«Θέλω να πλάσω το φως με την οικολογία στο Φάληρο»

Η Αθήνα υποδέχεται στο Φαληρικό Δέλτα την πράσινη πρόταση 160.000 τ.μ. του διάσημου αρχιτέκτονα Ρέντζο Πιάνο, την οποία δωρίζει στη χώρα το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος»
«Η αρχιτεκτονική ως έννοια σημαίνει χτίσιμο. Κάτι δηλαδή που είναι ξένο προς τον τόπο και αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον ελληνικό τρόπο σκέψης. Η αρχιτεκτονική πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη ζωή, τον παλμό των ανθρώπων. Πρέπει να γίνεται με ποιητική διάθεση για να μην υπερβεί τον τόπο. Αυτή η φιλοσοφική αντίληψη προέρχεται από την Ελλάδα και αντανακλάται στην αίσθηση της λεπτότητας. Ελλάδα είναι φως, αέρας, θάλασσα. Αυτά τα στοιχεία θα καθοδηγήσουν τη σκέψη μας για το πώς να δημιουργήσουμε αυτόν τον νέο χώρο», λέει ο Ρέντζο Πιάνο. Ο αρχιτέκτονας που παρουσίασε το περασμένο Σάββατο στον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, τους εκπροσώπους της κυβέρνησης και του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» την προμελέτη ενός φιλόδοξου δημόσιου έργου.

Ο Ρέντζο Πιάνο είναι ένα βραβείο Πρίτζκερ ανάμεσά μας. Μιλάει για τη δημοκρατία των ανοιχτών χώρων, «όπου οι άνθρωποι συναθροίζονται, κάνουν τον περίπατό τους, διάφορα σπορ, παρακολουθούν πειραματικά θεάματα, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, μουσικές παραστάσεις». Είναι εκείνος που τον περασμένο χρόνο πέρασε από «συνέντευξη» του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», για να αναλάβει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός μεγάλου έργου που θα στεγάζει το νέο κτίριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, τις εγκαταστάσεις μίας τεχνολογικά σύγχρονης Εθνικής Βιβλιοθήκης, τον ελεύθερο χώρο της Αγοράς και τη δημιουργία ενός πράσινου πάρκου. Έργο που την πραγματοποίησή του αναλαμβάνει το Ίδρυμα πάνω στην περιοχή του Φαληρικού Δέλτα παραχωρημένη από το ελληνικό δημόσιο.

Η αρχιτεκτονική πρόταση του Πιάνο συνδέει τις κτιριακές εγκαταστάσεις και τον χώρου πρασίνου με σκοπό να δημιουργήσει ένα δημόσιο τόπο συνάντησης. «Μεταξύ Λυρικής Σκηνής και Βιβλιοθήκης θα δημιουργηθεί η Αγορά. Είναι το μέρος συνάντησης των ανθρώπων. Είναι η έκφραση δημοκρατικής συνύπαρξης καθώς σε έναν ανοιχτό χώρο εξαφανίζονται κάθε είδους διαφορές», εξηγεί ο αρχιτέκτονας.

Ο νέος τόπος θα έχει το όνομα «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» και θα βρίσκεται στην περιοχή του πρώην Ιπποδρόμου στα σύνορα με την Καλλιθέα. «Το όνομα της περιοχής μιλάει για όμορφη (καλή) θέα. Όμως σήμερα οι χτισμένοι όγκοι και η πυκνή δόμηση φαίνεται να έκλεψαν από την Καλλιθέα αυτό το προνόμιο. Η ιδέα μας λοιπόν βασίζεται σε αυτήν την επιστροφή της κλεμμένης θέας. Και για να το πετύχουμε δημιουργούμε έναν λόφο ύψους 30 μέτρων στο σημείο της Βιβλιοθήκης. Στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου δημιουργούμε το Αναγνωστήριο που θα έχει χαρακτήρα και Κατοικήσιμου Χώρου (living room), με μεγάλα ανοίγματα προς τη θάλασσα και προς την πόλη της Αθήνας. Θα προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε το φως που είναι τόσο ιδιαίτερο στην Αθήνα για να δημιουργήσουμε ένα κτίριο ελαφρύ και διάφανο που δεν θα επιβαρύνει το τοπίο». Ο Ρέντζο Πιάνο ανήκει στους δημιουργούς της «πράσινης αρχιτεκτονικής». Κι αυτήν εφαρμόζει στο αθηναϊκό του έργο. Σειρές αλλεπάλληλων και διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών κυψελών θα βρίσκονται στη στέγη των εγκαταστάσεων.

