Οδηγός προστασίας από τις αλλεργίες

Τα φρούτα και οι ξηροί καρποί εξωτικής προέλευσης και τα εισαγόμενα φυτά, που προτιμούν τα τελευταία χρόνια οι Νεοέλληνες, έφεραν νέες αλλεργίες. Αποτέλεσμα είναι- όπως αποδεικνύουν οι έρευνες – να επηρεάζεται η ποιότητα ζωής όσων έχουν αλλεργική νόσο περισσότερο και από εκείνους που έχουν περάσει έμφραγμα!

«Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των ασθενών με ευαισθησία σε αεροαλλεργιογόνα κυπαρισσοειδών μη ελληνικών (cupressus arizona), που χρησιμοποιούνται σήμερα για περιφράξεις, στη γύρη του φυτού παρετάρια, καθώς και στα αλλεργιογόνα της κατσαρίδας» λέει η αλλεργιολόγος, διευθύντρια του Αλλεργιολογικού Ιατρείου στο 1ο Νοσοκομείο ΙΚΑ, κ. Παναγιώτα Δημάκα.
 
«Οι τροφές μη ελληνικής καλλιέργειας και μη παραδοσιακής διατροφής, όπως ο ανανάς, οι καρποί σόγιας, τα φιστίκια κάσιους κ.ά., όλο και συχνότερα ενοχοποιούνται τελευταία για πρόκληση τροφικής αλλεργίας».

Φαίνεται ότι οι περιβαλλοντικές, κοινωνικοοικονομικές και διατροφικές αλλαγές του παραδοσιακού τρόπου ζωής ενοχοποιούνται για την αύξηση και τις διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται στις αλλεργίες.

«Τα τελευταία δέκα χρόνια συνεχώς αυξάνονται οι πάσχοντες από ατοπικές παθήσεις-άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, ατοπική δερματίτιδα» επισημαίνει η κ. Παναγιώτα Δημάκα. «Σαφώς τα ποσοστά είναι πολύ μεγαλύτερα στις βιομηχανοποιημένες χώρες, με το άσθμα να πλήττει το 8%12% του πληθυσμού και την αλλεργική ρινίτιδα το 12%-25%».

Η σύγχρονη διάγνωση

Η διάγνωση πρέπει να γίνεται από αλλεργιολόγο και απαιτεί:

– Τη λήψη ενός λεπτομερέστατου ατομικού και οικογενειακού ιστορικού.

– Την κλινική εξέταση.

– Τις ειδικές αλλεργιολογικές εξετάσεις, όπως αλλεργικές δερμοαντιδράσεις στα υπεύθυνα αλλεργιογόνα, την ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων έναντι αλλεργιογόνων (Rast) στον ορό του αίματος και προκλήσεις του οργάνου-στόχου.

«Με τον ειδικό αλλεργιολογικό έλεγχο τυποποιείται το υπεύθυνο για την πάθηση αλλεργιογόνο, γεγονός που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη θεραπεία», τονίζει η κ. Δημάκα. «Δεν μπορεί να γίνει διάγνωση μόνο με Rast, διότι οι εξετάσεις αυτές έχουν μεγάλη ειδικότητα, αλλά μικρή ευαισθησία».

Νέες θεραπείες

Η θεραπεία συνίσταται:

1. Στη λήψη μέτρων πρόληψης- αποφυγής.

2. Στη μη ειδική φαρμακευτική αγωγή με αντιισταμινικά, κορτικοστεροειδή (τοπικά ή συστηματικά), αντιλευκοτριενικά αντιφλεγμονώδη (montelucast) και πρόσφατα στο σοβαρό αλλεργικό άσθμα με μονοκλωνικά αντισώματα έναντι των ΙgΕ αντισωμάτων (omalizumab). Τελευταίες μελέτες μάλιστα επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με το ανθρωποποιημένο μονοκλωνικό αντίσωμα και σε άλλες αλλεργικές παθήσεις.

3. Στην ειδική θεραπεία, την απευαισθητοποίηση με αλλεργικά εμβόλια.

Η ειδική ανοσοθεραπεία (απευαισθητοποίηση) για ασθενείς που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια είναι η μόνη θεραπεία. Σε αυτή χορηγείται κατά τακτά διαστήματα, υποδόρια ή υπογλώσσια, εκχύλισμα με το υπεύθυνο αλλεργιογόνο, τροποποιώντας την ανοσιακή απάντηση. Έτσι, ο ασθενής σιγά σιγά παύει να είναι ευαίσθητος στο αλλεργιογόνο.

«Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η χρήση των υπογλωσσίων εμβολίων με σταγόνες και χάπια, μορφή που προσφέρει ιδιαιτέρα στα παιδιά, στους υπερευαίσθητους ασθενείς, στους εργαζομένους και σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει αλλεργιολόγος ιατρός», λέει η κ. Δημάκα.

