SΟS για το χρέος με «χρυσά» ομόλογα

Σε «λαϊκά» ομόλογα με ετήσιο αφορολόγητο επιτόκιο 5,5% καταφεύγει τώρα το Δημόσιο σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να εξασφαλίσει τα δανεικά που έχει ανάγκη και τα οποία πληρώνει πανάκριβα στις ξένες αγορές.

Η διάθεση των ομολόγων θα ξεκινήσει από την ερχόμενη Τετάρτη από τράπεζες και χρηματιστηριακές εταιρείες, με ελάχιστο ποσό 1.000 ευρώ και εφ΄ όσον οι τίτλοι διακρατηθούν έως τη λήξη τους, στις 20 Αυγούστου 2014, θα έχουν αφορολόγητες αποδόσεις με επιτόκιο 5,5%.

Πρόκειται για μια κίνηση απελπισίας από την πλευρά του υπουργείου Οικονομικών προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ανάγκες εξυπηρέτησης του υψηλού δημόσιου χρέους της χώρας για το οποίο αναγκάζεται να δανείζεται πανάκριβα από τις ξένες αγορές λόγω του εκτροχιασμού των δημοσίων ελλειμμάτων, του κατήφορου της ελληνικής οικονομίας και της υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.

Η κίνηση αυτή του Δημοσίου έρχεται σε μια στιγμή που οι τράπεζες έχουν αρχίσει να ψαλιδίζουν τα επιτόκια στις προθεσμιακές καταθέσεις. Διαμορφώνεται έτσι ένα σκηνικό ανταγωνισμού ανάμεσα στο Δημόσιο και τις τράπεζες που συμβάλλει στη διατήρηση του κόστους του χρήματος σε υψηλά επίπεδα, εμποδίζοντας τη μείωση και των επιτοκίων χορηγήσεων.

Την ίδια ώρα, οι αγορές δεν φαίνονται διατεθειμένες να αφήσουν το ελληνικό δημόσιο να πάρει ανάσα, καθώς μέρα με τη μέρα στέλνουν ολοένα και υψηλότερα τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων. Χθες η διαφορά επιτοκίων Ελλάδας- Γερμανίας στα δεκαετή ομόλογα έκανε νέο άλμα στο 2,83%, μια μέρα μετά την άντληση 5,5 δισ. ευρώ για πέντε χρόνια. Τα δανεικά που αντλήθηκαν μέσω της κοινοπρακτικής έκδοσης πενταετών ομολόγων, φέρουν καπέλο επιτοκίου 2,6% σε σχέση με το μέσο κόστος δανεισμού στην ευρωζώνη ή 1,8% σε σχέση με το επιτόκιο που δανείζεται το ιταλικό δημόσιο. Το καπέλο αυτό σημαίνει ότι σε σχέση με την Ιταλία, η Ελλάδα θα πληρώσει συνολικά 500 εκατ. ευρώ περισσότερα για να δανειστεί τα 5,5 δισ. ευρώ.

«Βόηθα με να σε βοηθώ» τράπεζες- Δημόσιο
Από τα 5,5 δισ. ευρώ που άντλησε το ελληνικό δημόσιο, με την τελευταία έκδοση πενταετών ομολόγων, τα 2,970 δισ. ευρώ φέρουν ελληνική σφραγίδα καθώς το 54% της έκδοσης καλύφθηκε από την ελληνική αγορά. Αυτό σημαίνει ότι περιορίστηκε ισόποσα η ρευστότητα κυρίως των ελληνικών τραπεζών που συμμετείχαν στην κάλυψη της έκδοσης, σε μία περίοδο όπου το ζεστό χρήμα είναι δυσεύρετο και ακριβό. Με την «προσφορά» των ομολόγων αυτών, με προνομιακούς όρους από τις τράπεζες στους πελάτες τους, το Δημόσιο κάνει μια διευκόλυνση στις τράπεζες, προσβλέποντας σε ίδιο όφελος.