«Μπορούμε να κάνουμε ένα κτίριο να μην αιμορραγεί από ενέργεια λόγω υπερβολικού φωτισμού. Θα πρέπει να έχει την ικανότητα να ζήσει μέσα από τα φυσικά στοιχεία. Η γειτνίασή του με τη θάλασσα δεν θα μείνει λοιπόν ανεκμετάλλευτη. Γι΄ αυτό θα δημιουργηθεί ένα κανάλι με θαλασσινό νερό εντός του Κέντρου και κατά μήκος της Εσπλανάδας που θα λειτουργεί και ως αντιπλημμυρικό έργο».

Η σύνοψη της προμελέτης του έργου «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» που ο Ρέντζο Πιάνο παρουσίασε στο ασφυκτικά γεμάτο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το απόγευμα του Σαββάτου ήταν:

● Λόφος από χώμα και πέτρα ανάλογη του αττικού εδάφους.

● Πράσινη τεχνολογία μηδενικής εκπομπής ρύπων των υπερσύγχρονων κτιρίων.

● Σύνδεση του χώρου με την ιστορία. ● Δημιουργία ενός πάρκου με μεσογειακή βλάστηση σε έκταση ανάλογη του Εθνικού Κήπου.

● Χώρος προσβάσιμος σε όλους, συνάντησης τεχνών και συνεύρεσης με τη φύση.

Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος Μegaron Ρlus και έκλεισε με χάπενινγκ ομάδας φοιτητών που ανέβηκαν στη σκηνή της Αίθουσας Φίλων της Μουσικής ξετυλίγοντας πανό με τη φράση «Όχι άλλο τσιμέντο στην Αθήνα».


Το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)

ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ:
Στο Φαληρικό Δέλτα, στην περιοχή του Ιπποδρόμου, σε σχέδια του αρχιτεκτονικού γραφείου RΡΒW του Ρέντζο Πιάνο ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ:
160.000 τ.μ. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ:
450 εκατ. ευρώ ΠΑΡΑΔΟΣΗ:
Το 2015 και θα δωρηθεί στο Ελληνικό Δημόσιο από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

ΑΠΟ ΤΙ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ:
● Το κτίριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ● Το κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης ● Τον υπαίθριο χώρο της Αγοράς ● Το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:
● Είναι έργο «πράσινων» προδιαγραφών που θα εκμεταλλεύεται ενεργειακά το φως, τον αέρα, το νερό και θα έχει μηδενικές εκπομπές ρύπων ● Το κτίριο της Βιβλιοθήκης θα έχει στέγη 10.000 τ.μ. με φωτοβολταϊκές κυψέλες για τις ενεργειακές ανάγκες όλου του συγκροτήματος ● Στο συγκρότημα εντάσσεται και το θαλασσινό στοιχείο με τη δημιουργία ενός καναλιού μήκους 1,5 χλμ., κατά μήκος της σημερινής Εσπλανάδας
Με μια ματιά

1937. Γεννήθηκε στη Γένοβα. 1956. Σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου κι άρχισε να εργάζεται με πειραματικές ελαφρές κατασκευές και καταφύγια. 1971. Σχεδίασε με τον Ρίτσαρντ Ρότζερς το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι. 1998. Τιμήθηκε με βραβείο Ρritzker, το «Νόμπελ» Αρχιτεκτονικής.

2008. Πήρε το χρυσό μετάλλιο του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων. Πρόσφατα έργα: Το νέο κτίριο των «Νew Υork Τimes», το «πράσινο» κτίριο της Ακαδημίας Επιστημών της Καλιφόρνιας.