«Η εξέγερση είχε και χιούμορ»

Παλιά τσιμεντένια παιχνίδια ανταλλάσσουν μολότοφ στην καρδιά του Κολωνακίου και μιλούν για την εξέγερση του Δεκεμβρίου μέσα από τη νέα εικαστική δουλειά του Χάρη Κοντοσφύρη
Τρεις νέοι με γυρισμένη την πλάτη έχουν καταλάβει τα σκαλιά της γκαλερί Ζουμπουλάκη και εμποδίζουν όποιον θέλει να περάσει. Όσοι καταφέρουν να τους προσπεράσουν θα αντικρύσουν το χάος μιας σοφίτας. Διάσπαρτα παλιά παιχνίδια παντού. Αρκουδάκια, κούκλες, ποδηλατάκια και αλογάκια, όλα βουτηγμένα στο τσιμέντο. Μια παλιά επιγραφή σε τσίγκο από την Ομόνοια κάτω από ένα γκράφιτι. Και ένα κρεβάτι πάνω στο οποίο κάθεται ένα κογιότ. Είναι το «Ηλεκτρικό Σπίτι». Η νέα εικαστική εγκατάσταση του Χάρη Κοντοσφύρη, που έρχεται δυο μήνες μετά τα επεισόδια του Δεκεμβρίου να σχολιάσει τα γεγονότα, αλλά και να διεισδύσει στην ψυχολογία των εφήβων.

ΙΝFΟ

Το «Ηλεκτρικό Σπίτι» εγκαινιάζεται απόψε στην γκαλερί Ζουμπουλάκη (Πλατεία Κολωνακίου 20, τηλ. 210-
3608.278). Έως τις 21 Μαρτίου.
Συνεργάζονται οι γκραφιτάδες SΝRS και Εlvis.

Τι είναι το «Ηλεκτρικό Σπίτι»;

Ένα σπίτι με πολλά βολτ. Ένα σπίτι που έχει ατμόσφαιρα ηλεκτρισμένη. Και αυτό συμβαίνει όταν βρισκόμαστε στην εφηβεία, όταν η οικογένεια μοιάζει με απειλή και εμείς πρέπει να αποκοπούμε από αυτήν και να θέσουμε τα όρια του εαυτού μας. Ξέρετε τελικά πόσο απροσάρμοστοι είμαστε απέναντι σε κάθε είδους αλλαγή, είτε αυτή είναι οικογενειακή είτε κοινωνική;

Γιατί μια έκθεση-σχόλιο για τα επεισόδια, δύο μήνες μετά;

Δεν εξεγείρεται κάποιος για μήνες. Αυτό που αφήνει πίσω της όμως μια εξέγερση επιδρά για χρόνια. Αυτήν την ιστορία τη βιώσαμε ως μια διαδικασία παιχνιδιού. Όταν δέχεσαι ένα δακρυγόνο απαντάς με μια μολότοφ. Η όλη εξέγερση, τα συνθήματά της, είχε μια δόση αθωότητας και χιούμορ. Δεν έχει χιούμορ για παράδειγμα η κίνηση να μπουν οι εξεγερμένοι στα μπαρ του Ψυρή και να φωνάζουν στους θαμώνες «πάρτε τα ποτά και βγείτε στα στενά»;

Χωράει το χιούμορ σε αυτές τις υποθέσεις;
Το χιούμορ χωράει παντού. Στις διαδηλώσεις ένιωθες την έπαρση μιας τεράστιας γιορτής που ενέχει και τον κίνδυνο του τυχαίου. Οι άνθρωποι που έσπαγαν σε έκαναν να νιώθεις ότι η πόλη τρέμει. Η αλλαγή γίνεται.

