Επικίνδυνη για την καρδιά η εργασία σε βάρδιες

Η εργασία σε βάρδιες – ιδίως τη νύχτα – μπορεί να προκαλέσει ορμονικές και μεταβολικές αλλαγές, που αυξάνουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιοπάθειας, προειδοποιούν επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Η προειδοποίηση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά άλλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι σε βάρδιες, όπως οι γαστρεντερικές διαταραχές, η κόπωση και ο κακός ύπνος.

Όπως γράφουν οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Φρανς Σηρ, στην ηλεκτρονική έκδοση της επιθεώρησης Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), η εργασία σε βάρδιες επηρεάζει μακροπρόθεσμα πολλούς δείκτες που σχετίζονται με τη ρύθμιση του σωματικού βάρους – μεταξύ αυτών τις ορμόνες λεπτίνη, ινσουλίνη και κορτιζόλη.

Η επιρροή αυτή ως φαίνεται συμβάλλει στον αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως διαβήτης, καρδιαγγειακής νόσου και παχυσαρκίας.

Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο εργάζονται σε βάρδιες. Μερικά από ταεπαγγέλματα που συχνά απαιτούν εργασία σε βάρδιες είναι προσωπικό νοσοκομείων, πιλότοι, τραυματιοφορείς και γιατροί ασθενοφόρων, πυροσβέστες, αστυνομικοί και οδηγοί φορτηγών.

Αυτού του είδους η εργασία φαίνεται ότι δημιουργεί πολλά προβλήματα στον οργανισμό, επειδή διαταράσσει σε μακροχρόνια βάση το βιολογικό μας ρολόι.

Για να διερευνήσουν κατά πόσον η διαταραχή αυτή προκαλεί σοβαρά προβλήματα υγείας, ο δρ Σηρ και οι συνεργάτες του διεξήγαγαν ένα πείραμα στο εργαστήριο, σχεδιασμένο για να μιμηθεί την εργασία σε βάρδιες.

Στο πείραμα συμμετείχαν πέντε άντρες και πέντε γυναίκες, τις σωματικές αντιδράσεις των οποίων κατέγραφαν οι ερευνητές επί 10 μέρες. Στη διάρκεια αυτών των ημερών, οι εθελοντές άλλαζαν τις συνήθειές τους αναλόγως με τη βάρδιά τους.

Αλλαγές σε ορμόνες, σάκχαρο, πίεση

Αποτέλεσμα: ο ύπνος, η διατροφή και γενικότερα η λειτουργία εκτός του φυσιολογικού ωραρίου (ως φυσιολογικό ωράριο θεωρείται η εργασία 9 π.μ. – 5 μ.μ.) προκάλεσε σημαντική μείωση στα επίπεδα της ορμόνης που ρυθμίζει το σωματικό βάρος, δηλαδή της λεπτίνης.

Σύμφωνα με προγενέστερες μελέτες, η μείωση της λεπτίνης μακροπρόθεσμα μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη παχυσαρκίας και καρδιοπάθειας, προκαλώντας αύξηση της όρεξης και μείωση της φυσικής δραστηριότητας.

Στη νέα μελέτη, η εργασία σε βάρδιες προκάλεσε επίσης αλλαγές στα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα, με συνέπεια διαταραγμένη αντοχή στη γλυκόζη και μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Πιο συγκεκριμένα, 3 εθελοντές δίχως ιστορικό διαβήτη, παρουσίασαν αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα τους που τους έφερε σε μια προδιαβητική κατάσταση.

Στους ίδιους εθελοντές αυξήθηκαν και τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης στη διάρκεια της ημέρας.

Οι παραπάνω ορμονικές αλλαγές διαπιστώθηκε ότι ήταν πιο έντονες όταν οι εθελοντές έκαναν τη νύχτα μέρα: κοιμόντουσαν τη μέρα και έμεναν ξύπνιοι τη νύχτα, σαν να εργάζονταν σε νυκτερινή βάρδια.