[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Διπλός φαύλος κύκλος

Το πολιτικό μας θέατρο έζησε μία ημέρα δόξας την περασμένη Πέμπτη. Οι πολιτικοί αρχηγοί παρήλασαν διαδοχικά από το Μέγαρο Μαξίμου και, εξερχόμενοι, υποβλήθηκαν στη δοκιμασία μιας τρίλεπτης τηλεοπτικής δήλωσης. Ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής της παράστασης εμφανίστηκε τελευταίος ενώπιον του (τηλεοπτικού) κοινού, εισβάλλοντας απευθείας στα δελτία των οκτώ. Ο Πρωθυπουργός «απαλλοτρίωσε» τον τηλεοπτικό χρόνο του πρώτου θέματος των ειδήσεων, αλλά τον σπατάλησε επαναλαμβάνοντας τον εαυτό του: Στο δίλημμα «πολιτική ή επικοινωνία;», στο οποίο έχει καταφέρει να εγκλωβιστεί, επιβεβαίωσε τη θέση του υπέρ της επικοινωνίας χωρίς πολιτική. Η τοποθέτηση αυτή δεν συνάγεται από μόνη τη σκηνοθεσία αλλά από το αντικείμενο και το περιεχόμενο τόσο των συναντήσεών του με τους πολιτικούς αντιπάλους του όσο και του προκλητικά γενικόλογου διαγγέλματος που απηύθυνε προς το έθνος.

Αν η πραγματική πρόθεση του κ. Καραμανλή ήταν να ξανακερδίσει τον «μεσαίο χώρο», εκείνους τους ψηφοφόρους που μετακινήθηκαν το 2004 από το ΠΑΣΟΚ του Σημίτη στη δική του Ν.Δ. δίνοντάς της την εξουσία, μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί μήπως ο Πρωθυπουργός υποτιμά τη νοημοσύνη τους. Μάλλον, η μερίδα αυτή του εκλογικού σώματος περιμένει από τον επικεφαλής της κυβέρνησης κάτι περισσότερο από την ανάλωση σε «στοιχειώδεις παραδοχές». Είναι πιθανό όμως ο Πρωθυπουργός να επιχείρησε να δράσει προληπτικά, εν όψει των εξελίξεων που δρομολογούνται από αύριο, με την έναρξη από το Εcofin της διαδικασίας για να τεθεί η χώρα σε επιτήρηση. Η αιτούμενη από την Ε.Ε. περιστολή των δημοσίων δαπανών, αν πραγματοποιηθεί, θα οδηγήσει σε περικοπή των αμοιβών των δημοσίων υπαλλήλων, που με τη σειρά της θα οδηγήσει σε κινητοποιήσεις, για την υπόθαλψη των οποίων ο κ. Καραμανλής θα μπορεί να ψέγει την αντιπολίτευση που αρνήθηκε τη «συναίνεση».

Όλα αυτά όμως αποτελούν απλές υποθέσεις. Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα: Ο Πρωθυπουργός αρνείται να αποσαφηνίσει τις προθέσεις του. Σκοπεύει να κυβερνήσει ή να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές; Το χειρότερο είναι ότι η αμφιβολία διακατέχει, με παραλυτικές επιπτώσεις, την ίδια την κυβέρνηση. Και πλανάται η υποψία ότι και αυτός

ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στο δίλημμα «πολιτική ή επικοινωνία;», στο οποίο έχει καταφέρει να εγκλωβιστεί ο Καραμανλής, επιβεβαίωσε τη θέση του υπέρ της επικοινωνίας χωρίς πολιτική

ακόμα ο Πρωθυπουργός παραμένει αναποφάσιστος.

Η χώρα βρίσκεται μπροστά σε επιλογές από τις οποίες προεξοφλείται ότι θα χάσει περισσότερα από όσα θα μπορούσε να κερδίσει. Η δραστική περιστολή του χρέους και του ελλείμματος θα επιτείνει την ύφεση. Η δημοσιονομική χαλαρότητα θα μας οδηγήσει σε πιστοληπτική ασφυξία, δηλαδή στο κατώφλι της χρεοκοπίας. Μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση, όπου όλες οι προοπτικές εμφανίζονται αρνητικές, η μόνη διέξοδος είναι η επάνοδος στην πραγματική πολιτική. Όταν όλα δείχνουν ότι έχεις μόνο να χάσεις, είναι ακριβώς η στιγμή να ρισκάρεις. Δεν υπάρχει άλλη προσέγγιση για να μεταβάλεις την κρίση σε ευκαιρία. Το παράθυρο ευκαιρίας για τις μεγάλες τομές ανοίγει στην κορυφή ή στη βύθιση του κύματος.

Βεβαίως, ο ζητούμενος πολιτικός βολονταρισμός προϋποθέτει μιαν αντίληψη για την πολιτική, αντίθετη από εκείνη που φαίνεται να ενστερνίζεται ο Πρωθυπουργός. Και αυτό γίνεται φανερό στις επαφές του στην Ε.Ε., όταν υπονοεί στους συνομιλητές του τον κίνδυνο του πολιτικού κόστους και τα στενά περιθώρια των πρωτοβουλιών που θεωρεί ότι μπορεί να αναλάβει μέσα στο εγχώριο πολιτικό σκηνικό. Έτσι, δημιουργεί έναν δεύτερο φαύλο κύκλο μέσα στον πρώτο, της ευρύτερης συγκυρίας. Ανατροφοδοτώντας την κρίση με κρίση, ο Πρωθυπουργός μεταθέτει στις Βρυξέλλες τις αποφάσεις για το μέλλον της χώρας. Αυτό ήταν μάλλον και το περιεχόμενο του διαγγέλματός του: Είμαστε δέσμιοι μιας εξωγενούς πραγματικότητας.

Αν ο Πρωθυπουργός είχε διαφορετική αντίληψη για την πολιτική, αν αποφάσιζε να κυβερνήσει, θα μπορούσε να ξεκαθαρίσει το εσωτερικό πολιτικό τοπίο με δύο απλές κινήσεις: Πρώτον, αντί του ασθενούς «δεν σκέφτομαι εκλογές», να δηλώσει κατηγορηματικά το ισχυρό «εθνικές εκλογές δεν πρόκειται να γίνουν». Δεύτερον, πιστοποιώντας την πρόθεσή του, να ανακοινώσει από τώρα το ψηφοδέλτιο του κόμματός του για τις ευρωεκλογές, συμπαρασύροντας σε μια αντίστοιχη κίνηση το ΠΑΣΟΚ και ανοίγοντας την αυλαία για μια εξαιρετικά επίκαιρη συζήτηση γύρω από το ευρωπαϊκό μας μέλλον. Δηλαδή, να ξεκαθαρίσει έμπρακτα ότι οι μόνες εκλογές που έχουμε μπροστά μας τους επόμενους μήνες είναι οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Φαίνεται όμως ότι η κυβέρνηση βολεύεται καλύτερα μέσα στην ομίχλη. Αυτό υπαγορεύει το πενταετές παρελθόν της, που προχθές απέφυγε επιμελώς να γιορτάσει.