Τυφώνας ύφεσης στην Ιαπωνία

Σε μια παραλλαγή του μύθου του Αισώπου ο Μέρμηγκας μάζευε τροφή τις καλές ημέρες του καλοκαιριού όχι μόνο για τον ίδιο αλλά και για τον Τζίτζικα. Και τώρα που ήρθε ο χειμώνας και ο Τζίτζικας έπαψε να τραγουδάει, ο Μέρμηγκας δεν ξέρει τι να κάνει με όλες αυτές τις προμήθειες. Κάπως έτσι εξηγείται το «σόκου» (σοκ) της ιαπωνικής οικονομίας.

Αν το εργατικό μυρμήγκι των μοντέρνων καιρών είναι η Ιαπωνία, ο τεμπέλης τζίτζικας που δεν τραγουδάει πια είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες. Και όπως εξηγεί στην εφημερίδα «Le Figaro» ο Πίτερ Τάσκερ, οικονομολόγος στην τράπεζα επενδύσεων Dresdner Κleiwort, τη δεκαετία του 1990 «το μυρμήγκι σταμάτησε να αντλεί τα οφέλη της σκληρής εργασίας του και άρχισε να εξειδικεύεται στην παραγωγή τροφίμων για τον τζίτζικα. Όχι μόνο τα έδινε στον ανεύθυνο φίλο του, αλλά επιπλέον του δάνειζε χρήματα για να τα αγοράσει». Το πλήγμα για την Ιαπωνία δεν ήρθε από τα πολύπλοκα χρηματιστηριακά προϊόντα όπως στις ΗΠΑ, ούτε από την πτώση των τιμών του πετρελαίου όπως στην περίπτωση της Ρωσίας. Η οικονομία της χώρας- και δεύτερη στον κόσμο- περνάει την χειρότερη κρίση της μεταπολεμικής της εποχής εξαιτίας της κάθετης πτώσης των εξαγωγών κυρίως σε αυτοκίνητα και ηλεκτρονικά είδη. Ένας μετά τον άλλον οι κολοσσοί του made in Japan- από την Τoyota έως τη Sony- καταγράφουν ζημιές για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Και τα μεγάλα πολυκαταστήματα, ένας πραγματικός θεσμός της σύγχρονης Ιαπωνίας, αρχίζουν να γονατίζουν από την απροθυμία των Ιαπώνων να καταναλώσουν.

Σε κατάσταση πανικού. Οι άλλοτε «serial shoppers» (καταναλωτές κατά συρροήν) προτιμούν πια να αποταμιεύουν- «οι Ιάπωνες καταναλωτές βρίσκονται σε κατάσταση πανικού», σημειώνει ο οικονομολόγος Καζούο Μόμα. Και δεν δείχνουν διατεθειμένοι να αλλάξουν τη στάση τους ούτε με τα 16,9 δισ. ευρώ που μοίρασε η κυβέρνηση στις οικογένειες- 542 ευρώ ήταν η επιχορήγηση για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά. Όταν η εφημερίδα «Japan Τimes» ρώτησε τους αναγνώστες της στο Διαδίκτυο τι σκοπεύουν να κάνουν με αυτά τα χρήματα, η Μιγιούκι, μια 30χρονη μητέρα, έδωσε την απάντηση με την οποία συμφωνούν πολλοί συμπατριώτες της: «Θα τα βάλω στην άκρη για αργότερα». Και εξήγησε τον λόγο: «Έτσι όπως πηγαίνει η οικονομία, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι το κράτος θα μπορέσει να μου εξασφαλίσει σύνταξη όταν σταματήσω να δουλεύω». Είναι κάτι που γνωρίζουν πολύ καλά πολλοί ηλικιωμένοι στην Ιαπωνία, οι οποίοι αναγκάζονται να καταφεύγουν στο μικροέγκλημα με την ελπίδα να συλληφθούν για να μπορέσουν να εξασφαλίσουν στη φυλακή στέγη και τροφή.

