Η μνήμη «αντέχει» μόνο τις καλές αναμνήσεις

Η έκφραση επιλεκτική μνήμη που συχνά χρησιμοποιείται για τους ηλικιωμένους, κρύβει μέσα της μια γενναία δόση αλήθειας. Μια νέα μελέτη έδειξε ότι καθώς μεγαλώνουμε ο εγκέφαλός μας κατορθώνει να απορρίπτει τις αρνητικές αναμνήσεις και να κρατά τις θετικές.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Ντιουκ και το Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα επιστράτευσαν δύο ομάδες εθελοντών- η μία απαρτιζόταν από εικοσάρηδες και η άλλη από εβδομηντάρηδες- και τους έδειξαν φωτογραφίες οι οποίες είτε ήταν ουδέτερες είτε πολύ αρνητικές. Αργότερα, ζήτησαν αιφνιδιαστικά από τους εθελοντές να θυμηθούν τις φωτογραφίες που είχαν δει.

Οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονταν πολύ να θυμηθούν τις αρνητικές, ενώ οι νέοι όχικαι τομογραφίες εγκεφάλου που έγιναν σε όλους αποκάλυψαν ότι μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχαν ουσιώδεις διαφορές στην εγκεφαλική δραστηριότητα.

Όπως γράφουν οι ερευνητές στην Επιθεώρηση «Ρsychological Science», ο λόγος αυτής της διαφοροποίησης πιθανώς έχει να κάνει με την αυτοπροστασία των ηλικιωμένων: επειδή υποσυνείδητα γνωρίζουν ότι ο χρόνος κυριαρχεί εις βάρος τους, επιλέγουν να εστιάζουν περισσότερο την προσοχή τους σε ευχάριστα πράγματα, ώστε να αυξάνουν τη συναισθηματική ευεξία τους.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στις οικογενειακές συγκεντρώσεις οι ηλικιωμένοι θα εστιάσουν στις χαρούμενες σκηνές των εγγονιών τους που παίζουν, παρά σε έναν καβγά γύρω από το τραπέζι.

Η επιλεκτική μνήμη αυξάνεται σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου. Στις ηλικίες 41-53 ετών είναι λίγο πιο έντονη απ΄ ό,τι στα 30, ενώ κορυφώνεται μετά τα 65 μας χρόνια.

Η επιλεκτική μνήμη, πάντως, δεν είναι το μοναδικό καλό του γήρατος. Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι καθώς γερνάμε μαθαίνουμε να ελέγχουμε καλύτερα τον θυμό μας, ενώ οι πάσχοντες από ορισμένες διαταραχές, όπως οι κοινωνικές φοβίες, συχνά διαπιστώνουν ότι εξαφανίζονται με το πέρασμα του χρόνου.