Όπως ομολογεί αρμόδιο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, με τον τρόπο αυτόν δίνεται η δυνατότητα στις τράπεζες να «ξεφορτωθούν» από τα χαρτοφυλάκιά τους τα πενταετή ομόλογα που απέκτησαν κατά την προχθεσινή κοινοπρακτική έκδοση και με τη ρευστότητα που θα αποκτήσουν να είναι σε θέση να συνδράμουν και στις νέες εκδόσεις ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, περιορίζοντας τις πιθανότητες να μείνει ακάλυπτη μια μελλοντική έκδοση.

Υψηλές αποδόσεις για «μικρούς»
Από τη συμφωνία αυτή Δημοσίου- τραπεζών, κερδισμένος θα βγει ο μικρός αποταμιευτής που έχει όμως τη δυνατότητα να δεσμεύσει για πέντε χρόνια το κεφάλαιό του, αποφεύγοντας τον φόρο.

Από την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου και μέχρι την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2009, οι ιδιώτες αποταμιευτές μπορούν να απευθύνονται σε τράπε ζες και χρηματιστηριακές εταιρείες για να αγοράσουν πενταετή ομόλογα του ελληνικού δημοσίου. Αν τα κρατήσουν μέχρι τη λήξη τους, θα έχουν αφορολόγητη απόδοση. Τα ποσά μπορούν να είναι απεριόριστα, σε πολλαπλάσια των 1.000 ευρώ αλλά στην τιμή που καθορίζουν οι τράπεζες και οι χρηματιστηριακές. Αυτό σημαίνει, πως με όρους αγοράς, το ομόλογο ονομαστικής αξίας 1.000 ευρώ μπορεί να πωληθεί για παράδειγμα 1.005 ευρώ. Η διαφορά αυτή θα περιορίσει την τελική απόδοση.

Για παράδειγμα, τοποθετώντας 1.000 ευρώ σε πενταετή ομόλογα, ο αποταμιευτής θα έχει απόδοση 55 ευρώ τον χρόνο ή 275 ευρώ στην πενταετία. Αν έχει καταβάλει 1.005 ευρώ για την αγορά του ομολόγου, αντίστοιχα θα μειωθεί η συνολική τελική απόδοση. Για ποσά τέτοιου ύψους, οι τράπεζες δεν προσφέρουν προθεσμιακές καταθέσεις, οπότε μοιραία η σύγκριση θα γίνει με τα επιτόκια ταμιευτηρίου, τα οποία σε μέσα επίπεδα αποδίδουν επιτόκιο ελαφρώς υψηλότερο του 1% και με τους τόκους να φορολογούνται με συντελεστή 10%. Για ποσά άνω των 10.000 ευρώ, στην τραπεζική αγορά οι προθεσμιακές καταθέσεις αποδίδουν επιτόκια που κυμαίνονται μεταξύ 4% και 5% και φτάνουν το 6% για μεγάλες καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ. Οι αποδόσεις τους δε, φορολογούνται επίσης με συντελεστή 10%.

Για να δικαιολογηθεί το αφορολόγητο των πενταετών ομολόγων, η διακράτηση των τίτλων θα παρακολουθείται από το Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ) του Κεντρικού Αποθετηρίου Αξιών και επομένως απαραίτητη προϋπόθεση για την αγορά των τίτλων είναι η καταχώρησή τους σε μερίδα του ΣΑΤ. Η διαδικασία ανοίγματος τέτοιας μερίδας είναι απλή και θα γίνεται απευθείας από τις τράπεζες ή τις χρηματιστηριακές εταιρείες με Αστυνομική Ταυτότητα και ΑΦΜ.

ΟΛΟ ΚΑΙ ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ

Η διαφορά επιτοκίων Ελλάδας- Γερμανίας στα δεκαετή ομόλογα έκανε χθες νέο άλμα στο 2,83%

