Φαινόμενα

Η πραγματικότητα των αγροτών…
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Οι τηλεοπτικοί συμβολισμοί και η επικοινωνιακή μάχη αποδεικνύεται ότι δεν αρκούν για να λύσουν τα πολύπλοκα αγροτικά προβλήματα
Oι αγρότες από την Κρήτη κάνουν «απόβαση» στο λιμάνι του Πειραιά. Οι κάμερες εκεί. Και οι ρεπόρτερ. Επανάληψη του θεάματος οργής, που ημέρες τώρα εξελίσσεται. Από το Μega ο Δημήτρης Καμπουράκης αυτοπροσώπως στο λιμάνι. Είναι, άλλωστε, πατριωτάκι και η παρουσία του είναι το φιλικό μήνυμα της τηλεόρασης προς τους αγωνιζομένους. Ένας δικός τους ανάμεσά τους. Και δίνει τη μάχη ανάμεσα σε οργισμένους αγρότες να ακουστούν τα αιτήματα. Αναψοκοκκινισμένος. Υπό βροχή. Απέναντι τα ΜΑΤ κλείνουν τον δρόμο. Εξαγριώνουν.

Εισαγγελέας έχει ήδη παρέμβει και οι αγρότες περιμένουν την απόφασή του για το αν θα πορευτούν στους δρόμους της Αθήνας- με κατεύθυνση, άλλοι λένε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, άλλοι το Μαξίμου. Σε απ΄ ευθείας σύνδεση Παπαδάκης και, φυσικά, Οικονομέας. Φωνές. Θυμός. Πέφτουν τα πρώτα χημικά. Στα μικρόφωνα οι εκπρόσωποι ξεσπούν. Ευνοήθηκε μόνο η Θεσσαλία από τα κυβερνητικά μέτρα. Ο υπουργός είναι Θεσσαλός. Τα αιτήματα των αγροτών της Κρήτης δεν ικανοποιήθηκαν, λένε. Η πραγματικότητα του αγροτικού προβλήματος περισσεύει από τα τηλεοπτικά του καλούπια.

Οι συνδέσεις δύσκολες. Τεχνικά προβλήματα δημιουργούν μεγαλύτερο χάος. Φωνάζει ο Παπαδάκης για να επιβάλει την τάξη στο πάνελ του, όπου συμμετέχουν οι Αποστολάκη, Ξενογιαννακοπούλου και Βούλτεψη προκειμένου να καταλάβει τι ακριβώς λένε οι αγρότες. «Τα λεφτά, τα λεφτά, πώς θα μοιραστούν τα λεφτά», αναλαμβάνει να ερμηνεύσει όλο αυτό το πάθος η κ. Βούλτεψη και η διαπεραστική έννοια της λέξης καθώς την φωνάζει είναι η μόνη που κυριαρχεί στο τηλεοπτικό αλαλούμ.

«Τα λεφτά». Είναι η συνθηματική μέθοδος για να συνοψιστούν προβλήματα επιβίωσης και να διχαστούν κοινωνικές ομάδες. Την προκαλεί βέβαια- και εν τέλει την επιβάλλει- ένα τηλεοπτικό τελετουργικό, που δεν επιτρέπει οποιαδήποτε ουσιαστική πολιτική προσέγγιση στο πρόβλημα. Είναι, άραγε, ένα τοπικιστικό πάθος που διχάζει τους αγρότες, οι οποίοι όπου κι αν βρίσκονται, όποια γη κι αν δουλεύουν σε αυτό τον τόπο, δεν μπορεί σε μια δημοκρατία παρά να απολαμβάνουν μια κοινή αγροτική πολιτική; Αλλά, ακόμη κι αν αναδεικνύονται τέτοιας μορφής αντιθέσεις, τι είναι αυτό που τις καλλιεργεί και τις συντηρεί αν όχι μια πολιτική προτιμήσεων και ευνοιών, με ρίζες όχι βέβαια μόνο στην εκάστοτε αγροτική πολιτική και την επιμέρους πυροσβεστική της δράση, αλλά στο «μοίρασμα» μιας χώρας σε μικροεξουσίες τοπικών ηγετών, που τις αξιοποιούν για στενά εκλογικά οφέλη.

Γινόμαστε μάρτυρες μιας τηλεοπτικής διαχείρισης των αγροτικών κινητοποιήσεων, που αφαιρούν από την πραγματικότητα το ουσιαστικό κοινωνικό της βάθος και περιορίζουν την πολιτική της ερμηνεία.

Όχι ότι φταίει η τηλεόραση. Αλλά η θολή κουρτίνα που διαμορφώνει το θορυβώδες τελετουργικό της ενημέρωσης, αναδεικνύοντας στιγμές της οργής και όχι αιτίες, κρύβει κυβερνητικές ολιγωρίες και ανικανότητες για συνολική, οργανωμένη πολιτική, ερεθίζοντας παράλληλα τα συντηρητικά ανακλαστικά μιας κοινωνίας έτσι κι αλλιώς μπερδεμένης και αγχωμένης μπροστά σε μια σκληρή οικονομική πραγματικότητα. Εξ ου και τα ΜΑΤ, που δεν είχαν εμφανιστεί σε άλλα μπλόκα, έκαναν δυναμική την εμφάνισή τους στο λιμάνι του Πειραιά. Για να μην παραλύσει η πρωτεύουσα από την πορεία των τρακτέρ προς το κέντρο. Κι ας είχε παραλύσει η κυκλοφορία εμπορευμάτων και ταξιδιωτών τις ημέρες των μπλοκαρισμένων εθνικών δρόμων. Αλλά εκείνα τα μπλόκα αξιοποιήθηκαν για την επικοινωνιακή παρέμβαση των επιδοτήσεων, ενώ οι εικόνες παράλυσης του αθηναϊκού κέντρου θα ήταν οι εικόνες της αποτυχίας. Η μάχη της επικοινωνίας σκληρή και από τις δύο πλευρές και η παρέμβαση του τηλεοπτικού τελετουργικού καταλυτική.


… μεγαλύτερη από την εικόνα της

Από όλο αυτό έμειναν οι εικόνες του μαχητικού ρεπόρτερ Καμπουράκη, ενός ηγετικού Παπαδάκη που αγωνιζόταν να ακουστούν τα αιτήματα επιβάλλοντας κανόνες στο στούντιο, οι βραχνές φωνές των αγροτών που με άγνοια των τηλεοπτικών κανόνων δημιουργούσαν μεγαλύτερη σύγχυση και έχαναν την ευκαιρία να εξηγήσουν τι ακριβώς ζητούν, μένοντας μια θυμωμένη μάζα που συγκρούεται με τα ΜΑΤ, ενώ οι πτυχές του προβλήματος απόμεναν θέμα ερμηνείας στα πάνελ και περιορίζονταν σε συνθηματικούς συμψηφισμούς «εσείς σκάγατε τα λάστιχα των τρακτέρ» και «εσείς είχατε τον Χατζηγάκη πάνω στα τρακτέρ». Τηλεοπτικοί στροβιλισμοί γύρω από ένα καζάνι όπου βράζουν αγώνες, συνετές και υπερβολικές διεκδικήσεις, καημοί και απογοητεύσεις που συσσωρεύει η εγκατάλειψη της περιφέρειας να βράσει στο ζουμί της, η μισή σέρνοντας νοοτροπίες βολέματος και μνήμες κανακέματος και η άλλη μισή να βρίσκει μόνη της τον βηματισμό της.