Ο Βίτολντ Πιλέτσκι μπήκε με τη θέλησή του στο Άουσβιτς για να αποκαλύψει τι γίνεται εκεί και ενημέρωσε τον υπόλοιπο κόσμο για τις θηριωδίες των ναζί. Οι Σύμμαχοι τον αγνόησαν και αργότερα εκτελέστηκε στην πατρίδα του, την Πολωνία, ως κατάσκοπος. Ο Πιλέτσκι, λένε σήμερα οι ιστορικοί, ήταν ένας από τους μεγάλους άγνωστους ήρωες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ήταν μία από τις πιο γενναίες αποφάσεις που μπορούσε να πάρει άνθρωπος. Ο Βίτολντ Πιλέτσκι ήταν εθελοντής της πολωνικής αντίστασης, ο οποίος δέχτηκε να φυλακιστεί το 1940 στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς για δυόμισι χρόνια, προκειμένου να ενημερώνει τους Συμμάχους για τα πιο σκοτεινά μυστικά του ναζιστικού κολαστηρίου. Τώρα έρχονται στο φως νέες λεπτομέρειες για τον Πολωνό αξιωματικό, ο οποίος αργότερα εκτελέστηκε στη χώρα του.

Δίκτυο πληροφοριών
Έγγραφα των πολωνικών αρχείων που δόθηκαν στη δημοσιότητα αποκαλύπτουν ότι στο Άουσβιτς, όπου βρισκόταν με το ψεύτικο όνομα Τόμας Σεραφίνσκι, ο Πιλέτσκι δημιούργησε ένα δίκτυο συλλογής πληροφοριών για τα τεκταινόμενα στο στρατόπεδο, τις οποίες μετέφερε στους Συμμάχους, ζητώντας τους να βομβαρδίσουν την περιοχή ώστε να δυσκολέψουν τη μεταφορά εκεί και άλλων κρατουμένων. Το δίκτυο αποτελούνταν από πενταμελείς πυρήνες, αλλά κάθε ομάδα δεν γνώριζε τις υπόλοιπες για λόγους ασφαλείας. Σε μία από τις αναφορές που κατόρθωσε να στείλει στην αντίσταση έγραφε: «Ο γιγαντιαίος μηχανισμός του στρατοπέδου που φτύνει πτώματα έχει στοιχίσει τη ζωή σε πολλούς φίλους μου».

Οι πληροφορίες του Πιλέτσκι μεταφέρονταν στους Συμμάχους μέσω της πολωνικής αντίστασης. Το 1942 είχε διαπιστώσει ήδη την ύπαρξη των θαλάμων αερίων και επεξεργαζόταν σχέδια απελευθέρωσης των κρατουμένων, μεταξύ των οποίων και ένα στο οποίο η RΑF θα βομβάρδιζε την περίμετρο και τους τοίχους ή ένα άλλο όπου οι αντιστασιακοί αλεξιπτωτιστές της Πολωνίας θα έπεφταν σε αυτό προερχόμενοι από τη Βρετανία. Το 1943 όμως κατόρθωσε να δραπετεύσει μαζί με δύο συντρόφους του, αφού είχε πια διαπιστώσει ότι οι Σύμμαχοι δεν είχαν καμία πρόθεση να καταστρέψουν το Άουσβιτς – ένα κεφάλαιο της Ιστορίας που ακόμη αποτελεί θέμα έντονων αντιπαραθέσεων.

Τα βασανιστήρια
Το 1944 συνελήφθη ενώ συμμετείχε στην Εξέγερση της Βαρσοβίας και φυλακίστηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου. Τον Ιούλιο του 1945 ενώθηκε με τα ελεύθερα πολωνικά στρατεύματα στην Ιταλία και συμφώνησε να επιστρέψει στην Πολωνία για να συγκεντρώσει πληροφορίες για το κομμουνιστικό καθεστώς. Εκεί συνελήφθη και κατά μια ειρωνεία της τύχης, τον ανέκρινε υποβάλλοντάς τον σε βασανιστήρια, ένας Πολωνοεβραίος. Στη σύζυγό του που τον επισκεπτόταν έλεγε ότι το Άουσβιτς ήταν παιδική χαρά σε σύγκριση με όσα περνούσε στις φυλακές της πατρίδας του. Καταδικάστηκε σε τρις ισόβια ως πράκτορας ξένων υπηρεσιών πληροφοριών και εκτελέστηκε. Η ιστορία του άρχισε, σιγά σιγά, να γίνεται γνωστή μετά το 1949 και η μνήμη του αποκαταστάθηκε.
Θέλουν τον Τσώρτσιλ να ήξερε, αλλά να μην έκανε τίποτα

ΤΑ ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ που αποδεικνύουν ότι οι Βρετανοί γνώριζαν την κατάσταση στο Άουσβιτς από πολύ νωρίς και είχαν προτάσεις για την απελευθέρωση των κρατουμένων, αναζωπυρώνουν τις συζητήσεις μεταξύ των ιστορικών για το εάν ο Ουίνστον Τσώρτσιλ έκανε αρκετά ώστε να εμποδίσει το Ολοκαύτωμα. Ήδη το 1942 ο Τσώρτσιλ, ένας από τους ένθερμους υποστηρικτές των Εβραίων, μιλούσε για μια «κτηνώδη πολιτική εξολόθρευσης εν ψυχρώ» και γνώριζε ότι ένα τρένο με 4.000

Εβραιόπουλα είχε αναχωρήσει από τη Λυών με προορισμό «κάπου στην Πολωνία». «Δεν υπάρχει αμφιβολία», έγραφε στον Άντονι Ίντεν, «ότι αυτό είναι ίσως ένα από τα χειρότερα εγκλήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας». Ο επίσημος βιογράφος του σερ Μάρτιν Γκίλμπερτ, πάντως, αναφέρει ότι ο Τσώρτσιλ έμαθε για το Άουσβιτς το 1944. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης ήταν στο βεληνεκές των αμερικανικών βομβαρδιστικών και πολλοί στρατιωτικοί στόχοι που βρίσκονταν κοντά στο Άουσβιτς είχαν βομβαρδιστεί. Όμως δεν έγινε καμία επίθεση στις σιδηροδρομικές γραμμές που οδηγούσαν σε αυτό. Οι υπερασπιστές της στάσης του Τσώρτσιλ αφήνουν να εννοηθεί ότι οι σχετικές διαταγές του χάθηκαν κάπου στον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας, όμως η απόφαση να μη βομβαρδιστεί η περιοχή γύρω από το Άουσβιτς δεν έχει εξηγηθεί πλήρως.