[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Εκατομμύρια κυβικά πόσιμου νερού χάνονται στη θάλασσα

Για παντελή απουσία εθνικής στρατηγικής κάνει λόγο ο πρώην πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών κ. Γιώργος Χρόνης, ο οποίος ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα την παραίτησή του. Επιπλέον ο κ. Χρόνης μιλάει στα «ΝΕΑ» για τον κίνδυνο «κατάρρευσης» του «Sea Diamond» στην καλντέρα της Σαντορίνης, την ελλιπή χρηματοδότηση των ερευνών και τα εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού που χάνονται στη θάλασσα.
Θεωρείτε ικανοποιητικά τα ερευνητικά κονδύλια που παρέχονται στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών;

Προφανώς και όχι. Έπειτα από μεγάλο αγώνα 6 ετών κατάφερα το αυτονόητο. Να εγγραφεί η μισθοδοσία του τακτικού προσωπικού στον κρατικό προϋπολογισμό. Κάτι που επιβάλλει το Σύνταγμα. Είναι αυτονόητο ότι δεν καλύπτεται καμία λειτουργική δαπάνη.

Στηρίζει επαρκώς κατά τη γνώμη σας η πολιτική ηγεσία τις ερευνητικές προσπάθειες του ΕΛΚΕΘΕ;

Υπήρξε συγκυριακή στήριξη από διάφορες πολιτικές ηγεσίες που πέρασαν. Σταθμός για το Κέντρο το 1995, με τον τότε γενικό γραμματέα Ν. Χριστοδουλάκη, αρχή μιας μεγάλης ανάπτυξης.

Σταθμός η παρουσία του Δ. Σιούφα το 2004- διεσώθη το Κέντρο και αναπτύχθηκε σε νέους τομείς.

Ποια είναι τα περιθώρια βελτίωσης;

Δεν πιστεύω σε καμία βελτίωση36 χρόνια τώρα στον χώρο αυτό, όλα έγιναν και γίνονται μέσα από συγκυρίες ανθρώπων και καταστάσεων. Δυστυχώς δεν υπάρχει καμία εθνική στρατηγική.

Δεν υπάρχει δηλαδή κάποιος τομέας
που θα μπορούσε να βελτιωθεί;

Ο τομέας της διαφυγής υπόγειων γλυκών υδάτων στον θαλάσσιο χώρο είναι ανεξερεύνητος. Χάνονται εκατομμύρια κυβικά μέτρα γλυκού πόσιμου νερού. Κάποια στιγμή πρέπει να το καταλάβει η πολιτεία. Είναι κρίμα.

Ποιοι είναι οι λόγοι που σας ώθησαν στην παραίτηση;

Τα 36 χρόνια συνεχούς υπηρεσίας, εκ των οποίων τα τελευταία 15 σε θέσεις ευθύνης- διευθυντή και προέδρου- είναι σίγουρα πολλά. Συνεπώς, αποδεκτή είναι μία φυσιολογική κόπωση. Τεράστιες ευθύνες, γιγάντωση του Κέντρου, συνεχή αδιέξοδα, περίεργο ανοξικό περιβάλλον μέσα στο Κέντρο εξαιτίας συνδικαλιστικών τυχοδιωκτισμών που βρίσκουν εύφορο έδαφος να αναπτυχθούν στη σημερινή ελληνική κοινωνία. Τίθεται θέμα διαφάνειας των πληροφοριών από τις έρευνες που πραγματοποιεί το Κέντρο;
Το ΕΛΚΕΘΕ είναι ερευνητικός κρατικός φορέας. Δεν μπορεί να κάνει απόκρυψη πληροφορίας που αφορά ερευνητικά προγράμματα.

Δεν υπήρξαν ποτέ πιέσεις να μη δοθούν στη δημοσιότητα συγκεκριμένα στοιχεία;

Δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Εξαίρεση αποτελούν τα ευρήματα από στρατιωτικά ατυχήματα στη θάλασσα, όπως η περίπτωση με το Σινούκ.

Τι ακριβώς συνέβη με την υπόθεση του ναυαγίου «Sea Diamond»;

Ήταν ένα ατύχημα. Ο ρόλος μας ήταν η ανάσυρση και παράδοση του μαύρου κουτιού, καθώς και η λεπτομερής βιντεοσκόπηση από τα υποθαλάσσια ρομπότ του Κέντρου.

Αρχικά είχατε δηλώσει ότι πρέπει οπωσδήποτε να ανελκυστεί.
Βεβαίως και το είχα δηλώσει. Η θέση του στα μεγάλης κλίσης πρανή σε ασταθές υπόστρωμα εγκυμονεί κινδύνους μετατόπισής του στην καλντέρα.

Υπάρχει ακόμα κίνδυνος ρύπανσης της θάλασσας από το ναυάγιο;

Οι μετρήσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα δείχνουν ότι δεν υφίσταται κανενός είδους ρύπανση. Μακροπρόθεσμα δεν γνωρίζω. Τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει με το «Sea Diamond»;

Η πολυδάπανη και δύσκολη περίπτωση της ανέλκυσης είναι μία λύση. Η απάντληση της εναπομείνασας ποσότητας πετρελαίου στο σκάφος είναι μία μερική λύση.

Ποια είναι η κατάσταση στο Αιγαίο όσον αφορά τη ρύπανση;
Το Αιγαίο είναι η καθαρότερη θάλασσα της Μεσογείου.

Τι έχετε βρει στις τελευταίες σας μετρήσεις;

Σε επίπεδο κλιματικών τάσεων έχουμε παρατηρήσει από το 1994 αύξηση της επιφανειακής θερμοκρασίας κατά 1,8 βαθμούς Κελσίου.

Ποιες περιοχές πλήττονται από τη ρύπανση;

Ο Κόλπος της Ελευσίνας, ο εσωτερικός Θερμαϊκός και εν μέρει ο Παγασητικός.

Και οι «παρθένες» ακτές; Τι έχετε διαπιστώσει για την κατάστασή τους;

Η καταστροφή τους είναι συνεχής. Από τη μια έχουμε τις διαμορφούμενες κλιματικές τάσεις, από την άλλη την ασύδοτη ανθρώπινη παρέμβαση.

Τι πρέπει να γίνει για να σωθούν;

Κατάργηση της απίθανης πολυνομίας και σύνταξη ενός και μόνο νομοθετικού πλαισίου χωρίς νομικά παράθυρα διαφυγής.

Όταν παρεμβαίνεις στην παράκτια ζώνη κάνοντας οποιοδήποτε έργο, θα πρέπει να αναμένεις άμεση απάντηση της φύσης.

Και ποια τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη ρύπανση;

Με τη λειτουργία του πετρελαιαγωγού στην Αλεξανδρούπολη θα αυξηθεί το traffic στο Αιγαίο.

Χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση.

Κατά τις έρευνες προέκυψαν στοιχεία ότι η ρύπανση εισχωρεί στην τροφική αλυσίδα;

Δεν έχουν εντοπισθεί επικίνδυνες για τον άνθρωπο συγκεντρώσεις πλην του Κόλπου της Ελευσίνας, του εσωτερικού Θερμαϊκού και του Παγασητικού.

Σε ποια είδη εντοπίστηκαν επικίνδυνες συγκεντρώσεις;

Κυρίως στα μύδια. Είναι εξάλλου οι πιο ευαίσθητοι δείκτες.

Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το μέλλον της θαλάσσιας έρευνας στην Ελλάδα;

Ακολουθεί το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Με κοινωνικό ιστό που έχει διαρραγεί, ποιος μπορεί να είναι αισιόδοξος;