[ Πρόσωπα ] ΧΕΝΡΙ ΚΙΣΙΝΓΚΕΡ Τι πρέπει να γίνει με το Αφγανιστάν

Ο Μπαράκ Ομπάμα το παραδέχθηκε επισήμως: «Οι ΗΠΑ δεν νικούν στο Αφγανιστάν». Υπαινίχθηκε μάλιστα ότι θα ήταν χρήσιμο να αρχίσει ένας διάλογος με μετριοπαθή στοιχεία των Ταλιμπάν. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Χένρι Κίσιγνκερ καταθέτει τις δικές του προτάσεις.

Στις πρώτες εβδομάδες της στην εξουσία, η κυβέρνηση Ομπάμα έλαβε δύο σημαντικές αποφάσεις σε σχέση με το Αφγανιστάν. Οι αμερικανικές μαχητικές δυνάμεις θα αυξηθούν κατά 17.000 άνδρες. Κι ένας διακεκριμένος πρέσβης, ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, διορίστηκε ως αντιπρόσωπος του προέδρου σε μια περιοχή που ονομάζεται ΑΦΠΑΚ (γεγονός που σημαίνει ότι το Αφγανιστάν και το Πακιστάν αντιμετωπίζονται ως ενιαία γεωπολιτική μονάδα). Όπως έγραφε όμως πρόσφατα ο Κίσινγκερ στη «Χέραλντ Τρίμπιουν», το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη στρατηγική με την οποία θα αντιμετωπίσει η αμερικανική κυβέρνηση τις όποιες δυσκολίες. Η κεντρική ισλαμική πρόκληση έχει μετακινηθεί στην ορεινή περιοχή των Παστούν, κατά μήκος των συνόρων του Πακιστάν με το Αφγανιστάν: εκείνοι που πραγματοποιούν επιθέσεις στο Αφγανιστάν και τις συμμαχικές δυνάμεις εκπαιδεύονται και χρηματοδοτούνται από κέντρα που βρίσκονται στην πλευρά του Πακιστάν.

Μέχρι τώρα, η Αμερική ακολουθούσε κλασικές τακτικές εναντίον του αντάρτικου: δημιουργία μιας κεντρικής κυβέρνησης, ενίσχυσή της ώστε να επεκτείνει την εξουσία της σε όλη τη χώρα, και προώθηση στο μεταξύ μας σύγχρονης δημοκρατικής κοινωνίας. Η στρατηγική αυτή δεν μπορεί να επιτύχει στο Αφγανιστάν, τονίζει ο Κίσινγκερ. Η χώρα είναι πολύ μεγάλη, το έδαφος πολύ δύσκολο, η σύνθεση του πληθυσμού υπερβολικά πολύπλοκη και οι μαχητές υπερβολικά οπλισμένοι. Καμιά ξένη δύναμη δεν κατόρθωσε ποτέ να καταλάβει το Αφγανιστάν. Ακόμη και οι προσπάθειες να εγκαθιδρυθεί μια κεντρική διοίκηση σπανίως στέφθηκαν από επιτυχία- κι αυτό όχι για καιρό.

Το χαμηλό βιοτικό επίπεδο μεγάλου μέρους του πληθυσμού έχει επιδεινωθεί από 30 χρόνια εμφυλίου πολέμου. Η οικονομία συντηρείται σε μεγάλο βαθμό από την πώληση ναρκωτικών. Δημοκρατική παράδοση δεν υπάρχει. Για να πετύχει κατά συνέπεια μια μεταρρύθμιση, χρειάζονται δεκαετίες. Και αυτό δεν μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη της ασφάλειας. Οι στρατιωτικές προσπάθειες καταβάλλονται μοιραία σε διαφορετικό μήκος κύματος από την πολιτική εξέλιξη της χώρας. Και ο στόχος τους πρέπει να είναι η αποτροπή της δημιουργίας ενός κράτους εν κράτει που να ελέγχεται από τους ισλαμιστές. Ο στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους έχει υποστηρίξει ότι με τη βοήθεια των πρόσθετων αμερικανικών δυνάμεων που έχει ζητήσει θα μπορέσει να ελέγξει το 10% του αφγανικού εδάφους από το οποίο προέρχεται το 80% της στρατιωτικής απειλής. Κάτι ανάλογο συνέβη και στο Ιράκ, συγκεκριμένα στην επαρχία Ανμπάρ. Στην υπόλοιπη χώρα, επισημαίνει ο Κίσινγκερ, η αμερικανική στρατηγική θα πρέπει να είναι πιο ευέλικτη και να αποσκοπεί κατά κύριο λόγο στο να μην αναδύονται ισχυροί τρομοκρατικοί θύλακες.