Μπήκε στην πρέσα η μεσαία τάξη

«Έχουμε δύο δάνεια, ένα στεγαστικό και ένα από αγορά αυτοκινήτου. Το στεγαστικό το πήραμε πριν από τέσσερα χρόνια ενώ το καταναλωτικό πριν από δύο. Πιστεύαμε ότι δεν υπήρχε κίνδυνος να χάσουμε τις δουλειές μας και ότι θα τα καταφέρουμε με τις δόσεις, που στο σύνολό τους φτάνουν τα 1.200 ευρώ τον μήνα. Τώρα σκεφτόμαστε να πουλήσουμε το τζιπ», λέει η κ. Μαρία Μιχελίδου.

Η Μαρία Μιχελίδου και ο σύζυγός της βγάζουν πάνω από 30.000 ευρώ τον χρόνο. Κι όμως, δυσκολεύονται. «Με την πώληση του τζιπ θα γλιτώσουμε τα μεγάλα έξοδα των τελών κυκλοφορίας, της ασφάλειας, αλλά και της μεγάλης κατανάλωσης σε καύσιμα», επισημαίνει.

Ανατιμήσεις βασικών αγαθών, δυσβάσταχτοι φόροι, αδικαιολόγητα υψηλές ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία και την παιδεία, δανεισμός με επιτόκια κορυφής, γρηγορόσημα και φακελάκια γονατίζουν τη μεσαία τάξη. Η σύνθλιψή της δεν είναι ένα φαινόμενο που οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην οικονομική κρίση- όμως αυτή αναμένεται να δώσει τη χαριστική βολή. Στην τελευταία δειγματοληπτική έρευνα της Διεύθυνσης Στατιστικής της Τραπέζης της Ελλάδος για τον δανεισμό και την χρηματοοικονομική πίεση, επισημαίνεται ότι το 57,9% των 6.000 νοικοκυριών που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ότι δυσκολεύεται να πληρώσει τους λογαριασμούς και το 66,7% πως αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πληρωμή του ενοικίου.

Ανυπέρβλητες δυσκολίες
Από τη δειγματοληπτική έρευνα της Τραπέζης της Ελλάδος για τον δανεισμό, στο εισοδηματικό κλιμάκιο των 25.000-35.000 ευρώ, προκύπτει ότι το ποσοστό των νοικοκυριών που δυσκολεύεται να πληρώσει τις δόσεις καταναλωτικών ή άλλων τραπεζικών δανείων ανερχόταν το 2007 στο 70,3% του συνόλου, ενώ το 2005 ήταν 66,7%. Στα στεγαστικά δάνεια, δυσκολίες αντιμετωπίζει το 51,7%, περίπου 3% περισσότερα νοικοκυριά από ό,τι το 2005. Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση για τα νοικοκυριά με εισοδήματα 15.000-25.000 ευρώ: 70,2% των νοικοκυριών δήλωσε το 2007 ότι δυσκολεύεται να πληρώσει τις δόσεις σε σχέση με 58,7% το 2005. Επιπλέον, 65,4% αντιμετώπισε δυσκολία στα καταναλωτικά το 2007 έναντι 63,6% το 2005.

«Αγοράζαμε τα διπλάσια»
«Με τα ίδια χρήματα αγοράζαμε το 2004 σχεδόν τα διπλάσια πράγματα στο σούπερ μάρκετ. Εν όψει της οικονομικής κρίσης σήμερα έχουμε κόψει οτιδήποτε περιττό, από αναψυκτικά και ποικιλίες τυριών μέχρι καφέδες. Έχουμε πλέον στραφεί στις ιδιωτικές ετικέτες για να εξοικονομήσουμε χρήματα», λέει η κ. Σοφία Βασσάλου. «Το οικογενειακό εισόδημα ανέρχεται σε περίπου 2.000 ευρώ τον μήνα, για τρόφιμα ξοδεύουμε 800 ευρώ, 350 ευρώ κοστίζουν το φροντιστήριο και οι αθλητικές δραστηριότητες του παιδιού, ενώ τα υπόλοιπα δίνονται σε λογαριασμούς και προσωπικά έξοδα. Με τις τελευταίες αυξήσεις κόψαμε εντελώς τα έξοδα της διασκέδασης- ακόμα και τη σαββατιάτικη βόλτα για καφέ. Ευτυχώς έχουμε το δικό μας σπίτι, γιατί αν είχαμε δάνειο ή αν ήμασταν στο ενοίκιο τα πράγματα θα ήταν πάρα πολύ πιο δύσκολα», συμπληρώνει η κ Βασσάλου.

Η οικογένεια της κ. Βασσάλου είναι μία από τις περίπου 1.300.000 ελληνικές οικογένειες με ετήσιο εισόδημα από 25.000 έως 35.000 που περικόπτουν έξοδα για να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες τους, αλλά και εξαιτίας της ανασφάλειας που έχει δημιουργήσει στην ψυχολογία των καταναλωτών η οικονομική κρίση. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι στη δειγματοληπτική έρευνα της Τραπέζης της Ελλάδος για το συγκεκριμένο εισοδηματικό κλιμάκιο, δυσκολία πληρωμής των λογαριασμών αντιμετώπιζε το 2007 το 44,1% των νοικοκυριών, ενώ το 2005 στην ίδια κατάσταση βρισκόταν το 35,5%. Όσο για την πληρωμή του ενοικίου, το 2007 δυσκολευόταν το 51,3% και το 2005 μόλις το 33,8%.

