Η νύφη και η καμένη καλύβα της Κωπαΐδας

«Για μνήμες συνήθως μιλάνε όσοι δεν πέρασαν ούτε το κατώφλι ενός ανακριτικού γραφείου» παρατηρεί η αρχαιολόγος Έβη Τουλούπα με αφορμή τη συζήτηση για την χρήση των Φυλακών της Αίγινας. Το απόσπασμα προέρχεται από μια επιφυλλίδα που δημοσιεύθηκε στα «ΝΕΑ» (στο διάστημα 1992-99). Πενήντα πέντε μικρά κείμενα που τώρα ανθολογούνται σ΄ ένα μικρό τόμο, και μιλούν για θέματα ιστορίας και αρχαιολογίας, με μια προσέγγιση σύγχρονη, διαφορετική, με ανθρώπινο πρόσωπο.

Η Έβη Τουλούπα θα είχε πολλά να πει για τις περιπέτειες της προσωπικής της ζωής και της επαγγελματικής σταδιοδρομίας με τ΄ ανακριτικά γραφεία και την εξουσία. Δεν το κάνει. Υποστηρίζει ότι η ενδεδειγμένη χρήση της φυλακής που χτίσθηκε επί Καποδίστρια το 1828 σαν ορφανοτροφείο όπου τα παιδιά των αγωνιστών του Εικοσιένα θα μάθαιναν γράμματα και τέχνες, είναι να συγκεντρώσει όλα τ΄ αρχαία της Αίγινας που βρίσκονται διασκορπισμένα, κι ερωτά: «Γιατί άραγε δεν ακούστηκαν διαμαρτυρίες όταν κατεδαφίστηκαν τα κτίρια της Ακροναυπλίας, οι φυλακές Αβέρωφ, τα στρατόπεδα της Λάρισας και του Χαϊδαρίου, τα σπίτια της οδού Μέριλιν και της Μπουμπουλίνας;».

Ακούραστη εκδρομέας, μας παίρνει στα πιο απομακρυσμένα μνημεία. Σε κάποιο σημείο ομολογεί ότι αισθάνεται τύψεις που δεν έσωσε- έστω με φωτογραφική αποτύπωση- μια νομαδική αχυρο-καλύβα στο Στροβίκι της Κωπαΐδας, αλλά μεταφέρει και αυτό που της είπε η ανύπαντρη κόρη που συνάντησε στην καλύβα: «Όσο ζω εδώ μέσα, κανένας δεν θα με πάρει. Οι γαμπροί θέλουν σπίτι… Κάποια μέρα θα την κάψω». Όταν ξαναπήγε και αναζήτησε την καλύβα, δεν υπήρχε πια…

ΙΝFΟ

Έβη Τουλούπα, «Περασμένα και όχι ξεχασμένα».
Σελ. 171, Εκδόσεις Ωκεανίδα.