Η Ελληνική Επανάσταση με τη σφραγίδα του Παπαδιαμάντη

Η Ελληνική Επανάσταση, λέει ο ιστορικός Βασίλης Κρεμμυδάς, δεν ήταν απλώς το αποτέλεσμα της διαφώτισης που έφερε ένας Κοραής στο έθνος. Ήταν η συνισταμένη μιας σειράς αλλαγών από τα μέσα του 18ου αιώνα. Η συνειδητοποίηση ότι η φεουδαρχική Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν πια ξεπερασμένη από τα γεγονότα και από το ευρωπαϊκό παράδειγμα που ήδη είχε να επιδείξει ένα 1789, έναν Ναπολέοντα και μια νέα οικονομική δομή. Αλλά και ένα νέο εμπόριο και ένα σχολείο που ανοιγόταν σε νέες ιδέες και ρεύματα. Η φωτοαναστατική ανατύπωση, από το Ίδρυμα της Βουλής, των τεσσάρων τόμων «Σπυρίδωνος Τρικούπη, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» (είναι η τελική έκδοση του 1888) συνοδεύεται ακριβώς από εισαγωγικό τόμο 338 σελίδων του Βασίλη Κρεμμυδά- που αναγνωρίζει «καθαρά ιστοριογραφικές αξιώσεις» στο έργο του λόγιου Μεσολογγίτη πολιτικού- με τίτλο «Από τον Σπυρίδωνα Τρικούπη στο σήμερα. Το Εικοσιένα στις νέες ιστοριογραφικές προσεγγίσεις».

Πρόκειται για μία μόνο από τις τρεις πρόσφατες εκδόσεις του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία που παρουσιάστηκαν χθες στην Αίθουσα «Ελευθέριος Βενιζέλος» της Βουλής με εισηγητές τους Ιάκωβο Μιχαηλίδη, Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλο, Γιώργο Κασιμάτη. Και αν η τρίτη έκδοση που παρουσιάστηκε αφορά στα «Συνταγματικά Κείμενα των Ιονίων Νήσων» (επιμέλεια: Αλίκη Νικηφόρου) με χειρόγραφα στα ελληνικά, ιταλικά, αγγλικά, γαλλικά και οθωμανικά, η δεύτερη έκδοση αφορά και αυτή στην Ελληνική Επανάσταση.

Πρόκειται για τη δίτομη «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως του Γεωργίου Φίνλεϋ» (ανταποκριτή των «Τimes» του Λονδίνου), στη μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (επιμέλεια: Άγγελος Μαντάς) που παρέμεινε ανέκδοτη επί έναν αιώνα! Η ανάθεση στον Σκιαθίτη συγγραφέα έγινε από τον Γιάννη Βλαχογιάννη, σε μια περίοδο που ο Παπαδιαμάντης ζούσε στη φτώχεια. Εκτέλεσε το έργο που του ζητήθηκε με ευσυνειδησία, παρά τις κάποιες αντιρρήσεις που είχε για ορισμένες θέσεις του Φίνλεϋ, και το παρέδωσε το 1904. Η αλληλογραφία των Βλαχογιάννη, Παπαδιαμάντη μαρτυρεί το πόσο μεγάλη προσπάθεια καταβλήθηκε, εντούτοις το έργο δεν εκδόθηκε ποτέ.