«Η αποτελεσματικότητα της ειδικής ανοσοθεραπείας έχει δειχθεί με ελεγχόμενες μελέτες στα αλλεργιογόνα των αγρωστωδών, της παρετάριας, της αρτεμισίας, της γάτας και του σκύλου, καθώς και στα ακάρεα οικιακής σκόνης και στους μύκητες (alternaria- cladosporium)».

Τα ανασυνδυασμένα αλλεργιογόνα, η γονιδιακή θεραπεία, θεραπείες με αναστολείς διαφόρων παραγόντων της αλλεργικής φλεγμονής, αλλά και η ανάπτυξη γενετικά κατοικίδιων ζώων χωρίς αλλεργιογόνα (γάτα- σκύλο) αποτελούν ήδη για τους επιστήμονες θεραπευτικούς στόχους και πεδίο έρευνας.

Στην πρόληψη, οι έως σήμερα έρευνες έχουν δείξει ότι η έκθεση σε ισχυρά αλλεργιογόνα στη νηπιακή ηλικία, όπως σε εκείνα των τροφών (αυγά, ψάρια, δημητριακά κ.ά), σε ακάρεα σκόνης και σε κατοικίδια ζώα, αυξάνει την πιθανότητα ευαισθητοποίησης και την ανάπτυξη ατοπικής νόσου. Έρευνα, όμως, έδειξε ότι η ύπαρξη γάτας στο σπίτι με τη γέννηση του παιδιού μειώνει αυτή την πιθανότητα.

Τα συνήθη λάθη
 
Πότε πρέπει να αναζητήσει κανείς ιατρική βοήθεια; «Όταν τα συμπτώματα ρινίτιδας, επιπεφυκίτιδας ή άσθματος διαρκούν όλη την άνοιξη (επί 2-3 μήνες) και επαναλαμβάνονται για δύο χρόνια, οι ασθενείς πρέπει να απευθυνθούν σε αλλεργιολόγο γιατρό», απαντά η κ. Δημάκα. «Η σωστή και έγκυρη αγωγή με απευαισθητοποίηση- ανοσοθεραπεία προλαμβάνει τις επιπλοκές και την εξέλιξη της αλλεργικής ρινίτιδας σε αλλεργικό άσθμα (32%50%) σε παιδιά, και ενηλίκους».

Τα λάθη που κάνουν οι ασθενείς είναι:

– Υποεκτιμούν την αλλεργική νόσο και απευθύνονται σε γιατρό μη αλλεργιολόγο, ενώ επηρεάζεται η ποιότητα ζωής τους.

– Δεν λαμβάνουν σωστή εκπαίδευση από τον θεράποντα ιατρό, αλλά και δεν συμμορφώνονται στις οδηγίες του.

Συμβουλές πρόληψης για την «επιδημία» της άνοιξης

* Όταν ανθίζουν τα φυτά που σας πειράζουν, μειώστε την επαφή σας με αυτά στο ελάχιστο.

* Μην πηγαίνετε στην εξοχή την εποχή που έχετε αλλεργικές αντιδράσεις.

* Ελαχιστοποιήστε την παραμονή σας σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα τις ώρες (πρωινές και βραδινές) όπου υπάρχει αυξημένη ποσότητα γύρης στην ατμόσφαιρα, τις ζεστές, ηλιόλουστες, χωρίς υγρασία και με λίγο αέρα ημέρες και όταν υπάρχει αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση.

* Μην αερίζετε το σπίτι και τα κλινοσκεπάσματα, χαλιά κ.λπ. τις προαναφερόμενες ώρες και ημέρες.

* Συνιστάται η χρήση κλιματιστικού, με συχνό καθαρισμό των φίλτρων στο σπίτι και το αυτοκίνητο.

* Αποφύγετε τους κλειστούς χώρους με ερεθιστικούς παράγοντες όπως ο καπνός ή τα απορρυπαντικά.

* Στεγνώνετε τα ρούχα σε κλειστούς χώρους ή σε στεγνωτήρια.

* Οδηγείτε με κλειστά παράθυρα στο αυτοκίνητο.

* Μην οδηγείτε μηχανή, κυρίως αν δεν φοράτε κλειστό κράνος.

* Να φοράτε γυαλιά ηλίου.

* Μην αλλάζετε τα ρούχα σας στο υπνοδωμάτιο και μην τα φυλάτε εκεί.

* Να λούζεστε πριν πάτε για ύπνο, γιατί τα ρούχα και τα μαλλιά θα έχουν γύρη.

* Μη στολίζετε το σπίτι σας με αποξηραμένα σιτηρά και αγριοσιτηρά εάν έχετε αλλεργία στη γύρη αγρωστωδών.

* Αποφεύγετε να κάνετε αθλητισμό ή άλλη σωματική εργασία σε ανοιχτούς χώρους.

* Προτιμήστε τα κλειστά γυμναστήρια και κολυμβητήρια.

* Μην κάνετε κηπουρικές εργασίες.