«Θέλω να κυβερνήσω ώς το 2019»

Μπορεί η θητεία του Ούγκο Τσάβες στην προεδρία της Βενεζουέλας να λήγει το 2013, αλλά ο ίδιος είδε το μέλλον του να κρίνεται από το χθεσινό δημοψήφισμα με το οποίο επιχείρησε να εξασφαλίσει το δικαίωμα επανεκλογής σε τέσσερα χρόνια. Οι κάλπες, πάντως, δεν έδωσαν απάντηση στο ερώτημα που διχάζει τη χώρα: είναι ο Τσάβες δικτάτορας;

Ανοιχτά στο ερώτημα απάντησε ο Λουίς Χερέρο, ένας Ισπανός ευρωβουλευτής, ο οποίος βρέθηκε στο Καράκας με την ιδιότητα του παρατηρητή της εκλογικής διαδικασίας έπειτα από πρόσκληση της αντιπολίτευσης. «Ψηφίστε ελεύθερα, μη φοβάστε τον δικτάτορα», δήλωσε σε τηλεοπτική του συνέντευξη την περασμένη Παρασκευή. Λίγες ώρες αργότερα, ο Ισπανός ευρωβουλευτής οδηγήθηκε στο αεροδρόμιο χωρίς τη βαλίτσα του και το διαβατήριό του και απελάθηκε από τη χώρα. Ο Χερέρο θα μπορούσε να απελαθεί ακόμη και αν ο Τσάβες δεν είναι δικτάτορας ή δεν συμπεριφέρεται σαν τέτοιος: από το χθεσινό δημοψήφισμα θα κρινόταν το μέλλον του τσαβισμού και ο πρόεδρος της Βενεζουέλας θα ήθελε να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τα περιθώρια αμφισβήτησής του. Για να ενισχύσει το μέτωπο του «ναι» – σημειώνουν οι «Financial Τimes»- κατήγγειλε σχέδια για πραξικόπημα και δολοφονικές απόπειρες εναντίον του, έθεσε τους ψηφοφόρους προ του διλήμματος «Τσάβες ή χάος», δήλωσε ότι «μια ψήφος στο “ναι” είναι ψήφος στην επανάσταση και τον σοσιαλισμό».

Τα γκάλοπ
Οι δημοσκοπήσεις έδιναν ένα ελαφρύ προβάδισμα στο «ναι»- αρκετά εύθραυστο, όμως, δεδομένης και της οριακής ήττας στο δημοψήφισμα του Δεκεμβρίου του 2007, όταν ο Τσάβες είχε ζητήσει και πάλι από τους πολίτες να του δώσουν το δικαίωμα μιας τρίτης εκλογής το 2013. Όπως γράφει η «Le Μonde», ο πρόεδρος της Βενεζουέλας πήρε το μάθημα εκείνης της αποτυχίας. Τότε, η ήττα θεωρήθηκε προϊόν της αποχής από τις κάλπες των τσαβιστών. Για να τραβήξει τους οπαδούς του στις κάλπες, σημειώνει η γαλλική εφημερίδα, ο Τσάβες διεύρυνε τη δυνατότητα επανεκλογής σε όλα τα τοπικά συμβούλια. Με αυτόν τον τρόπο παρέσυρε στον προεκλογικό του αγώνα όλους τους δημοτικούς άρχοντες που προσβλέπουν σε ακόμη μια εκλογή, καταφέρνοντας να είναι παντού: στο Καράκας και στην επαρχία, στους δρόμους, τις διαφημιστικές αφίσες, την τηλεόραση και τις εφημερίδες. Υποστηρίζοντας ότι το έργο του και η επανάσταση δεν θα έχουν ολοκληρωθεί έως το 2013 (οπότε με το υπάρχον Σύνταγμα ολοκληρώνεται ο κύκλος του στην εξουσία), δεν κρύβει τις προθέσεις του: «Είμαι έτοιμος να σας κυβερνήσω έως το 2019», δήλωσε σε μια προεκλογική συγκέντρωση στη Λεωφόρο Μπολίβαρ.

Σαν τρένο που τρέχει με 200 χιλιόμετρα την ώρα

Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ υπενθύμιζε όλες αυτές τις ημέρες μια ρήση του Σιμόν Μπολίβαρ:

«Κανένας πολίτης δεν πρέπει να μένει για πολύ καιρό στην εξουσία», είχε πει ο ήρωας που απελευθέρωσε τη Λατινική Αμερική τον 19ο αιώνα και του οποίου ο Τσάβες δηλώνει σήμερα διάδοχος. Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας δεν φαίνεται να συμφωνεί σε αυτό με τον ήρωά του- είχε δηλώσει μάλιστα πως αν έχανε και αυτό το δημοψήφισμα, τίποτε δεν τον εμπόδιζε να προσπαθήσει και μια τρίτη φορά. Ο χρόνος, ωστόσο, δεν είναι με το μέρος του. Η κατακόρυφη πτώση των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να υποχρεώσει τον Τσάβες να περικόψει τις δημόσιες δαπάνες με συνέπεια να πληγεί η δημοτικότητά του. Όπως σημειώνει ο Ρικάρντο Χάουσμαν, πρώην υπουργός στη Βενεζουέλα και σήμερα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, μεγάλο μέρος της δημοτικότητας του Τσάβες οφείλεται στα δισεκατομμύρια δολάρια προερχόμενα από το πετρέλαιο σε κοινωνικά προγράμματα. Ακόμη και σήμερα που το βαρέλι κοστίζει 38 δολάρια, ο Τσάβες συνεχίζει να ξοδεύει. «Η Βενεζουέλα- λέει ο Χάουσμαν- είναι σαν ένα τρένο που τρέχει με 200 χλμ. την ώρα και ο οδηγός του συνεχίζει να πατάει το γκάζι».