Εκλογές- μονόδρομος. Ηεικόνα το περασμένο Σάββατο του- παραιτηθέντος πλέον- μεθυσμένου υπουργού Οικονομικών Σοΐτσι Νακαγκάουα να μην μπορεί να ανοίξει τα μάτια του και να δυσκολεύεται να αρθρώσει μια λέξη στη συνέντευξη Τύπου της συνόδου των G7, περιγράφει απόλυτα την εικόνα της οικονομίας. Ταιριάζει όμως και στο πολιτικό τοπίο. Το ποσοστό αποδοχής στο πρόσωπο του πρωθυπουργού Ταρό Άσο θυμίζει χειμωνιάτικες θερμοκρασίες: μόλις το 9,7% των ψηφοφόρων έχει θετική γνώμη για τον άνθρωπο με το «παγωμένο χαμόγελο» που καλείται να αντιμετωπίσει την κρίση. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, οι εκλογές έως τον Σεπτέμβριο είναι μονόδρομος. Και τότε το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο κυβερνά χωρίς αντίπαλο από το 1955 χάρις σε ένα καλά οργανωμένο πελατειακό σύστημα με τα λόμπι και την κατακερματισμένη αντιπολίτευση, αναμένεται να υποστεί καθίζηση.


Και η κυβέρνηση της Λετονίας θύμα της οικονομικής κρίσης

Την παραίτησή του υπέβαλε χθες στον πρόεδρο της Λετονίας Βάλντις Ζάτλερς ο πρωθυπουργός της χώρας Ιβάρς Γκοντμάνις, με αποτέλεσμα να καταρρεύσει ο κυβερνητικός συνασπισμός του οποίου ηγείτο. Πρόκειται για τη δεύτερη ευρωπαϊκή κυβέρνηση που υποκύπτει στην οικονομική κρίση ύστερα από εκείνη της Ισλανδίας.

«Ο πρωθυπουργός μού επέδωσε επιστολή παραίτησης και την αποδέχθηκα», δήλωσε ο Ζάτλερς έπειτα από συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών που είχε με τον Γκοντμάνις. Ο Ζάτλερς πρόσθεσε ότι τώρα θα αρχίσει συνομιλίες με όλα τα πολιτικά κόμματα για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Ωστόσο οικονομικοί αναλυτές πιστεύουν ότι τελικά δεν θα αποτραπεί το ενδεχόμενο προκήρυξης νέων εκλογών. “Είναι ακόμη δυνατό να σχηματιστεί νέος κυβερνητικός συνασπισμός αλλά αυτό που πιστεύω ότι στην ουσία σημαίνει η κατάρρευση της κυβέρνησης είναι πως θα οδηγηθούμε σε νέες εκλογές”, επισήμανε ο Λαρς Κρίστενσεν, επικεφαλής του κέντρου ερευνών για τις αναδυόμενες αγορές Danske Βank. Ο κεντροδεξιός κυβερνητικός συνασπισμός της Λετονίας κινδύνευε να καταρρεύσει εδώ και εβδομάδες. Ο πρόεδρος του Λαϊκού Κόμματος, του μεγαλύτερου κόμματος του κυβερνητικού συνασπισμού, Μάρεκς Σίγκλινς, δήλωσε χθες ότι ο ίδιος και το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα του συνασπισμού, η Ένωση Πρασίνων και Αγροτών, ζήτησαν από τον πρωθυπουργό να παραιτηθεί, λέγοντας ότι είναι ο μόνος τρόπος για να εμπιστευτεί και πάλι ο λαός την ηγεσία της χώρας. Η πολιτική αστάθεια συνέβαλε στα οικονομικά προβλήματα της μικρής αυτής χώρας της Βαλτικής, πυροδοτώντας ταραχές στις 13 Ιανουαρίου. Η Λετονία χρειάστηκε πέρυσι να πάρει δάνειο 7,5 δισ. ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.