Άγριο ψαλίδι στα δάνεια

«ΜΑΧΑΙΡΙ» στις εκταμιεύσεις καταναλωτικών και επιχειρηματικών δανείων βάζουν το 2009 οι τράπεζες, συντηρώντας τα επιτόκια χορηγήσεων σε υψηλά επίπεδα έως το καλοκαίρι. Το κλείσιμο της στρόφιγγας των δανείων έρχεται ως επακόλουθο της περιορισμένης ρευστότητας των τραπεζών αλλά και της αυστηρότερης αξιολόγησης των κινδύνων που οδηγεί σε απόρριψη επτά στις δέκα αιτήσεις χρηματοδότησης. Ενδεικτικό της στενότητας που επικρατεί στην αγορά είναι ότι η μεγαλύτερη τράπεζα στην Ελλάδα, η Εθνική, σχεδιάζει να αυξήσει τις εκταμιεύσεις καταναλωτικών δανείων κατά 4%-6% όταν πέρυσι τα καταναλωτικά της αυξήθηκαν κατά 16%. Στα επιχειρηματικά, όπου η αύξηση κατά 29% το 2009 οφείλεται και στην άντληση του συνόλου των κεφαλαίων που δικαιούνταν οι επιχειρηματίες, η πιστωτική επέκταση προβλέπεται να υποχωρήσει στο 12-14%, ενώ με τη συμβολή του ΤΕΜΠΕ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναμένεται επιτάχυνση των εκταμιεύσεων.

Οι προβλέψεις για τα επιτόκια
Ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας Τ. Αράπογλου εκτίμησε χθες ότι το 2009 σίγουρα δεν θα είναι εύκολη χρονιά και παρέπεμψε υπό προϋποθέσεις σε δραστικές μειώσεις επιτοκίων χορηγήσεων εντός του προσεχούς εξαμήνου. Εάν δεν αρχίσει η εμπιστοσύνη να επανέρχεται στην αγορά, με αποκλιμάκωση των επιτοκίων δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου και αποκατάσταση των συνθηκών ρευστότητας με την υλοποίηση των πακέτων στήριξης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, δεν θα πέσουν τα επιτόκια, υπογράμμισε ο κ. Αράπογλου, προβλέποντας ακόμα μεγαλύτερη πτώση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αναλυτές τοποθετούν τον πήχυ των επιτοκίων του ευρώ στο 1% τον Μάρτιο του 2009.

Η πτώση των παρεμβατικών επιτοκίων (ΕΚΤ, euribor) έχει οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις τις δόσεις σε στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια για παλαιούς δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Εθνικής σε ετήσια βάση, το όφελος για τα νοικοκυριά με στεγαστικό δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου φτάνει τα 1,8 δισ. ευρώ από την 1η Ιουνίου 2008 και μετά. Έκτοτε το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ έχει μειωθεί κατά 2,25% και το euribor κατά 2,9%. Για τους νέους δανειολήπτες όμως τα επιτόκια παραμένουν στα ύψη.
Προειδοποίηση Τρισέ για Ελλάδα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Ειρήνη Χρυσολωρά

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ στην Αθήνα να λάβει μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της απηύθυνε χθες ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ, τονίζοντας ότι η απόλυτη ευθύνη για την αντιμετώπιση της κρίσης ανήκει στην ελληνική κυβέρνηση.

Ο κ. Τρισέ μιλούσε στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και απάντησε σε σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας κ. Μ. Σχινά. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι δεν θα πρέπει με αφορμή την κρίση να ληφθούν μέτρα που θα υπονομεύουν τη σταθερότητα της οικονομίας μακροπρόθεσμα. Με άλλα λόγια ο κ. Τρισέ συνέστησε στην Αθήνα να κινηθεί σε δύο κατευθύνσεις: αυτήν της δημοσιονομικής εξυγίανσης και αυτήν των διαρθρωτικών αλλαγών, για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας.

Πάντως, ο κ. Τρισέ χαρακτήρισε αβάσιμες τις ανησυχίες για ρήξη στη ζώνη του ευρώ.

Την κατάσταση της οικονομίας συζήτησε χθες η κυβερνητική επιτροπή. Ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Παπαθανασίου δήλωσε στη συνέχεια ότι το νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ερχόμενη εβδομάδα.

Υποβάθμιση και της Πορτογαλίας
Χθες εξάλλου η Standard & Ρoor΄s προχώρησε στην υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας και της Πορτογαλίας, όπως είχε προειδοποιήσει, μετά την Ελλάδα και την Ισπανία. Συγκεκριμένα, η Πορτογαλία βαθμολογείται με Α+ από ΑΑ- που ήταν ώς τώρα ο βαθμός της.

Η βαθμολόγηση της Ελλάδας είναι η χαμηλότερη στην ευρωζώνη και τα επιτόκιά της τα υψηλότερα.