Και μπορεί ο Χάρης Κοντοσφύρης να υποστηρίζει το χιούμορ, όμως αν κάποιος κοιτάξει πιο προσεκτικά τα «έμψυχα παιχνίδια» του, όπως έχει βαφτίσει τα παλιά παιχνίδια που μάζεψε από τα σκουπίδια και «έντυσε» με τσιμέντο, δεν είναι και τόσο αστεία: κούκλες με παράταιρα κεφάλια, αρκούδια που ανταλλάσσουν μολότοφ και ένα άλογο που αιμορραγεί- αφιέρωμα στον νεκρό Αλέξη- υπό το απαθές βλέμμα ενός κουταβιού. Έργα που θα πωλούνται από 100 ευρώ, όχι μόνο λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και ως «κόντρα στις τιμές- φούσκα των έργων τέχνης».

Σε τι διαφέρει η σημερινή εξέγερση από εκείνες του 20ού αιώνα;

Κάθε φορά διαφέρουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, τα οποία εξαρτώνται από διαφορετικές παραμέτρους. Παλιότερα ήταν περισσότερο ιδεολογικές. Σήμερα έχουν κυρίως να κάνουν με θέματα επιβίωσης και την ποιότητα ζωής. Η εξέγερση σήμερα είναι πιο επιθετική, πιο μπάχαλο, πιο επικίνδυνη, πιο εφηβική. Τα δίνει όλα.

Μήπως είναι νωρίς για αποτίμηση;
Κάθε γενιά ζητά να προσδιοριστεί. Η ένταση των επεισοδίων του κέντρου απλώθηκε ως ντόμινο στις συνοικίες, στην υπόλοιπη Ελλάδα, ακόμη και στο εξωτερικό. Όσο δεν έχει κατακάτσει, πρέπει να τους δώσουμε ρόλο και να βοηθήσουμε στην ιστορικότητά τους. Γι΄ αυτό και συνεχίζονται οι καταλήψεις. Σε αυτήν την ιστορία ο κόσμος θέλει να βάλει ένα ερωτηματικό, ένα θαυμαστικό…. Πάντως όχι μια τελεία. Διότι η εξέγερση αυτή έθεσε τα ερωτήματα στη σωστή βάση. Και γι΄ αυτό και η κυβέρνηση τρέχει τώρα να κάνει πουδραρίσματα στο ζήτημα της Παιδείας. Προσπαθεί να προσφέρει το μήλο στους νέους με καλά κρυμμένο το σκουλήκι.


«Κάθε μας πράξη πρέπει να είναι πολιτική»

Είναι παρεξηγημένη η εξέγερση;
Ίσως από κάποιους βιαστικούς και απροσάρμοστους. Από κάποιους άλλους θεωρείται ως κάστρο και πρέπει όλοι μας να προτείνουμε πολεμίστρες- όπως οι καταλήψεις σε Εθνικό Θέατρο και Λυρική Σκηνή. Το θέμα είναι πως δεν έχει αποσαφηνιστεί εναντίον ποιου στρέφεται. Αν στρέφεται εναντίον του πατέρα μου δεν θέλω να συμμετέχω. Αν στρέφεται όμως απέναντι στον καπιταλισμό, θέλω να δώσω το «παρών». Μπορεί η αντίφαση να είναι μέρος της και να την κρατά ζωντανή, αλλά θα πρέπει να τη διαχειριστούμε και να πάρουμε θέση.

Ασκείται πολιτική μέσω της τέχνης;
Κάθε μας πράξη πρέπει να είναι πολιτική.

Προσωπικά συνειδητοποίησα πως ακόμη και στο υπέρτατο πλατύσκαλο της επιτυχίας, στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο, δεν υπάρχει θέα. Γι΄ αυτό και αποφάσισα να δραστηριοποιηθώ σε ομάδες των οποίων τα ενδιαφέροντα άπτονται θεμάτων δημόσιου χώρου. Δεν πιστεύω πως ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι αφασικός και αυτιστικός, ακόμη κι αν η ίδια η κοινωνία σε θέλει κοιμισμένο.