Κοντά στη φτώχεια
Σε χειρότερη κατάσταση βρίσκονται τα 1.250.000 νοικοκυριά με εισόδημα 15.000-25.000 ευρώ, τα οποία διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο να περιέλθουν σε κατάσταση φτώχειας: μέσα σε δύο χρόνια, από το 2005 έως το 2007, τα νοικοκυριά που δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες για να πληρώσουν το ενοίκιο αυξήθηκαν κατά 12,7%, ενώ για την πληρωμή των λογαριασμών κατά 15,8%.

Στα 840.000 νοικοκυριά με εισοδήματα έως 15.000 ευρώ, τα οποία βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, πάνω από το 75% δυσκολεύεται με τους λογαριασμούς και περίπου το 80% με το ενοίκιο.

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ – ΕΝΟΙΚΙΑ

Έρευνα έδειξε ότι το 57,9% των νοικοκυριών δυσκολεύεται να πληρώσει τους λογαριασμούς και το 66,7% το ενοίκιο

Η δαπάνη διαβίωσης αυξήθηκε κατά 35% τα τελευταία 4 χρόνια

ΣΥΜΦΩΝΑ με υπολογισμούς, η δαπάνη βασικής διαβίωσης έχει αυξηθεί τα τέσσερα τελευταία χρόνια περισσότερο από 35%. Όπως επισημαίνεται σε έρευνα του τομέα Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ, μία μέση τετραμελής οικογένεια χρειαζόταν το 2004 για αγορές προϊόντων και υπηρεσιών βασικής διαβίωσης 2.295 ευρώ, ενώ το 2008 για τις ίδιες ακριβώς αγορές ξόδεψε 3.108 ευρώ. Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα, αν συνυπολογίσει κανείς την αύξηση της φορολόγησης: ενδεικτικά, σε μία τετραμελή οικογένεια όπου εργάζεται μόνο ο ένας γονέας, το φορολογικό βάρος του μέσου μισθού αυξήθηκε από 22,5% που ήταν το 2003 σε 26,5% το 2007. Σύμφωνα με στοιχεία της ΓΣΕΕ, οι μισθωτοί το 2004 κατέβαλαν το 44% των συνολικών φόρων, ενώ το 2007 το 50,1%. Από τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών προκύπτει ότι κατά την τριετία 2004-2006 ο φόρος εισοδήματος των μισθωτών αυξήθηκε κατά 17,7% και των συνταξιούχων κατά 39,9%. Επιπλέον, τα τέλη κυκλοφορίας μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων κατά την περίοδο 2004-2008 σημείωσαν αύξηση από 38,1% έως 39,4%.

Στα ύψη φροντιστήρια- ιδιωτικά
Σε όλη αυτή την οικονομική στενότητα που στραγγαλίζει τα νοικοκυριά, κερασάκι στην τούρτα αποτελούν οι υπέρογκες ιδιωτικές δαπάνες για την Υγεία και την Παιδεία. Όπως αναφέρει έρευνα του ΙΣΤΑΜΕ από στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί από το υπουργείο Ανάπτυξης, προκύπτει ότι για την πρώτη τάξη στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία το 2008 οι αυξήσεις έφταναν τα 400 ευρώ, στην πρώτη τάξη ιδιωτικών δημοτικών τα 300 ευρώ και στην πρώτη τάξη ιδιωτικών γυμνασίων τα 650 ευρώ. Επιπλέον, η μέση αύξηση τιμών σε φροντιστήρια κυμαίνεται γύρω στο 5% για το 2008, ενώ σε τιμοληψίες που διενεργήθηκαν από ενώσεις καταναλωτών φάνηκε ότι τα σχολικά είδη είχαν αυξήσεις της τάξεως του 6-10%. Σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ, τα νοικοκυριά στην Ελλάδα δαπανούν 4,37 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο για την Εκπαίδευση.

4 δισ. ευρώ εκτός νοσοκομείων
Όσον αφορά τις ιδιωτικές δαπάνες Υγείας, από έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 2007 τα ελληνικά νοικοκυριά ξόδεψαν πάνω από 4 δισεκατομμύρια ευρώ για υπηρεσίες εκτός νοσοκομείου- χωρίς μάλιστα να συμπεριλαμβάνονται οι φαρμακευτικές δαπάνες. Αυτό αντιστοιχεί κατά μέσον όρο σε 1.000 ευρώ ανά νοικοκυριό. Αύξηση δε παρουσίασαν ακόμα και τα γρηγορόσημα και τα φακελάκια: σε έρευνα της Ρublic Ιssue που διενεργήθηκε για λογαριασμό της Διεθνούς Διαφάνειας, αποκαλύπτεται ότι ο μέσος όρος του χρηματικού ποσού για λάδωμα στον δημόσιο τομέα από 1.313 ευρώ που ήταν το 2007 ανέβηκε στα 1.374

ευρώ το 2008. Αντίστοιχα, στον ιδιωτικό τομέα από 1.554 ευρώ το 2007 έφτασε τα 1.575 ευρώ πέρυσι.