνέστ Ντενίς το 1906. «Κάθε της πέτρα σχετίζεται με κάποιο ηρωικό δράμα. Πουθενά αλλού δεν μπορείς να βρεις περισσότερα μαρτύρια, επαναστάσεις, άγρια πάθη και λυσσαλέες μάχες όσο στη ζωή αυτής της πόλης». Η Πράγα έχει σκληρούς χειμώνες αλλά έχει μείνει στην ιστορία για την Άνοιξή της που κατέπνιξαν τα σοβιετικά τανκς. Είναι πλούσια σε ιστορίες αιματηρών θρησκευτικών πολέμων αλλά ταυτόχρονα είναι η πιο άθρησκη πόλη της Ευρώπης. Οι αντιφάσεις αποτελούν την ουσία της. Η ιστορία της έχει γραφτεί σε δυο λόφους, στο Ηradcany- με το φαντασμαγορικό κάστρο- και το Vysehrad, στην άλλη πλευρά του ποταμού Μολδάβα. Πράγα, η πόλη των συγγραφέων. Όταν βλέπεις τους στρατιώτες να παρελαύνουν στο Ηradcany, θυμάσαι τον Σβέικ. Όταν διασχίζεις τη Γέφυρα του Καρόλου Δ΄ θυμάσαι τις βόλτες του Κάφκα. Όταν μπαίνεις σε μια ντουμανιασμένη καφετέρια στο Vysehrad, ψάχνεις τον Χάσεκ. Και όταν από το παράθυρο του τραμ 22 βλέπεις τα κτίρια του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, που περικυκλώνουν την πόλη σαν κακάσχημα τέρατα, θυμάσαι «Το αστείο» του Κούντερα.

●●●

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΓΑ είναι γεμάτη παρελθόν και τουρίστες, πολλοί από τους οποίους Έλληνες. Κάποιοι παραπονιούνται για την «εισβολή από τις ορδές τουριστών». Άλλοι απαντούν πως καλύτερα να εισβάλλουν οι τουρίστες παρά ο Κόκκινος Στρατός… Εάν είσαι ανίδεος πάντως, θα ανακαλύπτεις πως η Πράγα είναι και η πόλη των παγίδων. Να προσέχεις να μην πάρεις ποτέ ταξί. Να προσέχεις τους σερβιτόρους. Να σημειώσεις τα εστιατόρια όπου σε έκλεψε βαρέως η σερβιτόρα: U Vejvodu, Jilska 4- Ρraha 1. Να προσέχεις τα Change Οffice. Να έχεις τα μάτια σου δεκατέσσερα. Να μην ανταλλάξεις ποτέ χρήματα στα Western Union και Μoneygram. Ποτέ! Είναι όλα αυτά που αποτελούν την αβάσταχτη κακογουστιά της Πράγας του καπιταλισμού της αραχτής, που αντικατέστησε τον σοσιαλισμό των χαφιέδων και της αρπαγής.

●●●

«ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ του σοσιαλισμού, τότε που υπήρχε ακόμα η Τσεχοσλοβακία, οι ξένοι που έβλεπες στην Πράγα ήταν κυρίως Αφγανοί και Σύροι που έρχονταν να αγοράσουν όπλα και αυτοκίνητα. Και Ρώσους στρατιώτες φυσικά» μου λέει η Άννα. Τώρα στην Πράγα βλέπεις Αφρικανούς, Βιετναμέζους, Κινέζους, Σλοβάκους, Σέρβους, Ουκρανούς και Ρώσους που επέστρεψαν, όχι ως στρατιώτες, αλλά ως μετανάστες. Το 5% του πληθυσμού της Τσεχίας σήμερα είναι πλέον μετανάστες, νόμιμοι και παράνομοι.

Σε ένα βιετναμέζικο εστιατόριο στην Πράγα, η Μιμή, μετανάστρια από το Βιετνάμ, δέχεται να μου πει δυο λόγια για τη ζωή της. «Δεν θέλω να αναφέρεις το αληθινό μου όνομα και το εστιατόριο» προσθέτει. Η Μιμή ζει 7 χρόνια στην Πράγα. Λέει πως τα χαρτιά της είναι εντάξει, αλλά πολλοί μετανάστες ταλαιπωρούνται και είναι παράνομοι. Μου περιγράφει μια κατάσταση που μου θυμίζει κάπως τις ταλαιπωρίες των μεταναστών για την άδεια παραμονής στην Ελλάδα. «Και ο ρατσισμός» συνεχίζει η Μιμή. Ειδικά ενάντια στους Βιετναμέζους, τους οποίους κατηγορούν για τα πάντα, την ίδια στιγμή που, σύμφωνα με τις τσέχικες εφημερίδες, τα παιδιά των Βιετναμέζων στο τσέχικο δημόσιο σχολείο εκπλήσσουν με τις επιδόσεις τους (κάτι μου θυμίζει κι αυτό).

Ρωτάω τη Μιμή αν σκέφτεται να επιστρέψει στην πατρίδα της. «Θα επιστρέψουμε. Δεν υποφέρω και τον καιρό» λέει αποφασιστικά. Μετά γίνεται πιο σκεφτική: «Τώρα ανοίξαμε το εστιατόριο και πάει πολύ καλά. Το παιδί μας γεννήθηκε εδώ, πάει στην πρώτη δημοτικού, σε τσέχικο σχολείο». Αποτολμώ μια πρόβλεψη. Η Μιμή θα μείνει στην Πράγα. Το παιδί της θα γίνει Τσέχος πολίτης. Εάν η Τσεχία έχει τους ίδιους νόμους για την υπηκοότητα που έχει η Ελλάδα, τότε θα μείνει για πάντα ξένος, μετέωρος, αποκλεισμένος.

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com